چهار نکته درباره انتخابات دیروز

ابراهیم امینی، نماینده سابق مجلس
1- وقتی برای حضور در دومین دوره انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا (سال 81) رفتم، به غیر از من و صندوقدار کسی در شهبه اخذ رای حضور نداشت و شاید از آن‌رو بود که مردم انگیزه‌ای برای حضور در انتخابات نداشتند ولی حضور مردم در انتخابات سومین دوره شوراها (امسال) قابل مقایسه با آن دوران نیست. دیروز در همان ساعت‌های نخست برای رای دادن در یکی از شعبه‌های اخذ رای با صف طولانی مردمی مواجه شدم که آمده بودند تا یک بار دیگر «ما» شدن را در عرصه جامعه و سیاست تکرار کنند. ازدحام جمعیت به حدی بود که نماینده فرماندار برای جلوگیری از انتظار طولانی رای دهندگان آنها را به شعبه‌های دیگر راهنمایی می‌کرد هر چند که شعبه‌های دیگر هم شلوغ بود. گزارش‌های رسیده حاکی از آن استقبال مردم در انتخابات 24 آذر است. به نظر می‌رسد که استقبال مردمی از انتخابات شوراها و خبرگان قابل توجه بوده است و میزان مشارکت مردمی نسبتا بالا بوده است هر چند که پیشتر برخی گمانه‌زنی‌ها حاکی از آن بود که احتمالا مشارکت مردمی در انتخابات بالا نخواهد بود.
در میان استقبال مردم برای حضور در انتخابات، استقبال از فهرست مشترک اعتماد ملی و اصلاح‌طلبان مشهود و ملموس بود و کسانی که در شعبه‌های رای حاضر می‌شدند اسامی اصلاح‌طلبان را جست‌وجو می‌کردند تا آنها را در برگه رای به ثبت برسانند. خود من هنگامی که در صف رای دادن بودم دیدم که فهرست اصلاح‌طلبان را در اختیار داشتند و برتری رای فهرست اصلاح‌طلبان در برخی از شعبه‌های اخذ رای کاملا مشهود بود. حتی فردی با مراجعه به من فهرست اصلاح‌طلبان را گرفت.
دیروز ستاد ائتلاف اصلاح‌طلبان هم حال و هوای دیگری داشت. حوالی ظهر بود که پیرمردی با حضور در ستاد ائتلاف جویای فهرست اصلاح‌طلبان برای شوراها شد و گفت که خاتمی گفته «هر تغییری از طریق صندوق رای حاصل می‌شود.» بنابراین آنچه مشهود است اینکه تمایل مردم به فهرست اصلاح‌طلبان و در مرحله بعدی اقبال آنها به فهرست قالیباف است و نه فهرست طرفداران احمدی‌نژاد که عنوان رایحه خوش خدمت را برگزیده است.
2- موضوع نگران کننده‌ای که موجب می‌شود استقبال مردم را کمی به بی‌اعتماد تبدیل کند بحثی است که درباره انتقال صندوق‌ها به پایگاه‌های دیگر مطرح است. طبق قانون اعضای صندوق‌ها مکلف به شمارش آرا و تهیه صورتجلسه هستند و البته باید شمارش با نظارت نمایندگان کاندیداها صورت پذیرد و اگر غیر از این روش باشد غیرقانونی است. در دوره‌های گذشته با این روال شمارش آرا صورت می‌گرفت و شاید این هم از بدعت‌های تجمیع انتخابات است.
از سویی دیگر نباید این را فراموش کرد که در نظر گرفتن 50 پایگاه برای شمارش آرا نیازمند یکسری تمهیداتی است که چندین ماه فرصت لازم دارد و آماده کردن این مکان‌ها در بایکوت خبری و محرمانه بودن این اقدام تا روز انتخابات به نگرانی در مردم دامن می‌زند که مبادا آرای آنها آن‌طور که به صندوق‌ها ریخته می‌شود شمره نشود و دخالت‌هایی در آن صورت گیرد.
