زلمای خلیلزاد سفیر آمریکا در عراق در گزارشی به کا ندولیزا رایس وزیر امور خارجه این کشور که اخیراً منتشر شده، هشدار داد، اگر فکری برای فشارهای اجتماعی نشود عراق با مشکل مواجعه خواهد شد.
1- کارکنان بخش روابط عمومی سفارت آمریکا در عراق شکایت دارند که گروههای مبارز عراقی بر فعالیت روزمره آنها تاثیر گذاشتهاند. فشارهای اجتماعی در مورد پوشش و عادات آنها روز به روز افزایش مییابد
2- دفتر مطبوعاتی سفارت 9 کارمند بومی دارد. دونفر از کارمندان زن گزارش دادند که یکی از آنها که زنی شیعی است لباس غربی میپوشد اما به او توصیه شده است که حجاب اسلامی داشته باشد و رانندگی نکند.
3- کارمند دیگر که یک زن سنی است گفت که مردم در مناطق مرکزی بغداد به زنان میگویند که خود را بپوشانند و ازتلفن همراه استفاده نکنند. او گفت یک راننده تاکسی به او گفته است که اگر روسری نپوشید دیگر او را سوار نمیکند.
4- بسیاری از آنها همچنین میگویند که برخی وزیران به خصوص در وزارت ترابری به زنان میگویند که در محل کار پوشش کامل داشته باشید.
5- کارکنان گزارش میدهند که اکنون برای مردان پوشیدن تیشرت در مراکز عمومی خطرناک است، کسانی هم که جین میپوشند از سوی وهابیها مورد حمله قرار گرفتهاند.
6- همسایه کرد یکی از کارمندان توسط صاحبخانهاش در ماه مه از خانه بیرون رانده شده است. برخی قوانین قدیمی به صاحبخانهها اجازه میدهد تا مستاجران را از خانه بیرون کنند. این اقدامها ممکن است پاسخ دولت جدید شیعه به اقدامات مشابه باشد که کردها در نقاط دیگر عراق در حق اعراب اعمال میکردند. ( یک تحقیق جامع درباره پاکسازی قومی صورت میگیرد. کردها در نظر دارند تا یک شهر در اردبیل راه بیندازند که کردها تخلیه شده از بغداد را در آن جا دهند.)
7- دما در بغداد اکنون بسیار بالا است. کار کنان همه تائید میکنند که تا اواخر مه آنها در هر شش ساعت فقط یک ساعت برق داشتند. تا اوایل ژوئن شرایط تا حدی بهبود یافت. در برخی مناطق برق اخیراً از یک ساعت در هر شش ساعت به سه ساعت افزایش یافته است.
کارکنان دیگر نیز گزارشات مشابهی میدهند. منطقه «باب المعتم » در مرکز بغدادبیش از یک ماه است که قطعی برق ندارد. مناطق نزدیک به بیمارستانها یا ستاد مرکزی احزاب سیاسی و منطقه سبز بهترین شرایط را دارند و در برخی موارد در 24 ساعت برق دارند. محلهای که وزرای جدید دولت عراق در آن زندگی میکنند در 24 ساعت برق دارد.
8- یک کارمند هم میگفت که او 12 ساعت از روز گاز ندارد. در برخی از مناطق اوضاع حتی بدتر است و قیمت آن در بازار سیاه اکنون بالای یک هزار دینار عراقی برای هر لیتر است.
9- از هر نه کارمند در ماه مارس فقط چهار نفر اعلام کردند که خانواده آنها میدانند که در سفارت کار میکنند. همکاران عراقی اغلب عربی صحبت میکنند که نشان میدهند آ نها نمیتوانند در ملاء عام انگلیسی صحبت کنند.
10- ما نمیتوانیم کار کنان عراقی را در تعطیلات آخر هفته یا تعطیلات دیگر به خدمت بگیریم. بنابراین آنها در چند جلسه دولتی در دسترس نبودند. یک زن عرب سنی به ما میگوید که فشار خانوادگی و ناتوانی در افشای جزئیات کار بسیار دشوار است. او وقتی در ماه فوریه برای آموزش به آمریکا رفت به خانوادهاش گفت به اردن رفته است. انتقادات فزاینده از آمریکا در عراق در میان اعضای خانواده همچنین زندگی را برای او دشوار کرده است.
11- برخی از کارکنان ما جرات نمیکنند تلفن همراه آمریکایی خود را با خود به خانه ببرند. دست کم شش ماه نتوانستهایم از کارکنان محلی خود برای ترجمه در مصاحبههای مطبوعاتی زنده استفاده کنیم.
12-اخیراً ما اسنادی چاپی را که نام واقعی کارکنان بومی در آن منتشر شده نابود کردهایم و برخی اعلام کردند وقتی ما عراق را ترک کردیم آنها براساس کدام اسناد باید حق و حقوق خود را مطالبه کنند.
13- یک کارمند دیگر به ما گفت که زندگی در بیرون از منطقه سبز ناامید کننده است. او در یک منطقه شیعه نشین زندگی میکند و مدعی است که هر غروب در یک مراسم تشییع جنازه شرکت میکند. او مثل دیگر کارمندان بومی به لحاظ مالی مسئول خانواده است. او گفت که «سنگینی مسئولیت» فشارهای شدیدی بر او وارد کرده است که حضور نیروهای ائتلاف آنها را تشدید میکند و هر روز تهدیدات افزایش مییابند.
14- کارمندان میگویند که آنها خود را با جمع تطبیق میدهند و سعی میکنند هر جا که میروند خود را با پوشش، زبان و سبک زندگی آنجا مطابقت دهند. در مناطق شیعه نشین و سنی نشین اوضاع فرق میکند.
15- با این اوصاف واژگان. رفتارهای آنان عوض شده است. ذهنیت بدی نیست به نیروهای امنیتی عراق وجود دارد که ناشی از بی اعتمادی نسبت به آنها است.
16- کارکنان ما گزارش میدهند که امنیت و خدمات از طریق واسطههای بومی که معلوم نیست به کجا وابسته هستند اداره میشوند. همان طور که در بالا گفتیم این افراد ناشناخته هستند. تامین کنندگان برق منطقه نیز مشخص نیستند و نمیدانیم چه طور آنها میتوانند هویت خود را پنهان نگاه دارند. امنیت شخصی عراقیها در گرو روابط خوب با منتفذان است.
17 - هر چند کارمندان ما رفتاری حرفهای دارند اما خستگی در آنها مشهود است. ما میبینیم که نگرانیهای شخصی آنها اختلافات قومی را تشدید میکند و این در حالی است که مقامها از آشتی سخن میگویند. ما نباید اغراق کنیم اما در کل اگر فکری برای فشارهای اجتماعی نشود مدنیت و منطق در عراق در معرض خطر قرار خواهد داشت.