عملیات روانی در دنیای امروز
وحید مظاهری بنام
گروه سیاسی: این مقاله به تشریح روشهای نوین تحقیق و مدیریت عملیات روانی به عنوان انگاشت سیاسی و اجتماعی در زندگی مردم میپردازد. چرا که گسترش روزافزون به کارگیری انواع روشهای عملیات روانی، دولتها و افکار عمومی را بر آن میدارد که با افزایش اطلاعات و بالا بردن سطح معمولات از دستکاری حسابگرانه و جهتدار جلوگیری کنند زیرا افزایش آگاهیهای عمومی در خصوص روش و ابزار نفوذ، راهکار دفاعی مناسبی است و دستکاری اذهان مردم را مشکلتر میسازد، اما آگاهی به تنهایی برای مقابل با عملیات روانی شاید شرط لازم باشد ولی کافی نیست.
همانطور که گفته شد دانش عملیات روانی موجب افزایش میزان دستکاری و کنترل هوشمند مردم جهان میگردد لذا برای پیشگیری و خنثیسازی عملیات روانی دشمن، روشهایی وجود دارد که بر محور حفاظتهای فردی و اجتماعی بنا شده است.
هدف از عملیات روانی حل اختلاف قدرت یا همان رهبریت سیاسی در محدوده اطلاعات روانی است به عبارت دیگر تعیین میکند چه کسی قدرت تاثیرگذاری بیشتری بر رفتار دیگران را دارد، لذا امروزه عملیات روانی به عنوان یکی از عوامل سیاست خارجی در کنار مسائل دیپلماتیک، اقتصادی و درگیری مسلحانه مورد بررسی قرار میگیرد ولی با وجود این هیچگاه نمیتوان از آن به منزله درگیری سیاسی یاد کرد.
در شرایط عملیات روانی هدف از شکلگیری سیاست اطلاعاتی حمایت از جامعه در مقابل تاثیر منفی روانی است. در دنیای اطلاعات و ارتباطات امروز، به تناسب تحولات برای رسیدن به اهداف، راهکارهای خاص و متناسب با آن اتخاذ میگردد.
زمانی کشورها برای رسیدن به مقاصدشان از حربههای نظامی و کشورگشایی استفاده میکردند، ولی در عصری که به عصر انفجار اطلاعات لقب داده شده است، جهان به دهکدهای کوچک تبدیل شده است. این تحول آن قدر متحیرکننده است که در مفاهیم علم و ارتباط به آن انقلاب ارتباطات هم گفته میشود. دستیابی سریع و گسترده به اطلاعات چه در حوزه عمومی و چه در حوزه اختصاصی از لزومات دنیای امروزه و شرط قدرتمندی است و دولتمردان جهان برای دستیابی به اطلاعات، نمیتوان در سریر قدرت باقی بمانند مطلب حائز اهمیت اینجاست که بدست آوردن اطلاعات سخت است و استفاده از آن هنر یکی از استفادههای رایج و بسیاری جدی از دانش و اطلاعات بهرهمندی از آن در عملیات روانی است. در عصر حاضر که عصر ارتباطات است برای ابراز وجود، تحمیل اراده و ادامه بقا از عملیات روانی به عنوان موثرترین و کمهزینهترین راهبرد استفاده میگردد، عملیات روانی که به آن جنگ از طریق اخبار و اطلاعات نیز گفته میشود امروزه از مؤثرترین و ارزانترین حربههایی است که در اختیار دارندگان اطلاعات است.
عملیات روانی و چیستی آن
کلاوزویتس، جنگ را ابزاری میداند که از طریق آن میتوان در اراده دشمن تغییر ایجاد کرد؛ از دید او جنگ عبارت است استفاده از زور برای مجبور کردن دشمن به انجام رفتاری مطابق با اراده عامل، بنابراین زور وسیلهای است که هدف تحمیل اداره عامل بر دشمن را دنبال میکند. او جنگ را ادامه سیاست با ابزاری دیگر میداند و معتقد است که سیاست بستری برای پرورش جنگ است.