3- موضوع تأمل‌برانگیز دیگر اینکه صندوق‌های در نظر گرفته شده برای سه انتخابات شوراها، خبرگان رهبری و میاندوره‌ای مجلس که به صورت همزمان در یک شعبه برگزار می‌شود کاملا یک شکل است و بنابراین احتمال جابه‌جایی صندوق‌ها و آرا وجود دارد و این نگرانی‌هایی است که در میان طرفداران جریانات مختلف سیاسی دیده می‌شود. خبرهایی که درباره حضور برخی نیروها در روند برگزاری انتخابات شنیده می‌شود نگران کننده است زیرا طبق قانون، نیروی انتظامی متولی برقراری نظم و امنیت در جامعه در بعد کلان است و در قضیه برگزاری انتخابات نیز قانون این وظیفه را برعهده نیروهای نظامی قرار داده و تاکنون نیز طبق این قانون عمل شده و فکر نکنم وضعیت فوق‌العاده صورت گرفته باشد که لازم باشد نیروی انتظامی را دور بزنیم و از نیروهای بسیج و سپاه استفاده کنیم زیرا این حرکت توهماتی را در جامعه ایجاد می‌کند ضمن اینکه این موضوع ممکن است که انگیزه فعالیت از نیروهای انتظامی را سلب کند و باعث دلسردی آنها شود. به هر حال از آنجا که این انتخابات اولین تجربه دولت نهم است و با توجه به توهماتی که درباره تاثیرگذاری این نیروها در حاکمیت این دولت وجود دارد بهتر است که دولت خودش را در موضع تهمت قرار ندهد و به نحوی انتخابات را برگزار کند که مردم احساس کنند آرای آنها تاثیرگذار بوده است. این به نفع نظام جمهوری اسلامی است که میراث امام(ره) است که معتقد بود میزان رای ملت است و این جمله امام(ره) باید نصب‌العین تمام مسئولان باشد. رئیس‌جمهوری که در پاسداری از قانون اساسی سوگند یاد کرده است باید جمهوریت نظام را در اداره و مبنای آرای مردم به عنوان اصل غیرقابل خدشه نگاه دارد. اما بدعت تجمیع انتخابات نیز مشکلات دیگری را برای رای دهندگان به وجود آورد.
در تهران شاهد برگزاری همزمان سه انتخابات بودیم همین باعث شد که نوشتن تعرفه‌ها و چک‌کردن شناسنامه‌ها به کندی پیش رود و به خصوص در ساعات پایانی رای‌گیری منجر به ازدحام غیرمعمول در شعبه‌های اخذ رای شود که این انتظار طولانی برای مردمی که قصد شرکت در تعیین سرنوشتشان را دارند باعث می‌شد که از شرکت در انتخابات منصرف شوند. پس اگر قرار باشد که تجمیع انتخابات به صورت یک مساله قانونی انجام پذیرد باید در نحوه چینش صندوق‌ها به صورت جداگانه و متمایز از هم که منجر به برگزاری روانتر انتخابات شود تغییراتی صورت پذیرد تا وقت زیادی از مردم گرفته نشود و مردم از شرکت در انتخابات به خاطر انتظار بیش از حد منصرف نشوند.
4- با فضایی که دیروز از حضور مردم در شعب رای مشاهده کردم فکر می‌کنم که بار دیگر آرای خاموش برای حضور دوباره اصلاح‌طلبان در عرصه مدیریت کشور به پای صندوق‌های رای آمده‌اند و اصلاح‌طلبان باید پیروز میدان شوند و در نهایت هم گمانه‌زنی‌ها به این سمت است که فهرست مشترکی از اصلاح‌طلبان و حامیان قالیباف بر کرسی‌های سومین دوره شوراهای شهر تکیه خواهند زد، مگر اینکه نتیجه شمارش آرا غیر از این باشد.