سیدکاظم رضایی
اجلاس 3 روزه رهبران گروه هشت کشور صنعتی جهان، امروز در شهر سنت پترزبورگ روسیه آغاز میشود. روسیه در سال 1998 به این گروه پیوسته و برای نخستین بار از ژانویه 2006 ریاست آن را بر عهده گرفت. روسیه به عنوان میزبان رهبران اجلاس گروه هشت اعلام کرده است که موضوعاتی از جمله امنیت انرژی، توسعه آموزش و مبارزه با بیماریها را به عنوان موضوعات محوری در دستور کار اجلاس رهبران این گروه قرار خواهد داد. موضوعات دیگر اقتصادی از جمله تجارت بینالملل، رشد اقتصاد جهان و بخشش بدهی کشورهای فقیر نیز در اجلاس گروه هشت بررسی میشود. در کنار مباحث اقتصادی، اوضاع سیاسی و امنیتی جهان، حل و فصل بحران خاورمیانه، آخرین تحولات مربوط به بحران عراق و افغانستان و همچنین موضوعاتی نظیر مبارزه با تروریسم و تسلیحات کشتار جمعی در گردهمایی سران گروه هشت بررسی خواهد شد. در خصوص دستور کار مذاکرات رهبران گروه هشت در نشست سنت پترزبورگ بین روسیه و کشورهای اروپایی و امریکا اختلاف نظر وجود دارد. موضوع «امنیت عرضه و مصرف انرژی» یکی از اختلافات محوری است. امریکا و اروپا خواهان تضمین صادرات انرژی روسیه و تثبیت قیمت در بلندمدت و دسترسی به استخراج و تولید آن در این کشور با هدف وابستگی متقابل هستند.
حال آن که روسیه نیز خواهان دسترسی به انتقال و توزیع انرژی در بازار مصرف اروپا و تضمین واردات در این بازار و همچنین تعیین میزان قیمت براساس قانون عرضه و تقاضاست. روسیه به عنوان بزرگترین صادرکننده گاز و دومین تولیدکننده نفت پس از عربستان سعودی در جهان می کوشد از این فرصت برای افزایش اقتدار خود استفاده کند. امریکا و اروپا در ماههای اخیر، روسیه را به باجخواهی با استفاده از اهرم انرژی متهم کرده اند. موضوع هستهای کره شمالی و ایران نیز از موضوعات مهمی است که امریکا و اروپا تلاش دارند در دستور کار مذاکرات رهبران گروه هشت گنجانده شود. امریکا و اروپا خواهان اعمال تشدید فشار بر کره شمالی و ایران برای توقف فعالیتهای هستهای این دو کشور از جمله طرح تحریم اقتصادی دو کشور در شورای امنیت سازمان ملل هستند. حال آن که روسیه براساس ملاحظات اقتصادی، سیاسی و امنیتی معتقد است اعمال فشار علیه کره شمالی و ایران، مذاکرات برای حل مساله هستهای این دو کشور را به بنبست میکشاند.