در اندیشهها کلاوزویتس آگاهی عمیقی نسبت به ایجاد روانی جنگ به چشم میخورد چون وی هدف از جنگ را انهدام فیزیکی دشمن نمیداند بلکه تغییر رفتار دشمن مطابق با اداره عامل را امری اساسی برمیشمارد؛ تغییری که اساساٌ با نافع ملی عامل در تضاد نیست به عبارتی اگر ما بتوانیم بر مغز دشمن تأثیر بگذاریم دیگر مجبور نخواهیم بود که بر بازویش ضربه بزنیم پس جنگ را همچون سایر پدیدههای انسانی میتوان در دو بعد بررسی کرد. نخست بعد فیزیکی است که با وارد ساختن خسارت و تلفات با کاربرد زور و خشونت، دشمن را به تسلیم در برابر خواستههای عامل یا عاملان وادار میکند و دوم بعد روانی است که هدف آن استفاده از ابزارهای روانی میباشد که در صدد است با اثرگذاری بر ذهن و احساسات و عواطف، افکار عمومی و دولتها را به سمت برآوردن خواستههای عامل سوق دهد. هر چه از جنگهای سنتی به سمت جنگهای مدرن حرکت کنیم نقش علمیات روانی رد جنگهای مدرن را رو به گسترش مییابیم که امروزه از آن با عناوین مختلفی نام میبرند.
فولر در سال 1920 اصطلاح جنگ روانی را برای بعد روانی جنگ به کار برد و معتقد بود کمکم مسائل سنتی جنگها جای خود را به جنگهای روانی که در آنها از سلاح کمتر استفاده میشود، می دهد اهداف جنگ روانی عبارت است از: زایل کردن خرد انسانی و حیات معنوی و اخلاقی یک ملت. در سالهای گذشته جنگ روانی عبارت بود از: مجموع اقدامات یک کشور به منظور اثرگذاری و نفوذ بر عقاید و رفتار دولتها با ابزارهایی غیر از ابزار نظامی سیاسی و اقتصادی. هر چند استفاده از فعالیتهای پنهان و آشکار نظیر جاسوسی، براندازی، ترور، سانسور، شستشوی مغزی، هیپنوتیزم و سود جستن از عوامل روانگردان و نیز ترغیب و تهاجمهای غیر مستقیم و... را نیز در بر گرفت. این واژه در جنگ دوم جهانی استفاده گستردهتری یافت و عملاً در خدمت ارتشهای دو طرفه به کار برده میشد اما کمکم در دهه 60 قرن بیستم با تاسیس اداره جنگ روانی و نیز تاسیس مرکزی در کارولینای شمالی امریکا به منظور تدوین دکترین و آموزش کارکنان نظامی در زمینه آنچه جنگ روانی خوانده میشد، ضمن گسترش علاقه نسبت به این پدیده بعد از جنگ جهانی اصطلاح جنگ روانی به واژه جدید عملیات روانی و اقدامات روانی تغییر یافت و سپس به یکی از چهار عنصر اصلی قدرت در نظامهای بینالملل تبدیل و به رسمیت شناخته شد و در عالیترین سطوح دولتی نظامی و بینالمللی همواره را عوامل سیاسی، اقتصادی و نظامی در تصمیمگیریهای عمده سیاست خارجی دولتها نقش عمدهای ایفا کرد که البته با پیشرفتهای فناوری در علم ارتباطات و رسانه نیز شکل جدیتری یافت و نقش آن را در مرتبه عالیتری قرار داد.
اهمیت عملیات روانی در جنگهای معاصر نیز افزایش یافته است چون نوع بحرانها و جنگهای کوچک و حرکتهای انقلابی در کشورهای مختلف به گونهای است که استفاده از نیروهای نظامی را نامشروع جلوه میدهد و به این دلیل است که عملیات روانی میتواند وارد عمل شود و بر مردم غیر نظامی نیز تأثیر گذارد.
انواع عملیات روانی
عملیات روانی با توجه به شرایط زمانی، مکانی و موقعیتی متنوع است، در تمامی زمینههای سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و حتی اجتماعی قابل اجرا است و برای تحقق اهداف میتوان آن را در قالب هر یک از زمینههای مذکور طراحی و اجرا کرد اجرای آن در دو روش کوتاهمدت و بلندمدت طراحی میشود که از جمله میتوان به تبلیغات جریاندار، تبلیغات جنگی، نشر خبر، فریب دشمن به روش منظم و دقیق و همچنین تبلیغات سری اشاره کرد بدیهی است این انتخاب با توجه به شرایط حاکم بر دنیای کنونی میتواند مفید واقع شود. هر یک از انواع یاد شده کاربرد خاصی دارد و باعث میشود تا جبهه خودی را تقویت و همزمان جبهه حریف را تضعیف کند.
