جلسه بی‌نتیجه شورای امنیت درباره ایران

گروه سیاسی: در حالیکه پرونده هسته‌ای ایران در جلسه غیر‌علنی شورای امنیت سازمان ملل به بحث گذاشته شده است و دیپلمات‌ها از تعیین ضرب‌الاجل یک ماهه به ایران در پیش‌نویس قطعنامه کشورهای غربی خبر داده‌اند، فشار کشورهای غربی درباره اتهام دخالت ایران در وقایع اخیر لبنان ادامه دارد. اعضای دائم شورای امنیت سازمان ملل متحد روز سه‌شنبه درباره مسئله هسته‌ای ایران تشکیل جلسه دادند.
به گزارش ایرنا، این جلسه که به درخواست آمریکا برگزار شد، بدون اتخاذ تصمیمی خاتمه یافت. پرونده ایران پس از یک وقفه کوتاه‌مدت، 21 تیرماه بار دیگر در شورای امنیت گشوده شد اما طرفها ترجیح دادند از این شورا تنها به عنوان یک ابزار تهدید برای پاسخ ایران استفاده کنند. پس از برگزاری جلسه غیرعلنی اخیر که حدود 20 دقیقه و پشت درهای بسته برگزار شد، ژان مارک دولا سابییر سفیر فرانسه که رئیس دوره‌ای شورای امنیت است، اظهارنظری نکرد.
شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، اوایل سال جاری میلادی بنا به درخواست وزرای خارجه تروییکای اروپا (آلمان، فرانسه، انگلیس) و با حمایت ایالات متحده، پرونده ایران را به شورای امنیت به دلیل مخالفت چین و روسیه با اعمال تحریم و استفاده از گزینه نظامی در مورد ایران به اجماع دست نیافت و قطعنامه صادر نشد. پس از این بود که خاویر سولانا، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، روز شانزدهم خردادماه، مجموعه‌ای از مشوق‌ها و تهدیدها را با خود به تهران آورد تا مقامات جمهوری اسلامی را به پذیرش این مجموعه (بسته پیشنهادی گروه 1+5) ترغیب کند.
با این همه از آنجا که شرط اعطای مشوق به تهران، تعلیق غنی‌سازی اورانیوم است مناقشه طرفین ادامه یافت. تهران البته هنوز پاسخی رسمی به پیشنهاد اروپا نداده است، اما محمود احمدی‌نژاد، رئیس‌جمهوری ایران پیشتر اعلام کرده است که ایران اواخر مردادماه به پیشنهاد اروپا پاسخ می‌دهد. زمان پیشنهادی از سوی ایران البته با واکنش منفی آمریکا و اتحادیه اروپایی مواجه شد جورج بوش رئیس‌جمهوری آمریکا این زمان را زمانی بسیار طولانی برای پاسخگویی به پیشنهادها دانست و بررسی مجدد پرونده ایران در شورای امنیت هم در همین راستا صورت می‌گیرد.
در حقیقت کشورهای غربی تلاش می‌کنند با استفاده از اهرم شورای امنیت، فشار بر ایران را برای پاسخگویی سریعتر به پیشنهاد اروپا افزایش دهند. این در حالی است که تحلیلگران سیاسی بر این باورند که تأخیر در بررسی پرونده اتمی ایران در شورای امنیت تنها به دلیل همراه کردن روسیه و چین با درخواست غرب برای تحریم ایران بوده است. با این همه اما در جلسه غیر علنی شورای امنیت که سه شنبه شب برگزار شد، اختلافات اعضا همچنان پا برجا بود. به گفته دیپلمات‌های حاضر در جلسه، پنج عضو دائم شورای امنیت بر سر پیش‌نویس قطعنامه‌ای چانه زنی کردند که در آن ضرب‌الاجلی یک ماهه برای ایران در نظر گرفته شده است.
در این پیش‌نویس از ایران خواسته شده است تا ظرف مدت یک ماه غنی‌سازی اورانیوم را تعلیق و ساخت رآکتور اراک را متوقف کند. البته بنابر اظهارات دیپلمات‌های حاضر در جلسه هنوز زمان قطعی برای ضرب‌الاجل به ایران در نظر گرفته نشده است. جان بولتون نماینده آمریکا در سازمان ملل متحد نشست نمایندگان گروه 1+5 در سازمان ملل را ناموفق خواند و دلیل آن را آماده نبودن روسیه و چین برای بحث درباره مفاد پیش‌نویس عنوان کرد. شبکه خبری فاکس نیوز هم گزارش داد که در جلسه سه شنبه، پیش‌نویس قطعنامه‌ای بررسی شده است که در صورت گزارش آژانس بین‌المللی انرژی اتمی مبنی بر پایبند نبودن به درخواست ها، شورای امنیت موضوع ایران را تحت بند 41 فصل هفتم منشور سازمان ملل دنبال خواهد کرد.
