دوره رقابتهای انتخاباتی فصل مناظره چهرهها و مباحثه تفکرات سیاسی است. انتخابات خبرگان رهبری و شورای شهر و روستا فرصتی فراهم کرد که میزهای مناظره برپا شود و مجال طرح دیدگاههای مختلف ایجاد گردد. بسیج دانشگاه علم و صنعت میزبان مناظرهای با حضور محمدعلی ابطحی عضو مجمع روحانیون مبارز و اسدالله بادامچیان قائممقام حزب موتلفه اسلامی درباره انتخابات خبرگان بود که حجم عمده اظهارات این دو فعال سیاسی به رد صلاحیت مجید انصاری در انتخابات چهارمین دوره خبرگان رهبری اختصاص یافت. ابطحی درباره ردصلاحیت مجید انصاری گفت: ایشان در صحن علنی مجلس خبرگان یک سخنرانی داشتند که آقای جنتی گفته بودند باید در تایید صلاحیتها بیشتر دقت میکردیم و در دوره بعد حتما بیشتر مراقبت میکنیم. وی افزود: برخی در مورد رد صلاحیت آقای انصاری میگویند چون کسانی که از وی امتحان گرفتند، نیستند، صلاحیت آقای انصاری هم امروز مورد تردید است. کاملا مشخص است که این نوع نگاه حکومتی نیست چرا که در این صورت باید بگوییم چون خیلی از کسانی که قانون اساسی را نوشتند، امروز نیستند، پس مجدد باید قانون نوشته شود.
اما پاسخ بادامچیان رئیس ستاد انتخاباتی جامعتین به معاون حقوقی رئیسجمهور سابق چنین بود: وقتی صلاحیت انصاری در دوره پیش تایید شد، خیلیها تعجب کردند و اعتراضات زیادی مطرح شد، از این رو آقایان شورای نگهبان به آقای انصاری گفتند شما بیا امتحان بده که این به نفع خودت هم هست زیرا آقای انصاری امتحان کتبی نداده بود، فقط امتحان شفاهی داده بودند که دو نفر هم از ایشان پرسش کرده بودند و هر دو اعلام کرده بودند آقای انصاری در حداقل اجتهاد هستند. به گزارش ایلنا، در ادامه این برنامه ابطحی به ترکیب نامناسب مجلس خبرگان رهبری اشاره کرد و گفت: در قانون اساسی وظایف مختلفی برای رهبر معرفی شده است. چطور از بقیه وظایف رهبری میگذرید؟ رهبر غیر از فقیه بودن، وظایف و خصوصیات دیگری هم دارد که آنها هم باید توسط متخصصین خودش مورد بررسی قرار گیرد، به عنوان مثال مقام رهبری، فرمانده کل قوا هم هستند، مگر فقهای خبرگان در این زمینه تخصصی دارند؟ وی اضافه کرد: حافظه تاریخی ما گواهی میدهد که عملکرد شورای نگهبان جناحی بوده است یا خیر، ضمن آنکه در هیچ جای قانون نیامده است که صلاحیت اعضای خبرگان را باید شورای نگهبان تایید کند. بادامچیان در پاسخ به ابطحی تصریح کرد: شما باید نزد خدا به خاطر این گونه اظهارات و اتهامات نسبت به اعضای شورای نگهبان پاسخگو باشید. قائم مقام حزب موتلفه اسلامی اضافه کرد: آیا متخصص غیرآشنا به فقه میتواند در مجلس خبرگان حاضر باشد یا خیر، مسلما نه چرا که وقتی بحث جنگ هم هست، این فقها هستند که میتوانند درباره حکم صلح یا جنگ رهبر نظر بدهند زیرا اگر جنگی باشد و شخصی بدون اجازه رهبر در جنگ شرکت کند و بمیرد، شهید نیست. مبنای صلح و جنگ را فقیه میتوان تشخیص دهد. ابطحی در این مراسم در خصوص رد صلاحیتها و عملکرد شورای نگهبان در مجلس هفتم صحبت کرد و اظهار داشت: رد صلاحیتها در این دوره آن قدر گسترده بود که یک سوم نمایندگان گذشته، صلاحیتشان تایید نشد، این باعث شد نوعی ناامیدی به وجود آید و مشارکت مردم کاهش یابد. در انتخابات ریاست جمهوری نیز اصلاحطلبان اشتباه دیگری داشتند و آن اینکه با نامزدهای مختلف وارد عرصه انتخابات شدند ولیکن در مجموع نمیتوان ادعا کرد انتخابات مجلس هفتم و نهمین دوره ریاست جمهوری تغییری در جامعه به وجود آورد یا اگر هم تغییری بود به سمت اصولگرایان است، اما بادامچیان در پاسخ اظهار داشت: عملکرد شورای نگهبان نیز مشخص است. چرا ناکامیهای جناحی خود را پای شورای نگهبان میگذاریم؟ مجلس سوم و ششم دربست در اختیار دوستان بود. اگر شورای نگهبان قرار بود جناحی عمل کند، پس این شواهد چیست؟ ما اگر قانونگرا هستیم، قانون میگوید شورای نگهبان که اعضای آن تابع هوای نفس نیستند، صلاحیت نامزدها را تعیین میکنند. عضو مجمع روحانیون مبارز در بخش پایانی صحبتهایش تصریح کرد: ما هنوز هم علاقه داریم در قدرت باشیم و سیاست فتح سنگر به سنگر اگر در چارچوب قانون و از طریق انتخابات باشد، اشکالی ندارد. ما هیچ موقع اپوزیسیون نبودیم، امروز هم مردم را به مشارکت گسترده دعوت میکنیم زیرا معتقدیم در این صورت اصلاحطلبان پیروز خواهن شد.