اهداف عملیات روانی
در فرهنگهای لغت مترادفهایی در خصوص واژه عملیات روانی آورده شده و با توجه به تفکیک معنایی آن تعریفهای گوناگونی از آن ارائه شده است که در بیشتر این تعاریف نقطه مشترکی وجود دارد و آن تقویت جبهه خودی و تضعیف جبهه حریف است.
عملیات روانی که در فرهنگ سیاسی امروزی بیشتر در قالب اصطلاح عملیات روانی از آن یاد میشود، عملیاتی است که با تاکتیکهای مختلف از جمله اطمینانبخشی، فریب، تفرق، منفعسازی، ارعاب، افشاگری و... اجرا میشود. نوع عملیات روانی متناسب با اهدافی که دارد و با لحاظ کردن شرایط زمانی و مکانی و توانایی، انتخاب و اجرا میشود.
امتیازات عملیات روانی
مطلب حائز اهمیت اینجاست که چرا دنیای امروز ترجیح میدهد به جای جنگ نظامی بیشتر از عملیات روانی استفاده کند؟ ابن خلدون (جامعهشناس) در مقدمه خود که از ظهور و سقوط دولتها سخن میگوید موضوعی طرح میکند به نام تعصب (العصبیه). او معتقد است تعصب که از ریشه عصب گرفته شده و به معنی ریشه و بن است، پایه و اساس حرکت به شمار میآید این درست برعکس آنچه است که در دنیای امروز علیه مسلمانان به عنوان مسلمانان متعصب یا اصولگرا استفاده میشود و با این حربه آنان را تضعیف مینمایند و مورد سرزنش قرار میدهند زمانی که جامعهای نسبت به داشتههای خود تعصب داشته باشد، برای حفظ و حراست از آنها دارای انگیزه میشود. وقتی که انگیزه وجود داشته باشد به دنبالش حرکت، کار، تلاش و کوشش پا به عرصه میگذارد و بدیهی است نتیجه تلاش و کوشش، نوآوری و خلاقیت است و نوآوری و خلاقیت نیز چیزی جز توسعه و پیشرفت به دنبال ندارد.
ابن خلدون در مقدمه خود با اشاره به واقعیت یاد شده علل ظهور حکومتها را تعصب و انگیزه و علل سقوط و افول آنها را نیز زوال تعصب و انگیزه در جامعه میداند طبیعی است وقتی انسان تعصب نداشته باشد انگیزهها در او مرده است. انسان بیانگیزه، حرکت، کار و تلاش را از دست میدهد زیرا دیگر احساس تعلق در او از بین رفته است و انسان بیتعلق حیران و سرگردان است و در زندگی تلاش و کوششی نمیتواند ترسیم کند. بدیهی است در صورت فقدان وجود کار و کوشش از نوآوری خبری نخواهد بود و در نتیجه نه تنها توسعه و پیشرفتی در کار نخواهد بود که عقبگرد و بدبختی بر تمام سطوح سایه خواهد افکند و از آنجا که عملیات روانی چرخه فوق را آماج هدف قرار میدهد کاربردی بسیار کلیدی و حساس دارد و از جمله مهمترین دلایلی است که دنیای امروز را به روی آوردن بیشتر به سمت عملیات روانی هدایت میکند:
1- عملیات روانی محدود به زمان و مکان نیست و هدف از آن تأثیر بر آرای دیدگاهها و رفتار جوامع هدف در کمک به هدفهای ملی دولت مجری است.
2- در قالبهای مختلف میتواند ظهور و بروز پیدا کند. برای مثال در قالب اقتصادی، فرهنگی و...
3- این نوع عملیات به راحتی قابل طراحی در قالبها و محدودههای محلی، منطقهای قارهای و حتی جهانی است.
4- در عملیات روانی فتوحات حاصل شده از آن بسیار کلیدی است. حوزه مورد تصرف در عملیات روانی فکر و ذهن است که به مراتب ارزش و اعتبار آن از تصرف آب و خاک بالاتر و بیشتر است.
5- در عملیات روانی افکار و اندیشهها به تصرف درمیآیند ولی در جنگ نظامی آب و خاک سرزمین است که تصرف میشود.
6- در عملیات روانی تلفات جانی و مالی بسیار اندک است و بعضاً بدون تلفات است. در این جنگ نیازی به نابود کردن و تخریب فیزیکی وجود ندارد.
