*شما هفته آینده باید انتخابات کانون را برگزار کنید اما گویا کاندیداها هنوز مشخص نیستند؟
**مطابق قانون دادگاه انتظامی قضات که مسئولیت تایید داوطلبان عضویت در هیات مدیره را برعهده دارد مکلف است ظرف دو ماه از ارسال اسامی وکلای کاندیدا توسط هیات نظارت بر انتخاب کانون به آن دادگاه نظر خود را در این باره اعلام کند که تا این لحظه (یکشنبه6/12/84) خبری نشده است. ضمن این که دقیقا دو هفته از پایان مهلت دو ماهه دادگاه مذکور گذشته است، چرا که ما در تاریخ 23/11/84 اسامی را برای آنها فرستادیم که باید تا 23/11/84 نظر داده میشد.
*شما برای تعیین تکلیف و تسریع در اعلام اسامی کاری نکردید؟
**هیات نظارت بر انتخابات 10 روز پیش از پایان مهلت دو ماهه، در نامهای به دادگاه انتظامی قضات تاکید کرد که اولا این هیات نسبت به کاندیداها تعهداتی دارد، ثانیا دوره تصدی هیات مدیره کنونی 17/1/84 تمام میشود. با این وصف بعد از پایان مهلت و عدم دریافت پاسخ از دادگاه انتظامی قضات و از آنجا که باید بین انتشار آگهی برگزاری انتخابات و روز انتخابات بیست روز فاصله باشد، هیات نظارت روز 18 اسفند را برای برگزاری انتخابات تعیین کرد. درحال چه پاسخی از آن دادگاه بیاید یا نه ما در روز مقرر انتخابات را برگزار میکنیم. اگر اسامی تا آن روز به ما اعلام شود روی تابلو نصب میکنیم وگرنه تمام 75 نفر داوطلب که به عنوان کاندیدا ثبت نام کردند حق انتخاب شدن برای عضویت در هیات مدیره را دارند.
*اما دیگر فرصتی برای کاندیداها نیست!
**نه این طور نیست. برای اینکه ما روز 25 بهمن آگهی انتخابات را منتشر و روز انتخابات را اعلام کردیم. برای تبلیغات هم مانع نشدیم. میتوانند بروند تبلیغات کنند.
*اما شما به طور رسمی اسامی را اعلام نکردید تا کاندیداهای نهایی معلوم شوند؟
**لازم نیست ما اسامی را اعلام کنیم. در این فاصله بیست روز بین آگهی انتخابات روز انتخابات کاندیداها میتوانستند تبلیغ کنند.ما نگفتیم چه کاندیدایی تبلیغ کند و کدام کاندیدا تبلیغ نکند. از نظر ما 75 نفر میتوانستند بلافاصله بد از انتشار آگهی تبلیغ کنند.
*اگر دادگاه انتظامی قضات وکیلی را تایید نکند تبلیغ قبلی او تخلف محسوب نمیشود؟
**ما نمیگوییم این وکیل متخلف است.
*یعنی شما اسامی کاندیداهای نهایی را قبل از روز انتخابات اعلام نمیکنید؟
**در مقررات چنین چیزی نیست. مافقط مکلفیم روز انتخابات اسامی کانیدداها را اعلام کنیم. اسامی همان 75 نفر هستند که ما به دادگاه انتظامی قضات اعلام کردیم.
*آیا همه میدانستند که میتوانند قبل از اعلام نظر آن دادگاه تبلیغ کنند؟
**حتما میدانستند. وکیل دادگستری که از قانون آن هم قانون انتخاباتش اطلاع نداشته باشد گناهش نابخشودنی است.
* از این نظر که امکان تبلیغ تا زمان اعلام رسمی اسامی نهایی کاندیداها مسکوت است.
**ما مسکوت نگذاشتیم. آقایان اگر حرکت نمیکنند به ما ارتباطی ندارد. میتوانستند بروند تبلیغ کنند. ما اصلا بحثی در این رابطه نداریم. شاید هیچ کس نخواهد تبلیغ کند. ما نمیتوانیم بگوییم تبلیغ کن یا تبلیغ نکن!
