آزمایش موفقیت‌آمیز موشک بالستیک هند

گروه بین‌الملل: هند دوربردترین موشک بالستیک خود با توانایی حمل کلاهک هسته‌ای را آزمایش کرد. بنابر گزارش مقامات هندی، موشک زمین به زمین «آگنی 3» از سواحل ایالت «اورسیا» پرتاب شد و گفته می‌شود که این موشک می‌تواند حتی تا پکن و شانگهای هم برسد. هند این آزمایش را اقدامی روتین و معمولی دانسته و تأکید کرده است که هدف این آزمایش شاخ و شانه کشیدن برای پاکستان یا دیگر کشورهای منطقه نبوده است. اما از آنجا که در روزهای گذشته کره شمالی هم بدون اعلام قبلی چند موشک از جمله موشک دوربرد «تائپودونگ 1» را به دریای ژاپن شلیک کرده است، تنش‌ها در آسیا نسبت به انجام آزمایش‌هایی از این دست به شدت بالا گرفته است.
پیشتر هند آزمایش موشک «آگنی 3» را دو بار به تعویق انداخته بود. بار اول مشکلات فنی علت به تعویق افتادن این آزمایش عنوان شده بود و بار دوم نیز ترس از واکنشهای منفی بین‌المللی نسبت به فعالیت هند، دلیل این تأخیر عنوان شد. در واقع از آنجا که هند در ماههای گذشته قرارداد هسته‌ای مهمی را با آمریکا به امضاء رسانده بود، به واکنش‌های بین‌المللی نسبت به آزمایش‌های موشکی احتمالی خود به شدت حساس بود و به همین جهت آزمایش موشک «آگنی 3» را به تأخیر انداخت.
این موشک که موشک دوربرد بسیار پیچیده است قابلیت حمل کلاهک هسته‌ای نیز دارد و کارشناسان معتقدند که این موشک می‌تواند بردی بیشتر از سه هزار کیلومتر نیز داشته باشد: «سیتانشو کار» سخنگوی وزارت دفاع هند با تأئید انجام این آزمایش گفت: «این موشک با موفقیت پرتاب شده و سپس در خلیج بنگال فرود آمده است.» مقامات هندی در عین حال اعلام کرده‌اند که جزئیات اجرایی پرتاب این موشک توسط تیم انجام‌دهنده عملیات مورد بررسی قرار خواهد گرفت.
در همین حال پاکستان که همسایه و رقیب نظامی هندوستان به شمار می‌رود، تأئید کرده است که پیش از انجام این آزمایش پاکستان توسط هند از این قضیه اطلاع یافته است. در عین حال «تسنیم اسلام» سخنگوی وزارت امور خارجه پاکستان تنها تأکید کرد که بر اساس توافق‌های قبلی مبنی بر اعلام هشدار اولیه در زمان پیش از آزمایش موشک بالستیک، پاکستان در جریان انجام این آزمایش قرار گرفته است و واکنش دیگری نسبت به این جریان ندارد. این در حالی است که هند از سال 2004 میلادی مذاکرات صلح با پاکستان را آغاز کرده و در همین راستا روابط خود با چین را نیز در سالهای اخیر بهبود بخشیده است.
اما به هر صورت از آنجا که موشک «آگنی 3» بردی بسیار بیشتر از موشکهای پیشین هند دارد، می‌توان انتظار داشت که منطقه واکنش‌های خاصی نسبت به این آزمایش نشان دهد. از سوی دیگر با آزمایش چنین موشک دوربردی، هند توانایی آن را خواهد یافت که حتی بخشهای شمالی چین را هم در برد موشک خود ببیند و با این ترتیب توانایی بازدارندگی هند افزایش قابل توجهی خواهد داشت. در همین راستا برخی مقامات هندی حتی تأکید کرده‌اند که وقتی این کشور توانایی ساخت موشکی با برد 3500 کیلومتر را دارد، ساخت موشکی با برد بیشتر مثلاً تا 5000 کیلومتر نیز چندان دشوار نخواهد بود.
رایزنی‌های هسته‌ای در هند
در همین حال، در عین آنکه از امضای قرارداد هسته‌ای هند با آمریکا حدود یک سال می‌گذرد، آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بازرسان خود را برای یک سفر دو روزه، به هند فرستاد تا تجهیزات هسته‌ای این کشور را برای اولین بار از زمان پس از امضای قرارداد هسته‌ای دهلی نو و واشینگتن، تحت نظارت آژانس قرار دهند. مذاکرات مقامات آژانس بین‌المللی انرژی اتمی با هند در این جهت صورت گرفت که در مقابل ارائه فناوری هسته‌ای از سوی آمریکا به هند، تجهیزات و تأسیسات هسته‌ای این کشور، تحت نظارت آژانس بین‌المللی انرژی اتمی قرار گیرد.
مقامات ارشد وزارت خارجه هند در عین حال تأکید کرده‌اند که مذاکرات در این خصوص ادامه خواهد یافت اما جدول زمانی خاصی برای آن تعیین نشده است. از سوی دیگر «اولی هانیونن» معاون مدیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نیز تأکید کرده است که بحث در خصوص پادمان‌های هسته‌ای نیز از جمله مهم‌ترین محورهای مذاکرات خواهد بود. پیش از برگزاری این مذاکرات، آژانس بین‌المللی انرژی اتمی طی بیانیه‌ای اعلام کرده بود که هیأتی از این سازمان برای بحث در خصوص اجرای قوانین پادمانی و نظارت بر تأسیسات هسته‌ای هند به این کشور اعزام خواهد شد.
مذاکرات مقامات آژانس بین‌المللی انرژی اتمی با مقامات هندی در حالی انجام گرفته است که هیأتی از کنگره آمریکا و یک کمیته سنای آمریکا، قرارداد هسته‌ای میان آمریکا و هند را مورد تأئید قرار داده‌اند. این قرارداد که در ماه ژوئیه سال 2005 میلادی توسط جورج بوش و مان موهان سینگ نخست‌وزیر هند به امضا رسیده است، اجازه دستیابی هند به سوخت هسته‌ای آمریکا و نیز رآکتورهای هسته‌ای را اعطا می‌کند. این قرارداد منتقدانی هم داشت که استدلال می‌کردند چنین قراردادی، تلاش‌ها برای جلوگیری از گسترش تجهیزات هسته‌ای نظامی را مختل خواهد کرد.
در چنین شرایطی آزمایش موشکی اخیر هند نیز عملاً به مباحثی که در خصوص فعالیت هسته‌ای هند وجود داشت و پس از امضای قرارداد هسته‌ای دهلی نو و واشینگتن تشدید شده بود، دامن خواهد زد. برخی کشورهای منطقه از جمله هند و چین، مسلماً بیش از کشورهای دیگر، نسبت به فعالیت موشکی و آزمایش موشک‌هایی که قابلیت حمل کلاهک هسته‌ای را دارند حساس خواهند بود و به این ترتیب ، احتمال افزایش رقابت تسلیحاتی در منطقه نیز وجود دارد.