7- در خیلی از موارد عملیات روانی مخالف و حتی معارض را به موافق تبدیل میکند. جنگ نظامی معمولا مخالف و معارض میتراشد ولی در این نوع جنگ میتوان طراحی و اجرای آن را به نحوی انجام داد که مخالفان و معارضان را یا به همراه تبدیل کند یا اینکه آنها را بیطرف و منفعل سازد. زیرا در این جنگ میتوان به راحتی از قدرت بالای رهبران (دارای نفوذ بالای معنوی) بهره برد.
8- عملیات روانی غالباً در قالب تبلیغات و نشر اخبار و اطلاعات و با استفاده از رسانههای جمعی و گروهی صورت میپذیرد. از آنجا که دنیای امروز دنیای ارتباطات است و در بحث ارتباطات آن قدر سرعت انتقال دادهها و داد و ستدها بالاست بنابراین هر خبر یا شایعهای که در قالب عملیات روانی به مخاطبان منعکس شود، در مدت زمان کمی میتوان آن را عملی ساخت. از دیر زمان گفتهاند که «شایعه مثل برق میرود و مثل شمشیر میبرد.» بدیهی است در عصر حاضر این سرعت و برندگی صد چندان شده است. بر همین اساس عملیات روانی به دلیل سرعت اثرگذاری، سیاستمداران را واداشته است که برای رسیدن به مقاصد و مطامع خود آن را نسبت به دیگر جنگها در اولویت قرار دهند.
9- عمق تخریبی عملیات روانی نسبت به جنگ نظامی بسیار بیشتر است. جنگ روانی کشندهتر است از قتل و کشتار. وقتی که به واقعیتهای این موضوع نیز توجه میشود همین واقعیت قابل استنباط است. ترکش جنگ نظامی بر جسم مینشیند ولی ترکش عملیات روانی بر افکار و اطلاعات مینشیند. با جسم بیمار و زخمی میتوان ادامه حیات داد ولی اطلاعات بیمار و افکار تخریب شده هرگز. گلولههای جنگ نظامی گوشت و پوست و استخوان را هدف قرار میدهد ولی گلولههای عملیات روانی تعلقها را نابود میکند و انسان میتواند ادامه حیات دهد ولی زنده ماندنش حکم مرده متحرک دارد زیرا انسان اگر به جایی تعلق نداشته باشد بیهویت میشود لذا حرکت، کار، تلاش، خلاقیت، نوآوری، پیشرفت و توسعه از وجود او رخت برمیبندد. بنابراین عمق تخریب عملیات روانی آن قدر زیاد است که تعهدها را نابود میکند و انسان بیتعهد به هر سمت و سویی کشیده میشود و میتواند طعمه هر صیادی شود.
10- ابعاد تخریبی عملیات روانی از ابعاد تخریبی جنگ نظامی به مراتب گستردهتر است. حربه عملیات روانی اخبار و اطلاعات و ابزار آن نیز رسانههای گروهیاند به این دلیل ابعاد تخریبی آن نسبت به جنگ نظامی بسیار گستردهتر است. در این جنگ هر فردی که آماج هدف قرار میگیرد خود تبدیل به گلوله یا ترکشی جدید میشود و افراد دیگر را هدف قرار میدهد. با توجه به توسعه رسانههای ارتباطی و سهولت ارتباطگیری افراد با یکدیگر به سرعت تمامی اقشار یک جامعه آماج هدف عملیات روانی قرار میگیرد و در کمترین زمان یک شایعه در تمام شهر و حتی کشوری پخش میشود در صورتی که یک بمب نظامی فقط در یک محدوده مشخص و با یک برد معین قدرت و توان تخریبی دارد.
راهکارهای مقابله با عملیات روانی
جوزف نای نویسنده کتاب «قدرت نرم، ابزار موفقیت در جهان سیاست» در خلال بحثی که در محدوده قدرت نرم دارد آن را با قدرت سرد مقایسه میکند و نتیجهگیری میکند در دنیای امروز قدرت سخت جایگاهی ندارد او معتقد است قدرت هیچگاه از گلوله تفنگ جاری نمیشود و حتی ظالمترین دیکتاتورها نیز در کنار ارعاب به جذب مردم توجه داشتهاند. با توجه به تحولاتی که از جهات مختلف در دنیای امروز رخ داده شده است انسانها نیز متحول شده و تغییر کردهاند سیاستمداران، کارشناسان مسائل ارتباطات و حتی کارشناسان اجتماعی معتقدند همانطور که ذائقههای غذایی انسانها پیوسته در حال تغییر و تحول است ذائقه سیاسی نیز در هر عصری تغییر میکند حتی این تغییر در طول زمان واضح و آشکار است لذا باید در برخورد با آن ملاحظات لازم را مد نظر داشت. همانطور که در افکار و اندیشههای جوزف نای آمده است که امروز باید از قدرت حرف زد همه دنیا و حتی مستبدترین حکومتها نیز این جمله رایج شده است که برای رسیدن به اهداف باید از زبان روز بجای زبان زور استفادهکرد باید بر این حفظ و حراست از داشتهها و دستیابی به ثبات لازم نیز برای تامین توسعه پایدار مطمئن، جنگ روانی یا هر عملیاتی روانی را که متوجه ماست بشناسیم و سپس راهکارهای مناسب مقابله با آن را شناسایی کرد در این خصوص با بررسی اجمالی شرایط جهان امروز و پارادایمهای حاکم بر آن راهکارهای زیر برای مقابله با عملیات روانی دشمنان کشور پیشنهاد میشود.