*شما و همکارانتان به طور معمول برنامه عمومی و نشست و گردهمایی ندارید که همه وکلا یک جا جمع شوند و به تبادل نظر و گفت و گو بپردازند. یعنی الزامی در این باره ندارید؟
**جمع میشوند. شما نگران نباشید!
*مقصودم لغو برگزاری جشن سالگرد استقلال در روز 7 اسفند است که میتوانست در آستانه انتخابات کانون بهترین محل و فرصت برای رایزنی وکلا درباره انتخابات و معرفی بهتر کاندیداها باشد.
**عنوان جشن استقلال « جشن استقلال کانون وکلا»است. در شرایطی که از طرف مقام معظم رهبری هفت روز عزای عمومی اعلام شده و مردم ما به خاطر اعتقادات عمیق مذهبی که دارند از انفجاری که در حرمین شریفین واقع شد شدیدا ناراحت هستند و ما هم که بخش جدایی نا پذیر این مردم به عنوان مسلمان شیعه هستیم، بنابراین هیات مدیره صلاح را در این دانست که ما جشن یا همایشی برگزار نکنیم که مغایر این شرایط باشد. ترجیح دادیم همگام با مردممان باشیم و اطاعت کنیم از این هفت روز عزای عمومی و این جشن را به زمان دیگری موکول کنیم. ما همیشه میتوانیم این مراسم را برگزار کنیم.. مثلا 15 اسفند برگزار میکنیم و مشکلی نیست. به علاوه فکر نکنید ما 7 اسفند را میگذاشتیم برای تبلیغات انتخابات؛ مطلقا 7 اسفند فقط « هفت اسفند» است: روز وکیل مدافع و استقلال کانون.
*اما خیلی از وکلا بر این باورند که این مراسم با توجه به نزدیک بودن به انتخابات کانون وکلا و هم زمانی آن برنامه با موضوع عدم اعلام اسامی کاندیداها از جانب دادگاه انتظامی قضات میتوانست اقدام و فعالیت کم هزینه و نتیجه بخشی برای آشنایی وکلا با دیدگاه کاندیداها و گروههای فعال شرکت کننده در انتخابات این دوره باشد. تبلیغات و جنب و جوش وکلا هم نسبت به دورههای قبل کمتر است.
**حالا هم میشود و دیر نیست. خیالتان راحت باشد. هنوز چند روز به انتخابات ما باقی مانده است. مطمئن باشید هم تبلیغات شروع میشود و هم در روزنامهها خواهید دید. فقط روزهای آخر است که خیلی هیجان ایجاد میکند. البته من نفی نمیکنم که آن طور که باید و شاید برای تبلیغات استقبال نشده است ولی شروع میشود. ضمن اینکه وکلای دادگستری به رغم تبلیغات وسیعی که میشود رای خود را پای صندوق مشخص میکنند؛ اگر نسبت به فردی شناخت داشته باشند چه آن فرد تبلیغ کند یا نه به او رای میدهند.
*یعنی به نظر شما به لیستها و گروهها اعتماد نمیکنند؟
**در آن حدی که تصور میکنند نه. لیست و اسامی را میگیرند اما آنهایی را که خودش انتخاب میکند مینویسد و به صندوق میاندازد. درجامعه وکالت این طور نیست که حتما از روی لیست رای بدهند بلکه انتخاب میکنند. انتخابات کانون وکلای دادگستری همیشه بهترین و دموکراتیکترین انتخابات بوده و هیچ وقت در مورد آن کوچکترین سوءظن، تقلب و خدشهای وجود نداشته است.
*خب این که تعارضی با فعالیت گروهها و ارائه لیستهای انتخاباتی ندارد.
**اصلا و به هیچ وجه. وکلا میتوانند فعالیت کنند همچنان که همیشه فعالیت بوده است و آن هم خیلی شدید؛ تراکتها و کاغذهای مختلف و معرفی به اشکال گوناگون. ولی وکیل دادگستری رای خود را پای صندوق داده است.
*وکلا بر اساس رویه سالهای اخیر منتظر شنیدن گزارش عملکرد هیات مدیره در پایان دوره فعالیت آن بودند که با برگزار نشدن جشن استقلال کانون امکان پذیر نشد. از آن جا که این گزارش میتواند در انگیزه و تصمیم وکلا برای شرکت در انتخابات موثر باشد- خواه اعضای کنونی کاندیدا باشند یا نباشند- در این باره چه تصمیمی گرفته اید؟
بنده گزارشم را آماده کردم، تایپ هم شده است و آمارها را هم گرفته ام که میخواستم در جشن استقلال ارائه کنم. گزارشم را هم دیرتر یا زودتر خواهم داد و چون کاندیدا هم نیستم خوشبختانه تاثیری بر انتخابات و رای به من ندارد. ان شاء الله میروم برای استراحت چون از این حجم کار در طول شش سال مسئولیت در کانون خسته شدم.
