پژمان شقاقى

* آقاى شقاقى، کتاب «کالبد خدایان» در یک نگاه کلى به چه موضوعاتى مى پردازد و نحوه مواجهه شما با تجلى امر قدسى در معمارى به چه صورت است؟
**کتاب «کالبد خدایان» بنا دارد به چگونگى بازنمایى و یا به عبارتى دیگر تجلى امر قدسى در صورتى کالبدى بپردازد که قالب نهایى آن یک اثر معمارى را شکل مى دهد. بنابراین در شروع بحث نیاز به این است که خود امر قدسى به عنوان یک مفهوم ذهنى و عام تبیین شده و مرورى بر تعاریف ارائه شده توسط صاحبنظران صورت گیرد.
از طرف دیگر اگر بخواهیم یک اثر معمارى را متشکل از سه جنبه محیط به عنوان واقعیت موجود، فضا به عنوان عینیت کالبدى و مکان به عنوان ذهنیت حاصله از آن در نظر بگیریم، پرداختن به نحوه برخورد با مقوله معمارى یا به طور خاص در فضا و مکان در طول تاریخ مى تواند ما را در دستیابى به شناخت روشنى از رابطه انسان و معمارى معابد کمک کند. اما قسمت مهم این قضیه نحوه تلفیق موضوع امر قدسى با خود معمارى یا جنبه کالبدى یافتن امر قدسى است که در این رهگذر خواهیم دید چگونه امر قدسى از آغاز زندگى اجتماعى انسان، چه در دوران کوچ نشینى اولیه و چه در زمان تبدیل زندگى به شیوه یکجانشینى و در نوع تکامل یافته تر آن پیدایش شهرها، همواره نقش مهمى در مرکزیت بخشیدن به حضور انسان در جهان پیرامون برعهده داشته است و بازنمایى آن در هر دوره متأثر از امکانات موجود و روش هاى ساخت مرسوم بوده که در ترکیب با موقعیت هاى گوناگون صورت هاى مختلفى به خود گرفته است.
* تحقیقات شما در زمینه تجلى امر قدسى در معمارى اقوام گوناگون آیا سابقه دیگرى دارد، یا این کتاب نخستین تحقیق به حساب مى آید.
** به طور کلى بحث رابطه هنر و امر قدسى که معمارى نیز به عنوان نوعى از هنر قابل طرح در این مقوله محسوب مى شود، از جمله مباحثى است که به طور مشخص پس از ناکامى هایى که در دوره مدرن نسبت به انسان و نحوه تعامل او با محیط اطراف به وجود آمد، اهمیت ویژه اى پیدا کرد.
در دنیاى سنتى به دلیل رابطه تنگاتنگى که امر قدسى با تمام جنبه هاى زندگى انسان برقرار کرده بود، به عنوان یکى از ضروریات اصلى زندگى پذیرفته شده بود. اما با شروع دوران مدرن و گسست این رابطه، افرادى شروع به بازخوانى این رابطه کرده اند که در این زمینه مهمترین موضوعى که مى بایست به آن پرداخته مى شد، خود امر قدسى بود. از طرف دیگر رواج رویکرد هرمنوتیک یا تأویل گرایانه از قرن هجدهم که مى توان از پایه گذاران آن به شلایر ماخر اشاره کرد، بستر مناسبى فراهم آمد تا براى پرداختن به موضوع امر قدسى از آن استفاده شود و نقطه اوج آن را مى توان در کتاب «مفهوم امر قدسى» اثر رودلف اوتو مشاهده کرد.