1- تقویت هویت ملی
تقویت هویت ملی یکی از راهکارهای جدی مقابله با عملیات روانی است داشتن هویت به انسان تعلق میبخشد و برای او ایجاد مسوولیت میکند. تا زمانی که به جمعیت، گروه یا جایی احساس تعلق نکند مسوولیتی ار نیز در قبال آن به عهده نمیگیرد ایران کشوری است با تمدنی بسیار مهم که باید نسل به نسل مورد حفظ و حراست قرار گیرد و با معرفی میراث فرهنگی و تاریخی آن روزبهروز بر ارزش و اعتبار آن افزوده و به نسلهای بعدی معرفی شود تا افراد جامعه آن را خوب بشناسند و نسبت به آن احساس تعلق تعصب و مسوولیت کنند؛ آنچه دشمن علیه ملت ما در دستور کار دارد و با عملیات روانی سعی در خدشهدار کردن آن دارد بحث هویت است دشمن تلاش میکند نسل جدید ما را از هویت اصیل خود جدا سازد. باید تلاش کرد احساس تاثر و تعلق و حس مسوولیت در آحاد ملت زنده شود تا میزان آسیبپذیریها در قبال طرحها و نقشههای دشمن پایین آید ما در کشوری زندگی میکنیم که سرشار از افتخار است با مطالعه تاریخ درمییابیم که پایهگذاران علم از جمله طب، فلسفه، ریاضیات و... ایرانی بودهاند توجه جستن به این پارادایمها میتواند هویت ما را بازشناسی کند و این مسئلهای بسیار ضروری است که نباید از آن غافل شد.
2- تمسک جستن به دین مبین اسلام
در عصر حاضر تمسک جستن به دین مبین اسلام و زدودن غبارهای افراط و تفریط از چهره نورانی آن میتواند یکی از مهمترین راهکارهای مصونسازی در مقابله عملیات روانی دشمن باشد. دینی که با صراحت بر روی آن تاکید شده است. بیتردید پاسخگوی تمام نیازهای بشر خواهد بود این دین مهمترین موضوع مطرح در عصر حاضر را مثل عملیات روانی نیز فراموش نکرده است. در دو آیه شریفه سوره بقره به بحث اهمیت عملیات روانی اشاره میشود و راه مقابل با آن را نیز ارائه میکند. آنجا که ممکن است دشمن به لطایف الحیلی نزدیک شود و قصد اغفال و فریب و یا هر نیت سوء دیگری داشته باشد قرآن یادآور میشود که مبادا فریب بخورید و اغفال شوید. در سوره مبارکه حجرات نیز میفرماید:
یا ایها الذین امنوا ان جاءکم فاسف بنبا فتبینوا
ای مسلمانان اگر شخص ناصالحی خبری را به شما رساند به راحتی آن را نپذیرید و در خصوص آن تحقیق کنید.
در سوره دیگری نیز تاکید دارد که حتی ممکن است دشمن خبر راست و درستی را نیز به شما برساند ولی در وای آن هدفی باطل داشته باشد (مسلمانان) مواظب چنین حرکتهایی باشید این تصریح را در سوره مبارکه منافقون در خطاب به حضرت رسول میفرماید:
ای رسول خدا اگر منافقان آمدند و گفتند شهادت میدهیم که تو رسول خدا هستی خداوند آگاه است که تو رسول خدایی و او شهادت میدهد که آنها در گفته خود صادق نیستند اینها ایمان خود را سپر قرار دادند.