*رئیس هیات نظارت بر انتخابات رئیس کانون است. با توجه به فیلتر نظارت دادگاه انتظامی قضات بر کاندیداها و تنوع وکلا و دیدگاههای آنها و گروههای حامی ایشان تصور نمیکنید شبهه نقض بی طرفی در انتخابات وجود داشته باشد؟
**فرد فرد وکلا ی دادگستری یک روح هستند در چندین تن. این رقابت بین دوستان است و فرقی نمیکند کدام گروه برنده و انتخاب شود. همه وکلای دادگستری بدون استثنا در جهت حفظ استقلال کانون وکلای دادگستری و بالا بردن شان و منزلت وکالت فعالیت میکنند. هر کس میخواهد بیاید. در تمام انتخابات افراد برای انتخاب چند نفر خاص تبلیغات میکنند. در تمام دنیا این طور است و در کانون وکلا هم هست. گروهی بنده را دوست دارند، گروهی شخص دیگری را دوست دارند، کسانی رفتار و کردار دیگری را میپسندندو عده دیگری رفتار وکردار من و امثال بنده را. هیات مدیره منتخب همه وکلا را نمایندگی میکند صرف نظر از اینکه اعضای کانون به چه کسی رای داده اند. بقیه آن جنجال انتخابا ت است که در تمام انتخابات وجود دارد.
*پس این تفاوت دیدگاهها در کیفیت مدیریت و سیاستگزاریها تاثیر ندارد؟
**نه مطلقا در ماهیت قضیه فرقی ندارد. ممکن است از نظر شکلی متفاوت باشد مثل این که من بگویم در این طرف باشد و میز آن طرف. این شکلی است وچه گروه من بیاید یا گروه آقای xوyتاثیری در حفظ و منزلت استقلال کانون ندارد. همه ما تلاش میکنیم هر کس بیاید به وکلا خدمت کند.
*معمولا حرف و حدیثهایی درباره مسائل مالی و بعضی تصمیمات هیات مدیره کانون مطرح میشود مثل تسهیلات وام به وکلا و دریافت پول از آنها برای انتخاب از شهری به شهر دیگر. در این باره توضیحی دارید؟
**کانون وکلا به جز خود وکلا پشتیبان و تامین کنند مالی ندارد. وام هایی را از طریق بانکها با کارمزدمناسب برای وکلا تدارک دیده ایم که برای خرید دفتر وخودرو و نیازهای فوری از آن بهره مند شوند. همچنان که صندوق حمایت وکلا بخشی از این تسهیلات را ارائه میدهد. نقل و انتقالها صرفا در موارد خاص و استثنایی با تایید کانون انجام میشود. اگر پولی هم دریافت شود در چارچوب تصمیم و اختیار تام هیات مدیره است. همچنان که برای ساخت باشگاه و کتابخانه و محل اجتماعات نیاز به کمک مالی وکلا داریم. همان طور که قبل از انقلاب باشگاه داشتیم که محل آن استیجاری بود. اگر همکاران ما بخواهند با هم جایی بنشینند و شامی بخورند میتوانند به باشگاه وکلا که ساخته خواهد شد بروند. برای ساختن آن چه کسی به ما پول میدهد جز وکلا؟
*اما با انتقال وکلا و جا به جایی آنها هم پراکندگی وکلا در کشور تناسب خود را از دست میدهد و هم کسانی که توانمندی مالی بیشتری دارند از این امتیاز برخوردار میشوند.
**ما از اول آذر سال جاری نقل و انتقال را ممنوع کردیم. در ضمن ما تقاضای انتقال بعضی افراد را بدون دریافت پول میپذیریم؛ مثل کسانی که شکل پزشکی یا خانوادگی دارن. همچنین درباره کسانی که محل کارشان در جایی غیر از محل تعیین شده است و اصلا آنجا را ندیده اند میگوییم اگر شما میخواهی منتقل شوی و حضور شما در محل کار کنونی- که تخلف است و تابلو هم نمیتوانند داشته باشند- امکان پذیر شود باید به ساخت باشگاه کمک کنی. اکراه و اجبار هم نیست و با میل و رغبت است.
