تلاش تازه همسایگان عراق

دکتر جواد منصوری، مشاور وزیر امور خارجه
تحولات چند ساله عراق پس از اشغال آن توسط ایالات متحده مورد توجه تمامی کشورها بویژه دولتهای همسایه بوده است. زیرا عراق صرفنظر از موقعیت حساس و استراتژیک آن از کشورهای مسلمان و صادر‌کننده نفت است. از این رو هر‌گونه تحول در این کشور می‌تواند در منطقه خاورمیانه و جهان اسلام و بر بازار بین‌المللی نفت تاثیرگذار باشد.
کشورهای همسایه عراق از ابتدای تهاجم آمریکا به این کشور اوضاع را دقیقا زیرنظر داشته‌اند؛ زیرا علاوه بر اهمیت منطقه‌ای عراق اهداف دولت مهاجم در منطقه برای همه کشورهای منطقه بشدت مورد توجه بوده است لذا از زمان اشغال عراق تا کنون چندین بار نشست بین کشورهای همسایه این کشور به اضافه بعضی کشورهای دیگر از جمله مصر برگزار شده است.
در این جلسات آخرین وضعیت عراق، روند تحولات، برنامه‌های آمریکا و نقش اسرائیل در منطقه مورد بحث و تبادل نظر قرار گرفته است. همچنین در این جلسه درباره آینده عراق. امنیت و بازسازی این کشور، ساختار حکومت آینده و چگونگی کمک به ملت عراق برای رسیدن به یک حکومت با ثبات بحث و بررسی شده است.
در ماههای اخیر با توجه به تحولات جدید در منطقه از جمله قضایای لبنان و سوریه، تحولات در فلسطین، تشدید تروریسم در داخل عراق و قتل عام مردم بیگناه این کشور و اختلاف بین ائتلاف مهاجمان به عراق، باعث شد کشورهای همسایه عراق بار دیگر گرد هم بیایند و با توجه به تشکیل دولت جدید در عراق و بررسی راههای تثبیت و تقویت این دولت، تبادل نظر کنند.
آمریکا در ماههای اخیر به گونه‌ای حرکت می‌کند که گویی در عراق اتفاق مهمی رخ نمی‌دهد و این کشور را در مشکلات حاد و پیچیده‌اش رها و مردم را در مقابل تروریسم هدایت شده خود بیشتر گرفتار کرده است، با این تصور که دولت منتخب مردم در مواجهه با مشکلات امنیتی در مقابله با مردم قرار گیرد و به این ترتیب آمریکا زمینه حاکمیت یک دولت تحمیلی به ملت عراق را فراهم کند.
اما نخبگان و آگاهان عراقی و بخش عمده‌ای از مردم عراق بخوبی این توطئه را شناخته‌اند و لذا خروج نیروهای اشغالگر را تنها راه حل نجات از تروریسم وارداتی می‌دانند.
همسایگان عراق برای جلوگیری از تفرقه نیروهای عراقی و جلوگیری از تجزیه این کشور که خواست آمریکا و اسرائیل است تلاش می‌کنند. از طرف دیگر شرایط مناسب امنیتی در عراق برای مردم منطقه که دلبستگی‌های زیادی به این کشور دارند بسیار مهم بوده و اتفاقا به همین دلیل آمریکا و بویژه اسرائیل مصمم هستند تا مانع عادی شدن رابط مردمی در منطقه بشوند، زیرا سفرهای زیارتی و سیاحتی برای مردم منطقه بسیار سازنده است دولتهای بزرگ به هیچ وجه تمایل ندارند چنین امری تحقق پیدا کند. در آخرین اجلاس همسایگان عراق قرار شد که نشست بعدی وزرای خارجه تهران باشد و به این ترتیب شاهد برگزاری این اجلاس طی این روزها در تهران هستیم که علاوه بر موضوع عراق به مساله فلسطین و روابط دوجانبه با هر یک از آنان در این اجلاس پرداخته می‌شود. اجلاس تهران به دلیل همزمانی با وقایع فلسطین از اهمیت مضاعفی نسبت به اجلاس قبلی برخوردار است.