ریشه‌های بحران داخلی در فلسطین

قاسم غفوری
در حالی که ملت فلسطین بر حمایت از دولت حماس و استمرار انتفاضه تاکید دارند، تشدید سیاست‌های تفرقه‌افکانه رژیم صهیونیستی و متحدان غربی آن که با حمایت پیروان طرح‌های سازش اجرا می‌گردد، بحران داخلی فلسطین را تشدید نموده که صف‌آرایی مردم در برابر تشکیلات خودگردان نتیجه آن می‌باشد.
ملت فلسطین که با آرای خود به دولت منتخب حماس برای تشکیل دولتی مردمی برای استمرار مقاومت و تحقق آرمانهایشان تا تشکیل کشور مستقل فلسطینی تلاش تازه‌ای را آغاز کرده بودند، اکنون با مشکلات جدیدی مواجه گردیده‌اند که استمرار مقاومت را الزام‌آور ساخته است.
نکته قابل تامل در تحولات کنونی سرزمین‌های اشغالی فلسطین، تقابل مردم و مقاومت در برابر تشکیلات خودگردان است که برخی تنشها را به همراه داشته است. برخی درگیریها میان طرفداران فتح و حماس که تلفاتی نیز در پی داشته، تظاهرات‌های گسترده مردم در حمایت از حماس و مخالفت با ابوزمان که در نهایت به تحصن خیابانی منجر گردیده، اعتراض کارمندان به سیاستهای دولت و تشکیلات خودگردان بویژه عدم پرداخت حقوق کارکنان و‌... حکایت از دوگانگی ایجاد شده میان فلسطینیان دارد. این چالشها که با مداخلات غرب و رژیم صهیونیستی وارد عرصه جدیدی گردیده در حالی روی می‌دهد که:
1) ابومازن که ریاست تشکیلات خودگردان را بر عهده دارد اولویت کاری خود را بر حفظ قدرت قرار داده است. وی که تشکیل دولت توسط حماس را شکستی برای خود و فتح می‌بیند تلاش داد تا از هر ابزاری برای جلوگیری از افزایش قدرت دولت بهره‌برداری نماید. تاکید وی بر انجام انتخابات زود هنگام، انحلال دولت و در نهایت کناره‌گیری از مقام تشکیلات خودگردان به عنوان آخرین حربه تزلزل دولت و.... از طرح‌های ابومازن برای حفظ قدرت است.
2) هر چند که دولت حماس با اتکا به نیروهای مردمی و استمرار مقاومت برای بازسازی زیرساخت‌های فلسطین و حل بحران‌های داخلی، تلاش داشته تا اهداف خود را محقق سازد اما چالش‌های موجود بویژه عدم وجود منابع مالی، برقرار نشدن ارتباط با دنیای خارج برای جلب حمایتهای جهانی که بواسطه توطئه‌های غرب ورژیم صهیونیستی پدید آمد، معطوف شدن دولت به پاسخ‌گویی به جنایات رژیم صهیونیستی و نیز بازسازی ویرانه‌های گسترده‌ای که در یورش‌های ماههای اخیر صهیونیست‌ها ایجاد گردیده و‌... عدم تحقق این اهداف را در پی داشته است. این ناکامی‌ها در کنار اختلافات موجود با تشکیلات خودگردان چالشهای بسیاری را پیش روی دولت حماس قرار داد که نتیجه آن برخی اعتراضات مردمی بویژه گروههای طرفدار ابومازن از آن می‌باشد.
3) از عوامل مهم در تحولات فلسطین، بازیگران خارجی می‌باشند که برای تحقق اهداف خود فعالیت می‌کنند. حمایت‌های گسترده غرب و آمریکا از رژیم صهیونیستی، تحریم‌های مالی اعمال شده از سوی غرب علیه دولت حماس که حتی برگزاری ارتباط آن با دنیای خارج را منع کردند ( هنیه نخست‌وزیر فلسطین در حالی در اولین سفر دوره‌ای خود به منطقه توانست مبالغ قابل توجهی کمک خارجی برای بهبود اقتصاد فلسطین جمع‌آوری کند که اگر ابتدای تشکیل دولت اجازه فعالیت‌ خارجی به آن داده شده بود بسیاری از مشکلات مالی آن حل می‌گردید) حمایت‌های خارجی از ابومازن در مقاطعی که ملت فلسطین مخالف سیاستهای وی بود که اختلافات داخلی را به همراه داشت، سیاست‌های مغرضانه سازمان ملل در موضع‌گیری در قبال فلسطین که با سکوت در برابر جنایات صهیونیست‌ها و محکوم کردن دولت حماس، بحران را در فلسطین تشدید نمود و‌... از عوامل تأثیرگذار در نابسامانی‌های فلسطین است.
4) نکته‌ قابل تامل در بحران کنونی فلسطین، مواضع جهان اسلام بویژه کشورهای عربی در قبال آن می‌باشد. به رغم آنکه مساله فلسطین، امری برای کل جهان اسلام است اما اولا بی‌توجهی کشورهای اسلامی به اجرای تعهدات مالی و سیاسی، حمایت‌های متفاوت از آنها از گروه‌های موجود در صحنه‌های فلسطین که چند دستگی را در پی داشته، عدم پی‌گیری خواسته‌های فلسطینیان در مجامع بین‌اللملی بویژه در مقابله با جنایات رژیم صهیونیستی و‌... ثانیا: محافظه‌کاری کشورهای عربی که سبب برخی گرایشات به برقراری روابط با رژیم صهیونیستی و حمایت از طرح‌های سازش گردیده (بسیاری از دولتهای عربی از تکرار اقدامات حزب‌الله لبنان در فلسطین در هراس هستند لذا به جای حمایت از مقاومت فلسطین به تخریب آن می‌پردازند) و‌... سبب شده ملت فلسطین کاملا از جهان اسلام ناامید گردیده در حالی که با چند‌دستگی برای تحقق خواسته‌های خود فعالیت می‌کند.
بر این اساس می‌توان گفت که بحران کنونی در داخل فلسطین که رویارویی مردم، دولت و تشکیلات خود‌گردان را در پی داشته ناشی از سیاستهای رژیم صهیونیستی، غرب، جهان اسلام (بویژه دولتهای عربی) عدم توافیق میان دولت حماس و تشکیلات خودگردان بر سر اداره کشور می‌باشد که نتیجه آن معطوف شدن گروهها با برخوردهای داخلی جای مقابله با دشمنان است.
البته این نکته قابل ذکر است که تاکید ملت فلسطین بر ادامه مقاومت و حمایت از دولت، اصرار حماس بر تشکیل دولت اتحاد ملی با حضور تمام گرو‌ه‌های فلسطینی- که روز گذشته با موفقیتهایی همراه شد– مانع اصلی تشدید بحران کنونی است که می‌تواند اتحاد دوباره ملت فلسطین در برابر توطئه‌های رژیم صهیونیستی و متحدان غربی آن را در پی داشته باشد هر چند که اتحاد جهان اسلام در حل بحرانهای موجود اقدامی مهم در تسریع این روند می‌باشد که با عنایت به تضعیف داخلی رژیم صهیونیستی می‌تواند بیش از گذشته ملت فلسطین را تا تحقق آرمان تشکیل کشور مستقل فلسطین به پایتختی قدس شریف یاری رساند.