دبیرکل جدید سازمان ملل چالش در اولین گام

«بان کی مون» دبیرکل جدید سازمان ملل در اولین موضع‌گیری‌های بین‌المللی،‌ تاکید کرد، اعدام صدام حق ملت عراق بود زیرا صدام مسئول جنایات زشت و بی‌رحمی‌های غیرقابل تصور علیه مردم این کشور بوده است. این موضع‌گیری بان کی مون در دفاع از حکم اعدام صدام در حالی صورت می‌گیرد که اکثر کشورهای اروپایی و بسیاری از حکام عرب از اعدام صدام انتقاد کرده‌اند و در این زمینه، کوفی عنان، دبیر کل قبلی سازمان ملل نیز از مخالفان سرسخت اعدام در دوران مسئولیت خود بود.
این موضع‌گیری «بان کی مون» که از پنج روز قبل مسئولیت دبیرکل سازمان ملل را برعهده گرفته است، مسلما انتقادهایی را علیه وی به خصوص از سوی اروپایی‌ها متوجه خواهد کرد و در همین ابتدای کار، وی را با چالش مواجه خواهد نمود.
آنچه در تامل پیرامون سخنان بان کی مون استنباط می‌شود در دو جنبه متضاد می‌تواند مورد ارزیابی قرار گیرد. نخست، این موضع‌گیری، به سبب اینکه بدون در نظر گرفتن نظر اروپائیها عنوان شده است به تعبیری می‌تواند بیانگر استقلال نظر و رای بان کی مون تلقی شود که البته اگر چنین امر صورت واقعیت داشته باشد نشانه‌های امیدبخشی برای آینده سازمان ملل است و بیانگر این است که دبیرکل جدید دارای استقلال فکر است و شهامت بیان واقعیات را دارد هر چند مخالفتهایی را در پی داشته باشد.
چنین امری در عمر 6 دهه سازمان ملل کمتر رایج بوده و روال بر این بوده است که دبیرکل سازمان ملل در بیان موضع‌گیری خود، بسیار محافظه‌کار باشد و سخنی نگوید که در تضاد با نظر قدرتهای غربی باشد. تا این حد می‌توان اظهارات روز گذشته بان کی مون را نشانه‌ای امیدبخش دانست.
در نظر دوم، این موضع‌گیری «مون» در تائید حکم صدام می‌تواند صورت دیگری نیز داشته باشد و آن جلب نظر آمریکاست که نقش مستقیم در معدوم کردن صدام داشت و هم اینکه دولتمردان کاخ سفید از اعدام صدام دفاع کرده‌اند. از این زاویه، اظهارنظر بان کی مون و موضع‌گیری وی بیانگر تداوم روال گذشته است که در آن تمامی ‌دبیران کل این سازمان سعی داشته اند مطابق مواضع واشنگتن حرکت کنند و به عبارت صریح‌تر، سخنگوی دولت آمریکا در سازمان ملل باشند.
از چنین دیدگاهی، دبیر کل سازمان ملل مصمم است توجیه‌گر اقدامات و سیاست‌های قدرت‌های متنفذ غربی، به ویژه آمریکا باشد و همین نکته، چشم‌انداز تیره گذشته بر سازمان ملل را ابقا می‌کند.
برای اینکه مشخص شود موضع‌گیری روز گذشته «بان کی مون» در کدامیک از این دو دیدگاه و چارچوب جای می‌گیرد باید منتظر روزهای آتی و سیاستها و موضع‌گیری‌های آینده دبیرکل سازمان ملل بود. با توجه به اینکه جهان در مقطع کنونی با بحران‌ها و چالش‌ها متعددی مواجه است قطعا عملکرد و رفتار دبیرکل سازمان ملل می‌تواند در تشدید این بحران‌ها و یا کاستن از ابعاد این تنش‌ها موثر باشد.