تهران و واشنگتن پنج روز پس از حمله نیروهای آمریکایی به کنسولگری ایران در اربیل عراق و بازداشت پنج نفر از کارکنان آن در حال تبادل پیامهای دیپلماتیک به یکدیگر هستند. جورج بوش رئیسجمهور آمریکا در مصاحبه با شبکه خبری سیبیاس با تکرار ادعای آنچه نقش منفی ایران در عراق نامید، خطاب به محمود احمدینژاد گفت: «اگر ما افراد شما را در حال آسیبزدن به شهروندان آمریکایی یا عراقی دستگیر کنیم، میدانید که با آنها برخورد میکنیم.» دیک چنی معاون رئیسجمهور آمریکا هم در گفتوگو با شبکه خبری فاکس نیوز در پاسخ به این سوال که کاخ سفید با دستگیری مقامهای ایرانی در عراق و همزمان تحریم بانکهای ایران و اعزام و ناو هواپیمابر به خلیج فارس میخواهد چه پیامی به ایران ارسال کند، گفت: پیامی که رئیسجمهور به ایران فرستاده این است که ایران برای بیثبات کردن منطقه خاورمیانه تلاش نکند. چنی گفت: ایران باید مامورانش را در خانه نگاه دارد. کاندولیزا رایس وزیر خارجه آمریکا هم در گفتوگو با کانال 10 تلویزیون اسرائیل اظهار داشت: فرضیاتی که درباره حمله اسرائیل به تاسیسات هستهای وجود دارد بر خطر شکست در متقاعد ساختن ایران به توقف غنیسازی اورانیوم تاکید میکنند. استفان هادلی مشاور امنیت ملی کاخ سفید نیز به تهران پیام داد اگر ایرانیها کارهایی انجام میدهند که افرادمان را به خطر میاندازد ما اجازه داریم به دنبالشان برویم و از افرادمان حفاظت کنیم.
اما پیام تهران به واشنگتن نه تنها خصومتآمیز نیست بلکه کاملاً هم تعاملجویانه است. محمود رئیسجمهور ایران در گفتوگو با شبکه تلویزیونی العربیه اظهار داشت: تهران در صورت فراهم شدن شرایط عادلانه و مناسب با انجام گفتوگو با آمریکا مخالفتی ندارد. ایران هیچ مخالفتی با مذاکره با هر طرفی که باشد ندارد البته به استثنای رژیم صهیونیستی که آن را رسمیت نمیشناسیم. غلامحسین الهام سخنگوی دولت هم در جلسه مطبوعاتی هفتگی خود آمادگی ایران برای مذاکره با آمریکا را در شرایطی مناسب و عادلانه اعلام کرد.
هشدار کاخ سفید به ایران
سیاست اتخاذی کاخ سفید آنگونه که در فحوای کلام مقاماتش مشخص است متکی بر اتهام به ایران در ارسال تجهیزات به شورشیان عراقی و مجوز برخورد با نیروهای ایرانی در چارچوب مرزهای عراق است. رئیسجمهور آمریکا در اینباره اظهار داشت: شکست در عراق به ایران قدرت میدهد و تهدیدی مهم برای صلح جهانی محسوب میشود. جورجبوش در پاسخ به این پرسش که آیا با اظهارات افسران ارتش آمریکا مبنی براینکه عوامل ایران نیروهای آمریکایی در عراق را به قتل میرسانند. موافق است تصریح کرد: فکر میکنم آنچه آنها میگویند این است که ایرانیها تجهیزاتی فراهم میکنند که آمریکاییها را به قتل میرساند، بنابراین در هر صورت غیرقابل قبول است.
دیکچنی نیز با طرح اتهاماتی همچون دامنزدن ایران به ناآرامیها در عراق و تهدید خواندن تهران، ایرانیان دستگیر شده در اربیل عراق را اعضای نیروی قدس سپاه پاسداران خواند و هشدار داد ایران میخواهد در عراق از آب گلآلود ماهی بگیرد. ایران ماموران خود را دیپلمات خوانده و دستگیری آنها را غیرقانونی دانسته است. معاون با نفوذ رئیسجمهور آمریکا، ایران را تهدیدی فزاینده و چندجانبه دانست و ادعا کرد: برنامه هستهای ایران و حمایت این کشور از گروههای تروریستی باعث نگرانی دولتهای خاورمیانه و بیثباتی این منطقه شده است. وی در ادامه مدعی شد: این مهم است که ایران مامورانش را در داخل ایران نگاه دارد. ایرانیها در انتقال بمبهای کنار جادهای به عراق نقش مهمی ایفا کردهاند. اعزام ناو هواپیمابر به خلیجفارس برای این بوده که نشان دهیم آمریکا به تامین امنیت دوستانش در منطقه پایبند است. چنی درباره احتمال گسترش دامنه جنگ عراق به ایران و سوریه اظهارنظر نکرد اما گفت آمریکا میخواهد مناقشه هستهای ایران را از طریق دیپلماتیک حل و فصل کند. به گزارش ایلنا، وی سپس پیامدهای اتمی شدن ایران را تشریح کرد و گفت: اگر چند سال دیگر را در نظر آوریم و درباره امکان مسلح شدن ایران به سلاح اتمی تأمل کنیم، با توجه به اینکه ایران در قلب مرکز تامین