علی تتماج
کشورهای اروپایی که در سالهای اخیر به صورت انفرادی و یا در قالب اتحادیه اروپا در صحنه تحولات فلسطین حضور یافتهاند، اکنون تلاش دوبارهای را برای احیای این نقش آغاز کردهاند در حالی که محور اصلی آنها یاری رساندن به رژیم صهیونیستی است.
در حالی که رژیم صهیونیستی همچنان به جنایات خود در اراضی اشغالی فلسطین ادامه میدهد و از سوی دیگر ملت و دولت فلسطین نیز بر ادامه انتفاضه تاکید دارد و با پاسخهای موشکی خود، این رژیم را در هراس قرار داده است، بار دیگر فلسطین صحنه بازیگران متعدد گردیده است. اتحادیه اروپا که در مقاطعی برای صلح فلسطین فعال بوده است. اکنون به دنبال نقشی جدید در این عرصه میباشد.
در این راستا مشاهده میگردد که کشورهای اروپایی به صورت انفرادی و یا در جمع اتحادیه اروپا با مقامات فلسطین و رژیم صهیونیستی دیدار داشته و راهکارهایی را ارائه نمودهاند. دیدار مقامات آلمان، اتریش، فرانسه از سرزمینهای اشغالی فلسطین و رایزنیهای خاویر سولانا را در این راستا میتوان ارزیابی نمود.
فعال شدن گروههای اروپایی در حالی صورت میگیرد که: تحولات فلسطین دوران بحران را سپری میکند که تمام طرحهای اروپا و آمریکا را برای صلح خاورمیانه با شکست مواجه ساخته است، مقامات فلسطین از جمله خالد مشعل بر انتفاضه سوم تاکید کردهاند، آمریکا رویکردی دوباره به تحولات فلسطین را آغاز کرده که متحدان سنتی نیز در آن نقش دارند، اتحادیه اروپا برای توسعه مناسبات با کشورهای عربی فعالیت میکند در حالی که حل بحران فلسطین را راهکار اجرایی این مهم میداند، اروپا تلاش دارد تا با ارائه راهکاری برای حل مساله فلسطین به عنوان بازیگری مطرح در عرصه بینالملل حضور یابد که تکرار طرح صلح مادرید بخشی از آن میباشد. بر این اساس میتوان گفت که توسعه فعالیت کشورهای اروپایی در قبال تحولات فلسطین با چند هدف صورت میگیرد:
1- نکته قابل تامل در عملکرد اروپا آنکه، کشورهایی اکنون حضور فعال در این عرصه دارند که از روابط گستردهای با رژیم صهیونیستی برخوردارند. کشورهایی نظیر آلمان، فرانسه، اتریش که در راس امور اروپا برای فلسطین فعالیت میکنند، از حامیان رژیم صهیونیستی میباشند که حتی با نقش آزادی بیان، منکران هولوکاست را مجازات مینمایند. در شرایط کنونی این کشورها، تحت فشار لابی صهیونیست برای کاهش مقاومت و پاسخهای موشکی فلسطینیان فعال گردیدهاند. در همین چارچوب اروپاییها تلاش دارند تا به هر نحو ممکن خواست رژیم صهیونیستی برای پایان دادن به تحریمها و برقراری روابط با کشورهای عربی را محقق سازند.
2- پس از پیروزی دموکراتها در انتخابات میان دورهای آمریکا، رویکردی جدید در سیاست خارجی آمریکا ایجاد گردید. در این میان از یک سو دموکراتها طبق سنتهای گذشته برای بررسی تحولات سرزمینهای اشغالی فعال گردیدند و از سوی دیگر جمهوریخواهان نیز برای حفظ قدرت و احیای حمایت لابی صهیونیست در این عرصه فعال شدهاند. (رای 87 درصدی یهودیان آمریکا به دموکراتها را میتوان انگیزهای برای حضور هر دو طیف در صحنه تحولات فلسطین دانست) اکنون آمریکاییها بر آنند تا در فعالیتهای مستقیم از سایر ظرفیتهای موجود برای این مهم استفاده نمایند.
در کنار کشوریهای عربی منطقه، سازمان ملل، اتحادیه اروپا نیز به عنوان یکی از متحدان آمریکا در این عرصه حضور یافتهاند که رایزنی های کنونی در این چارچوب صورت میگیرد. البته این نکته قابل ذکر است که گرفتاریهای آمریکا در سایر نقاط جهان سبب دوری آن از خاورمیانه گردیده بود که شرایط مناسب برای توسعه فعالیتهای اقتصادی و سیاسی اروپا قلمداد میشد اما اکنون اروپاییها تحرکات آمریکا را مغایر با اهداف خود میبینند، لذا در کنار برگزاری اجلاسهای مشترک با کشورهای عربی، حضور در معادلات فلسطین را راهکاری برای حفظ منافع خود قلمداد میکنند.
3- از نگرانیهای غربیها و آمریکا، تکرار تحولات لبنان در جنگ 33 روزه در سرزمینهای اشغالی فلسطین است.
با تشدید بحران در فلسطین و اعلام گروههای مقاومت برای استمرار انتفاضه و مقاومت مسلحانه که شکستهای پیاپی رژیم صهیونیستی را در پی داشته، این وحشت را در غرب ایجاد کرد که نتایج جنگ 33 روزه در این مورد نیز تکرار گردد. تاکید خالد مشعل بر آغاز انتفاضه سوم را نیز میتوان از عوامل تحرک اروپا در قبال فلسطین ارزیابی نمود.
4- اروپاییها در حالی حضور دوباره تحولات در فلسطین را آغاز کردهاند که از سوی نهادهای حقوق بشر و سازمان ملل برای پایان دادن به جنایات صهیونیستها تحت فشار قرار دارند، از سوی دیگر طرحهای گذشته آنها برای صلح خاورمیانه در حال شکست میباشد. اکنون اروپاییها در تلاشند تا با ارائه طرحهای جدید برای خاورمیانه و دیدار از سرزمینهای اشغالی فلسطین ضمن به نمایش گذاشتن چهرههای دموکراتیک از خود، از حجم انتقادهای محافل جهانی بکاهند.
با تمام این تفاسیر این نکته قابل ذکر است که گرایش اروپا به اجرای خواستههای رژیم صهیونیستی، جلوگیری از فعالیتهای مقاومت و دولت فلسطین، تاکید ملت فلسطین بر ادامه انتفاضه تا تحقق آرمان تشکیل کشور مستقل فلسطینی به پایتختی قدس شریف، اعتراضات ملتهای کشورهای عربی از حضور غرب در منطقه و... مانع از آن میگردد که فعالیتهای غرب در قبال فلسطین، به نتیجهای مطلوب دست یابد بویژه اینکه عملکرد غرب این حقیقت را برای ملت فلسطین اثبات نموده که برای تحقق اهدافش استقلال و اتکا به نیروهای مقاومت تنها راه کار میباشد و فعالیت غرب و آمریکا صرفا برای منافع رژیم صهیونیستی و متحدان غربی آن میباشد.