این بند اعمال تحریم علیه کشورها را مجاز می‌داند اما توسل به زور را در نظر ندارد. بند 42 فصل هفتم منشور اجازه استفاده از نیروی نظامی را مجاز می‌داند. دیپلمات‌های نزدیک به مذاکرات می‌گویند در صورتیکه ایران فعالیت‌های مربوط به غنی سازی و تولید آب سبک را متوقف کند، می‌توان از اعمال تحریم‌ها خودداری کرد. جان بولتون سفیر آمریکا در سازمان ملل در مورد قطعنامه پیشنهادی گفت در این نشست درباره متنی مذاکره کردیم که از ایران تعلیق همه فعالیت‌های غنی سازی اورانیوم و باز فرآوری پلوتونیوم را درخواست می‌کند.
اتهام علیه ایران
اما همزمان با ادامه بررسی پرونده اتمی ایران در شورای امنیت سازمان ملل متحد، درگیری‌ها میان اسرائیل و حرب الله لبنان همچنان ادامه دارد و این در حالی است که کشورهای غربی ایران و سوریه را متهم به حمایت از حزب‌الله می‌کنند. در همین راستا وزیر خارجه انگلیس، از آنچه دست داشتن ایران و سوریه در حملات حزب‌الله علیه اسرائیل خواند ابراز نگرانی کرد. مارگارت بکت در گفتگو با رادیو بی بی سی، حزب‌الله را به شروع خصومت با پرتاب موشک به اسرائیل و ربودن سربازان اسرائیلی متهم کرد. به گزارش خبرگزاری فرانسه، بکت در پاسخ به این پرسش که آیا وی بر این باور است که ایران و سوریه این حملات را هدایت می‌کنند، گفت: فکر می‌کنم. نگرانی زیادی در این باره وجود دارد.
وی افزود: باید پرسید چه کسی از این اوضاع منفعت می‌برد، مطمئناً این امر بنفع مردم لبنان نیست. پیتر مک کی وزیر خارجه کانادا نیز ایران و سوریه را به دلیل حمایت از لبنان سرزنش کرد و مدعی شد، این دو کشور به بحران دامن می‌زنند. مک کی در ادامه ادعاهای خود افزود: ایران و سوریه از حزب‌الله و حماس حمایت می‌کنند، برخی تسلیحاتی که حماس و حزب‌الله استفاده می‌کنند، برخی تسلیحاتی که حماس و حزب‌الله استفاده می‌کنند، متعلق به این دو کشور است. ایهود اولمرت نخست وزیر رژیم اسرائیل هم ایران را به تحریک جنگ میان حزب اله و اسرائیل متهم کرد. با این حال شیمون پرز معاون نخست وزیر رژیم اسرائیل گفت که این رژیم هیچ برنامه‌ای برای حمله نظامی به ایران یا سوریه ندارد.
پرز که با تلویزیون بی‌بی‌سی گفت‌وگو می‌کرد در پاسخ به این سؤال که آیا تل‌آویو به دمشق یا تهران که آنها را به مسلح کردن حزب‌الله و حماس متهم می‌کند حمله خواهد کرد، گفت: فکر نمی‌کنم آنها به ما حمله کنند و ما نباید به آنها حمله کنیم. خبرگزاری فرانسه هم گزارش داد تونی اسنو سخنگوی کاخ سفید هم با ادعای حق اسرائیل برای دفاع از خود از ایران و سوریه خواست از نفوذ خود برای توقف موشک‌پرانی حزب‌الله استفاده کنند.
تونی بلر نخست‌وزیر انگلیس هم با افزایش فشارها علیه ایران و سوریه، این دو کشور را در تشدید بحران خاورمیانه مقصر خواند و تهران را به تأمین سلاح‌های شورشیانی که در عراق نیروهای بریتانیایی را هدف قرار می‌دهند، متهم کرد. به گزارش روزنامه «بلفاست تلگراف» بلر، تهران و دمشق را حامیان اصلی حزب‌الله دانست. سخنان بلر، چند ساعت پس از سخنان مارگارت بکت، وزیر خارجه بریتانیا، عنوان شد. نخست‌وزیر بریتانیا ادعا کرد: «حزب‌الله توسط ایران و سوریه حمایت می‌شود و سلاح‌های مورد استفاده حزب‌الله تقریباً شبیه سلاح‌هایی است که شورشیان عراق علیه نیروهای بریتانیایی از آن استفاده می‌کنند.»
درخواست بوش
از سوی دیگر، جورج بوش رئیس‌جمهوری آمریکا هم روز سه‌شنبه خواستار همکاری کشورها برای منزوی کردن ایران شد. جورج بوش گفت: بی‌ثباتی منطقه خاورمیانه در پدیده تروریسم و آنچه او «حمله تروریستی» حزب‌الله لبنان به اسرائیل نامید، ریشه دارد. برای حل این بحران جامعه بین‌المللی باید با سوریه و حزب‌الله لبنان برخورد کرده و ایران را منزوی کند.» همزمان با این درخواست بوش، پنج عضو شورای امنیت سازمان ملل متحد کار بررسی پرونده اتمی ایران را در نیویورک آغاز کردند. این در حالی است که ایران بارها و بارها این اتهامات را رد و تأکید کرده که حمایت ایران از حزب‌الله صرفاً معنوی است.