نفت دنیا قرار دارد و میتواند تاثیری منفی بر اقتصاد جهان به جا بگذارد، کشوری که آماده باشد از سازمانهای تروریستی و یا از سلاحهای اتمی برای تهدید همسایگان و سایرین در اطراف جهان استفاده کند، چشماندازی ناگوار پدید میآورد. استفانهادلی مشاور امنیت ملی کاخ سفید هم مخاطب این پرسش قرار گرفت که آیا رئیسجمهور آمریکا اختیار انجام عملیات نظامی در داخل ایران را دارد یا نه. هادلی پاسخ صریحی به این پرسشی نداد ولی گفت: من نگفتم رئیسجمهوری اختیار چنین کاری را ندارد. عبور از مرزهای بینالمللی مسائل حقوقی خود را دربردارد. همانطور که رئیسجمهور اعلام کرده ما در عراق با فعالیتهای ایران که جان سربازان ما را به خطر میاندازد برخورد خواهیم کرد. وی در ادامه اتهاماتش علیه ایران و سوریه ادعا کرد: ما میدانیم جهادیون از سوریه به عراق میروند و میدانیم که ایران عناصری را در عراق تامین میکند که به عراقیها و نیروهای ما حمله میکنند. به گزارش ایسنا، مشاور امنیت ملی کاخ سفید افزود: آنچه رئیسجمهور به روشنی بیان کرده این است که این فعالیتها که در عراق انجام میگیرد غیرقابل پذیرش است. آنها افراد ما را به خطر میاندازند. رئیسجمهور خیلی روشن گفت که اقداماتی علیه آنها اتخاذ میکنیم، عملیات و خطوط تامینشان را مختل میکنیم. هادلی ادامه داد: اگر ایرانیها کارهایی انجام میدهند که افرادمان را به خطر میاندازد ما اجازه داریم به دنبالشان برویم و از افرادمان حفاظت کنیم. همزمان با افزایش تهدیدات آمریکا علیه ایران، هشدار مقامهای بلند پایه حزب دموکرات به بوش علیه هرگونه عملیات نظامی در خاک ایران ادامه دارد. به گزارش بیبیسی، سناتور دموکرات جوزف بایدن رئیس جدید کمیته روابط خارجی سنا با ارسال نامهای به کاخ سفید به بوش هشدار داد کنگره به او برای یافتن و نابود کردن شبکههای حامی شبه نظامیان عراقی در داخل ایران اجازه نداده است. این دومین هشدار بایدن در این زمینه به کاخ سفید در چند روز گذشته است. در همین ارتباط اعلام شد رابرت گیتس وزیر دفاع آمریکا برای کسب حمایت از استراتژی جدید بوش در عراق پس از سفر به اروپا وارد خاورمیانه میشود تا با همسایگان عراق در این رابطه گفتوگو کند. به گزارش آفتاب، دیپلماتهای آمریکایی هدف از این اقدام را تقویت نقش همسایگان عراق در کمک به بازسازی این کشور عنوان کردهاند ضمن آنکه نگرانی متحدان آمریکا در منطقه از گسترش نفوذ ایران میتواند به رابرت گیتس در عملی کردن اهدافش کمک کند.
نگرانی ایران و عراق از اقدامات آمریکا
تهران و بغداد همچنان دخالت آمریکاییها در عراق را محکوم کرده و خواهان آزادی دیپلماتهای ایرانیاند. وزیر امور خارجه عراق ضمن درخواست از آمریکا برای آزاد دیپلماتهای ایرانی تاکید کرد: هرگونه دخالت خارجی که به ناآرامیها در این کشور کمک کند، غیرقابل تحمل است. هوشیار زیباری همچنین تاکید کرد که عراق روابط خوبی با همسایگانش در منطقه دارد. از سوی دیگر روزنامه النهار چاپ لبنان به نقل از زیباری نوشت: همه کشورهای همسایه عراق به استثنای کویت در امور داخلی عراق دخالت میکنند. وی افزود: بسیاری از کشورهای همسایه عراق را به عرصه تسویه حسابهای داخلی خود با آمریکا تبدیل کردهاند. زیباری دستگیری پنج دیپلمات ایرانی در عراق توسط نیروهای آمریکایی را دلیل بر این گفته خود دانست و از واشنگتن خواست که به حق حاکمیت عراق احترام بگذارد. در ایران نیز کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی با صدور بیانیهای اقدام اخیر نیروهای نظامی آمریکایی در حمله به کنسولگری جمهوری اسلامی ایران در شهر اربیل عراق و اقدام به ربودن چهار دیپلمات ایرانی و انفجار، تخریب و ضبط اموال و اسناد کنسولگری را محکوم کرد. در این باینیه آمده است: این اقدام نظامیان آمریکایی در نقض صریح کنوانسیون وین در خصوص روابط کنسولی سال 1963 است. لذا میبایستی دولتمردان و نظامیان هتاک آمریکایی، در مقابل محاکم بینالمللی پاسخگوی اعمال خود بوده و اقدامات لازم را در خصوص آزادی دیپلماتهای ایرانی ربوده شده و جبران خسارت مادی و معنوی انجام دهد.