«فیل سفید بوشهر»

غربی‌ها به آن می‌گویند «‌فیل سفید بوشهر». فیلی که قرار بود با 800 میلیون دلار سر پا بیاستد اما این رقم تاکنون به یک میلیارد دلار رسیده است. نیروگاه هزار مگاواتی اتمی ایران در بندر جنوبی‌اش قرار است تا تابستان سال آینده توسط همسایه شمالی‌اش تکمیل و آماده بهره‌برداری شود. قرارداد این نیروگاه در سال 1995 میلادی توسط ایران و روسیه امضاء شد؛ این واحد قرار بود 4 سال پس از آغاز عملیات اجرایی آن به بهره‌برداری برسد. اگر چه دشواری‌های فنی، از جمله ضرورت تلفیق طراحی اولیه رآکتور– که توسط زیمنس آلمان انجام شده بود– با تکنولوژی روسی تاکنون به میزان قابل ملاحظه‌ای مانع پیشبرد به موقع عملیات اجرایی شده است، ولی در عمل دلایل سیاسی همواره نقشی مهم‌تر از علت‌های فنی در طولانی‌شدن زمان تکمیل و راه‌اندازی آن داشته‌اند.
دولت آمریکا از ابتدای امضای قرارداد با آن از در مخالفت درآمد. واشنگتن در توجیه مخالفت با قرارداد تکمیل رآکتور اتمی بوشهر مدعی بود که در صورت آغاز به کار این رآکتور، تهران قادر خواهد شد با استفاده از سوخت مصرفی به پلوتونیوم کافی برای تولید بمب هسته‌ای دست یابد. آمریکا همچنین مدعی است همکاری ایران و روسیه در اجرای طرح رآکتور بوشهر (که در حال قانونی و مطابق با مفادان پی تی است) می‌تواند با ایجاد پوشش قانونی به همکاری‌های پیمان اتمی بین دو کشور و انتقال تکنولوژی حساس اتمی به ایران بیانجامد. به علاوه دولت آمریکا هیچ‌گاه نگرانی‌های خود را از این نکته که راه‌اندازی رآکتور بوشهر، دانشمندان اتمی ایران را در جهت توسعه دانش هسته‌ای و تحقق سایر هدف‌های برنامه اتمی تهران یاری خواهد داد پنهان نمی‌سازد.
اما روسها طی این سال‌ها همواره مخالفت کرده‌اند، گرچه به بهای تلخ کامی سران واشنگتن انجامیده است. طی چند ماه گذشته تلاش‌های تازه‌ای برای اقنای روس‌ها و اجرای سریع‌تر پروژه بوشهر از سر گرفته شد. شاید در نتیجه این تلاش‌ها بود که مقامات مسکو در جریان مذاکرات روز 4 مهرماه 85 با غلامرضا آقا‌زاده رئیس سازمان انرژی اتمی ایران زمان تازه‌ای برای تحویل اولین محموله سوخت هسته‌ای مورد نیاز نیروگاه تعیین و همزمان تاریخ تکمیل و تحویل این طرح‌ها نیز اعلام کردند.
این روند ادامه داشت تا اینکه اروپایی‌ها با تدوین قطعنامه‌ای علیه ایران در شورای امنیت سازمان ملل بند تحریم همکاری‌های هسته‌ای با تهران را در آن گنجاندند. بندی که مخاطبش روسیه بود و قربانیش «‌فیل سفید بوشهر.». روسیه به عنوان عضو دائم و دارای حق وتو در شورای امنیت با متن پیش‌نویس قطعنامه مخالفت کرد. همین امر1+5 را برآن داشت تا در پیش‌نویس قطعنامه در بندی تحت عنوان معافیت روسیه تصریح کند که برنامه روسیه در ساختار نیروگاه بوشهر را از تحریم‌های احتمالی مستثنی می‌کند.
البته مسکو باید کمیته تحریم‌های شورای امنیت را از پیش و مورد به مورد در جریان کالاهایی که می‌تواند برای تولید سلاح استفاده شود قرار دهد. علاوه بر آن سرگئی کرینکو رئیس آژانس فدرال انرژی اتمی روسیه (روس اتم) هم طبق اعلام قبلی طی ماه جاری میلادی قرار است راهی تهران شود. سفری که میخ‌های ستون نیروگاه را محکم‌تر می‌کوباند تا فیل بوشهر به پا خیزد.