*پس دریافت این پول خلاف نیست؟
**نخیر نیست. هیات مدیره محل اشتغال وکلا را تعیین میکند و برای اینکه در عین حال بتواند خدمتی به وکلا انجام دهد ناگزیر است از وکلا بخواهد در ساختن باشگاه کمک کنند. هیات مدیره در اداره کانون اختیار نام دارد.
*در چند سال اخیر استقلال کانونهای وکلا به عنوان پاشنه آشیل سازمان و اعتبار وکالت در معرض اقداماتی برای ایجاد مراکز موازی به نیت تسلط بر امور وکلا و وکالت قرار گرفته است. با توجه به تداوم این شرایط و حرکات چشم انداز روشنی برای کانونهای مستقل کنونی متصور هست؟
**کانون وکلا مستقل هست و مستقل خواهد ماند. نه نظام و نه نهادهای دیگر نمیخواهند استقلال کانون را از بین ببرند. ما از 1947 که انجمن بین المللی وکلا(IBA)تشکیل شد عضو آن و همچنین عضو اتحادیه بین المللی کانونهای وکلا (IUA)بوده ایم و با تمام کانونهای وکلای دنیا ارتباط داریم و نه به نفع نظام است که خدای نکرده استقلال کانون را خدشه دار کند و نه به نفع هیچ سازمان و نهاد دیگری.
*اما این کار به صراحت و روشنی در حال انجام است!
**عملی نخواهد شد. من به شما صددرصد قول میدهم استقلال ما پابرجا خواهد ماند. حضرت آیت الله شاهرودی همیشه براستقلال ما تاکید کرده اند؛ قضات دادگستری هم همین طور. هیچ کس نمیتواند استقلال کانون وکلا را خدشه داد کند.
*اما کسانی در زیر مجموعه دستگاهی که شما میگویید خلاف این عمل میکنند!؟
**اگر چنین تلاشی میکنند خیلی راحت به شما بگویم این تلاشها مذبوحانه است. ما پابرجا هستیم و خواهیم ماند و سالهای سال جشن استقلالمان را برپا خواهیم کرد.
*یکی از موضوعات مهم وجالب توجه برای وکلا و حتی نخبگان خارج از جامعه وکالت مواضع کانون درباره بعضی مسائل درون سازمانی و برون سازمانی وسیاسی بودن و یا نبودن تصمیمات هیات مدیره است که جناب عالی در گفت و گو با خبرنگاران بر جلوگیری از سیاسی شدن کانون تاکید داشتید. آیا سیاسی نبودن کانون مطلق است یا نسبی؟ در این باره تصمیم با کیست؟
**کانون وکلای دادگستری یک نهاد مدنی صنفی است. هیات مدیره کانون طیفهای مختلف فکری را نمایندگی میکند. چپ تند، چپ میانه، راست، راست افراطی، حزب اللهی و یا بسیجی همه چیز در کانون هست. هیات مدیره نمیتواند به نفع یکی یا به ضرر دیگری اتخاذ تصمیم یا حرکت کند. ولی مسائل سیاسی ملی ما فرق میکنند. ما درباره بیانیه وزرای امور خارجه کشورهای حوزه خلیج فارس راجع به سه جزیره ایرانی، تغییر نام خلیج فارس به خلیج عربی و استفاده صلح آمیز ایران از انرژی اتمی یا اخیرا توهین به ساحت مقدس پیامبر اسلام اطلاعیه دادیم. همچنان که نسبت به واقعه اخیر در سامرا واکنش نشان خواهیم داد. اینها مسائل ملی ما است و ما جدای از ملت خودمان نیستیم. به هیچ وجه این مسائل دخالت در سیاست به معنای خاص خودش که در داخل به نفع یا علیه یک گروه یا شخصیت کاری کنیم نیست. البته وکلای دادگستری آزاد هستند با هر فکری هر کاری خواستند انجام دهند. ولی با ورود به هیات مدیره فرد نمیتواند عقیده خود را اعمال کند چون دیگر متعلق به خودش نیست و در این شرایط باید منافع جامعه وکالت را در دوردست ببیند.