با تاکیدات فراوانی که در قرآن نوشته شده است درمییابیم که پیوسته مواظب اغفال و فریب حریف باشیم امیرالمؤمنین(ع) در نهجالبلاغه تاکید میفرماید که باید مواظب سخنان دشمن باشیم که ممکن است با حرف حق نسبت به فریب ما اقدام کند برای نمونه در خطبهای خطاب به خوارج میفرماید:
کلمه الحق یراد بها الباطل، نعم انه لا حکم الا الله و لکن...
آری حرف حقی است که اراده باطل از آن میشود درست است که حکم نیست جز از آن خدا ولی...
دینی که زوایای تهدیدها و آسیبپذیریها را دیده است و برای آن راهکارهای مناسب را نیز ارائه داده است اگر غبار افراط و تفریط از آن زدوده شود و چنانچه باید تبیین و تفسیر شود میتوان راهکار بسیار مناسبی با عملیات روانی دشمن در هر عصری باشد.
3- گسترش دانائی
اطلاعرسانی مناسب از جمله دیگر راهکارهایی است که برای مقابله با عملیات روانی میتوان از آن بهره برد. مدیران و هر کسی که مسوولیتی بر عهده دارد باید پیوسته در میان مردم باشد تا همه از او مطلع باشند و هم او جریان امور باشد زیرا اگر چنین نباشد دشمن با استفاده از شیوههای مختلف عملیات روانی میان آنها تفرقه و جدایی ایجاد میکند.
امیرالمؤمنین علی(ع) در نهجالبلاغه چه نیکو به این موضوع پرداخته است، آنجا که آئین مملکتداری را به مالک اشتر گوشزد میکند درسی ارائه میدهد که برای همیشه مفید و موثر است. میفرماید ای مالک مبادا دیر به دیر با مردم ملاقات کنی غیبت طولانی مدیران با مردم بیانگر نوعی ضعف و ناتوانی است. دوری از مردم و ملاقات نکردن با آنها باعث میشود که داشتهها و اطلاعاتشان تخریب و باعث میشود که بزرگان نزدشان کوچک و کوچکان نزدشان بزرگ شوند طولانی شدن نباید از راهکارهای بهرهوری از رسانههای ارتباط جمعی و رسانههای گروهی غافل ماند. باید آنها را تقویت کرد و گسترش داد تا هم به مثابه راهکاری برای مقابله با عملیات روانی دشمن و خنثیسازی آن از آنها استفاده کرد و هم در مواقع لزوم به عنوان راهکار اجرایی عملیات علیه دشمن مورد استفاده قرار گیرند.
4- تأمین توسعه پایدار
حرکت به سمت توسعه همهجانبه و پایدار یکی دیگر از راهکارهای است که میتواند ما را در برابر عملیات روانی دشمن مصون سازد. کارشناسان اقتصاد در تعریف توسعه پایدار میگویند: توسعه پایدار یعنی رسیدن به یک توسعه فراگیر و همهجانبه در تمامی حلقههای مرتبط با اقتصاد بسیاری از کارشناسان معتقدند مدرنیزه شدن و حرکت به سمت وضعیت مدرنیته میتواند هم شالوده یک توسعه پایدار باشد و هم ابزار آن را به راحتی تأمین نماید و هم اینکه امکان استفاده از ابزار آن در تسهیل و تسریع بخشد. در همین خصوص آنتونی گیدنز معتقد است: مدرنیته ذاتاً جهانیکننده است و جهانی شدن نشاندهنده این است که مدرنیته توانسته است خود را درک نماید. لذا میتوان از جهانی شدن با عنوان مدرنیته جهانی نام برد.
در هر صورت ما باید به سمت و سویی حرکت کنیم که با تامین زیر ساختهای لازم به توسعهای پایدار دست یابیم این توسعه پایدار امنیت، آرامش و آسایش در پی خواهد آورد که خروجی نهایی آن، ثبات است.
پس با توجه به مطالب ذکر شده به راحتی میتوان دریافت که در عصر حاضر هر اشتباه کوچکی دارای تبعات جبرانناپذیری است لذا باید بدانیم که دشمن پیوسته به فکر توطئه است و هر روز به بهانهای با عملیات روانی با ما در نبرد است، یک روز حقوق بشر را بهانه قرار میدهد روزی دیگر حمایت از گروههای مختلف و در فردای آن بهانههای دیگری مثل آزادی بیان و نبود دمکراسی، آزادی مطبوعات، انرژی هستهای و... را مطرح میسازد. شما باید توان خود را به سطحی برسانید که دقیقاً از همان نوع عملیات روانی که دشمن به کار میبرد علیه خودش استفاده کنیم.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
