*در پیشنویس لایحه نظام جامع انتخابات شرایط جدیدی برای حضور کاندیداها در انتخابات پیش بینی شده است، ارزیابی شما به عنوان یک حقوقدان از ایجاد این شرایط چیست؟
**شرایطی که در این لایحه آورده شده دارای ملاکها و معیارهای عینی نیست و حق انتخاب کنندگان و انتخابشوندگان را ضایع میکند و اجرای چنین دیدگاهی بسیار مخاطرهآمیز و خطرناک است. به عنوان مثال در بندی که بر آزادمنشی داوطلب اشاره شده هیچ معیار ارزیابی عینی و واقعی برای تعیین آن وجود ندارد و بنابراین سلیقههای افراد و حب و بغضهای سیاسی ناظر و مجری دخیل در انتخابات خواهد شد. پس هدف از افزودن معیارهای دیگر به التزام عملی ذکر شده این است تا قاعده و حدود خاصی برای ارزیابی داوطلب وجود داشته باشد.
*از نظر شما تدوین این لایحه در راستای ایجاد محدودیت برای حاضران در انتخابات است؟
**بله، آنها قصد دارند محدودیتهایی را برای انتخاب شوندگان و انتخاب کنندگان ایجاد کنند.
یکی دیگر از موارد قابل توجه این لایحه ماده 34 از فصل دوم است که تصریح کرده در صورت بروز هر نوع حادثهای برای ریاست جمهوری در حالی که یک سال به پایان مهلت دوره فعالیت آن باقی مانده باشد معاون اول رئیسجمهور میتواند در جایگاه او قرار گیرد، ارزیابی شما از این ماده چیست؟
این پیشنهاد خطرناکی است. زیرا فرد غیرمنتخبی که دارای جناح بندی سیاسی خاص است و هیچگونه ارتباطی با مردم نداشته به مدت یک سال عهدهدار تمامی امور مملکت خواهد بود و این ماده مغایر با معیارهای قانونی است.
*البته در ماده دیگری از این لایحه نیز به دریافت ودیعه از داوطلبان نمایندگی شورای اسلامی شهر و مجلس تاکید شده، آیا این موضوع از وجهه مثبتی برخوردار است؟
**این ماده از جنبههای مثبت و منفی اقتصادی برخوردار است. زیرا دریافت ودیعه زمانی معنی مییابد که دولت پول نفت را در اختیار نداشته باشد.
*نظر شما درباره تبصره ماده 102 لایحه نظام جامع انتخاباتی که بر حضور نیروهای بسیج اشاره کرده چیست؟
**این ماده پیشنهادی برای قانونی کردن دخالت نظامیان در انتخابات است و این به معنای تکمیل اهداف جناح خاص سیاسی در انتخابات هفتم مجلس و نهم ریاست جمهوری است.
*یعنی شما معتقدید این لایحه با دیدگاه خاص سیاسی تدوین شده است.
**بله، این لایحه باعث میشود تا افراد خاصی کاندیدای ریاست جمهوری شوند، البته ما باید اقداماتی انجام دهیم که این محدودیتها سبب شود تا افراد سالم کاندیدای ریاست جمهوری شوند.
*گفته میشود که این لایحه در کمیسیون سیاسی دولت تغییرات بسیاری خواهد کرد.
**بله، ولی به نظر من این تغییرات در جهت اعمال محدودیت بیشتر برای مردم خواهد بود.
*به دنبال تدوین پیش نویس لایحه نظام جامع انتخابات، برگزاری همزمان انتخابات خبرگان و شوراها به تصویب رسیده و این در حالی است که در همین لایحه نیز نظارت بر انتخابات شوراها به شورای نگهبان واگذار شده، ارزیابی شما از اجرای این طرح چیست؟
**با توجه به مبانی فکری این دولت اجرای این طرح امری طبیعی است. دولت موجود قرار نیست که کارهای کارشناسی روی انتخابات انجام دهد و به نظر میرسد در پشت پرده این طرح که عجولانه پیگیری میشود اهداف سیاسی وجود دارد. این دولت قصد دارد تا با حذف گروههای رقیب به تثبیت پایگاه خود بپردازد و به نظر من همان کسانی ترتیب برگزاری انتخابات مجلس هفتم و ریاست جمهوری نهم را دادند به دنبال تکمیل آن پروژه هستند.
*به نظر میرسد زمانی که شما در وزارت کشور بودید این طرح با دلایل کارشناسی رد شد.
**در آن زمان ما معتقد بودیم که این طرح هزینههای انتخابات را نه تنها کاهش نمیدهد بلکه حضور مردم را در عرصه کمرنگ تر میکند.
*به نظر شما چه کسانی به دنبال عدم حضور مردم در صحنه هستند؟
** همان کسانی که وقتی به قدرت میرسند حضور مردم را به عنوان پشتوانهای نمینگرند و آن را بیارزش میدانند.
*ولی موافقان این طرح معتقدند مردم از حضور مکرر در انتخابات خسته شدهاند.
**این استدلال منطقی نیست. آیا آنها با آمار و مدرک چنین ادعایی را طرح میکنند؟ این دیدگاه معتقد است که با حضور مردم نمیتواند با ا هرمهای سیاسی و نظامی به اهداف خود برسد. زیرا اگر مردم به صورت مستمر حضور داشته باشند متوجه میشوند که چه نهادهایی در انتخابات دخالت میکنند.
*اصلا به نظر شما سنخیتی میان انتخابات خبرگان و شوراها برای تجمیع وجود دارد؟
**به هیچ وجه، اما عدهای به دنبال بهرهبرداری از انتخابات خبرگان هستند و فکر میکنند با تجمیع آمار شرکتکنندگان افزایش مییابد اما این تفکر واقع گرایانه نیست، زیرا مردمی که با انگیزههای محلی در انتخابات شوراها شرکت میکنند دلیلی برای حضور در انتخابات خبرگان ندارد.