*اما اینها مواردی است که هم خیلی تخصصی است و هم بین المللی محسوب میشود و زوایای پنهان زیادی دارد که حتی در عرصه دیپلماسی هم شفاف نیستند صرف نظر از این که به طور معمول با مواضع دولت و حاکمیت همسو است. در حالی که توقع همکاران شما این است که درباره مسائل داخلی و اصلی مربوط به کانون از جمله وکلای بازداشت شده قاطعیت بیشتری نشان دهید.
**ما در مورد همه وکلای دادگستری که تهدید میشوند یا آزادی آنها سلب میشود و واکنش نشان دادیم. من در باره آقای زرافشان خودم با آقای شاهرودی ملاقات کرده و گفتم این رفتار درست نیست. درمورد آقای عبدالفتاح سلطانی هم با آقای شاهرودی، آقای آوایی و آقای مرتضوی و هر کسی که شما فکر کنید که در جهت آزادی آقای سلطانی بوده است صحبت کردم. هیچ کس دلسوزتر از کانون وکلای دادگستری برای اعضای خودش نیست. اگر بیرون صحبت هایی میکنند صحیح نیست.
*اما نتیجه هم مهم است جناب جندقی!
**ما به دنبال هم هستیم ولی اگر نامه نوشتیم که آقا این کارتان خلاف است ولی آنها ادامه دادند ما که قدرت اجرایی نداریم آنها را محاکمه کنیم.
*یعنی همان طور که درقراردادهای وکالت با موکلین تصریح میشود شما مسئول نتیجه نیستید؟
**دقیقا وکیل مسئول اقدامات خودش است. این که بیاییم تظاهرات راه بیندازیم، هو و جنجال راه بیندازیم این را نه به نفع کانون و نه به نفع وکلای بازداشت شده میدانیم.
*هیچ اقدامی جمعی در این موارد متصور نبوده است؟
**به هیچ وجه!اگر هم بخواهند انجام بدهند منع خواهیم کرد که آقا این کار به نفع ما نیست. ما بایستی از طریق قانونی اقدام کنیم. ما باید بنویسیم بازداشت عضو هیات مدیره صحیح نیست. برای اینکه ایشان فرد شناخته شدهای است، احتمال فرارش نیست و همیشه در دسترس است و قرار تامین باید متناسب با شخصیت فرد باشد. ولی اگر افراد رفتند خودشان در مسائل سیاسی و جانبی دخالت کردند و گرفتار شدند ما از نظر صنفی از آنها دفاع میکنیم ولی از نظر عقیده مجاز نیستیم. تشخیص اینها هم به عهده هیات مدیره هجده نفرهای است که جمع سوابق آنها در کار وکالت حداقل 200سال است. اینکه اکثریت این افراد در تشخیص مرز سیاسی و غیر سیاسی یا ملی بودن یا نبودن موضوعی اشتباه کنند بسیار کم است و این کم لطفی شما نسبت به هیات مدیره است.
*البته این الزاما به معنی دقیق بودن تصمیم و انطباق با خواست همه وکلا نیست.
**من سه دوره عضو هیات مدیره بودم اگر عملکرد سال اول من که نفر ششم شدم بد بود در دوره دوم رای اول را نمیآوردم من آدم محافظه کاری هستم. ولی محافظه کاری من این است که من میگویم کانون را آلوده نکنید، بگذارید کانون منزه بماند و سیاسی نشود. ما یک بار سیاسی شدیم چوبش را خوردیم؛ یک عده آمدند شروع کردند به سیاست بازی و نتیجه آن شد که منحل شد و 18 سال ما کانون نداشتیم. من دوره سوم هم رای بالایی آوردم. حمل بر خودستایی نشود من باز هم که کاندیدا شوم رای بالایی خواهم آورد. پس روش من از نظر وکلای دادگستری یا اکثریت آنها پسندیده بوده است وگرنه رای نمیدادند. در دموکراسی رای اکثریت بر اقلیت ترجیح دارد پس وقتی به گروه ما رای دادند روش ما را هم تایید کردند.
*با همه مطالبی که گفتید آیا در حال حاضر همکاران شما انگیزه شرکت در انتخابات را دارند؟
**اگر نداشتند تعداد کاندیداها بیش از دوره قبل نمیشد؛ دوره قبل 65 نفر بودند حالا 75 نفر کاندیدا هستند. البته کار هیات مدیره بسیار سخت است. نه حقوقی دریافت میشود و نه میتوانید به کارهای شخصی برسید. امتیازی ندارد و هرکس عضو هیات مدیره میشود باید خود را وقف کانون کند.