مناظره احمد قابل و علی مصباح یزدی
«خبرگان، تبلور مردم سالاری دینی» عنوان مناظرهای است با حضور علی مصباح یزدی و احمد قابل در دانشکده حقوق و علومسیاسی دانشگاه آزاد مشهد قابل در این مناظره اظهار داشت: در مبحث حکومت، اسلام روش عقلا را امضا کرده است، این روش مبتنی بر اجتماعی زندگی کردن مردم است و این ضرورت، تصادف میان منافع دارد؛ بنابراین باید گروهی باشند که توافق و رای همه را داشته باشند.
این پژوهشگر با بیان اینکه مردم سالاری دینی به این معنا که دین با تایید مردم سالاری آمده است حرف درستی است، اظهار داشت: دین موید است و نمیخواهد دخالت کند؛ به این معنی که آنچه مردم میفهمند درست نیست. وی در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه «در زمان رایگیری قانون اساسی نسل کنونی که نبودهاند، چه کنند؟» گفت: در جامعهای که همه چیز آن مبتنی بر شریعت باشد اظهارنظرها آسان خواهد بود. و تمام مردم میتوانند نظرشان را ابراز کنند. وی گفت: اگر دیده میشود که در جوامع این کار هزینه بر و مشکل است، به خاطر این است که حوصلهها تنگ است. قابل گفت: بدنه جامعه با باوری از شریعت خوگرفته است که ممکن است در اصل شریعت نبوده باشد. امام علی(ع) در مسجد کوفه در جمع همه مسلمین سخن میگوید و فردی در آن میان به ایشان توهین میکند. این نشان میدهد که چنین جراتی در جامعه وجود داشته که با حاکم درجه یک این گونه صحبت شود. این فعال سیاسی تصریح کرد: وضع را خود ما به خاطر سهلانگاریها و بدعتها دچار مشکل کردهایم.
به گزارش ایسنا، علی مصباح یزدی نیز در سخنانی درباره نظام سیاسی اسلام، با بیان اینکه نظام سیاسی اسلام، دو برهه داشته است، افزود:این دو برهه شامل برههای است که امام معصوم (ع) حضور و هدایت سیاسی جامعه را به عهده داشتهاند و دیگری غیبت امام معصوم (ع) است که ما در این برهه زندگی میکنیم. علی مصباح یزدی به نقش مردم در زمان غیبت اشاره کرد و افزود: در زمان غیبت، افراد به مشخصات تعیین نشدند، آنچه که ائمه (ع) فرمودند، افرادی جانشین هستند که دارای ویژگیهای حاکم اسلامی باشند. از وظایف مردم است که ویژگیهای حاکم اسلامی را در خودشان محقق سازند و بعد کسی که این ویژگیها را در حد بالاتری داراست شناسایی کنند. نقش بعدی مردم این است که ولی امر را حمایت کنند. وی نظارت بر رهبری را به عنوان چهارمین وظیفه مردم در زمان غیبت برشمرد و افزود: به دلیل اینکه حاکم معصوم نیست و ممکن است اشتباه کند، مهمترین وظیفه این است که نظارت وجود داشته باشد. اگر ولی امر یکی از ویژگیها را از دست داد، خود به خود عزل میشود و حق حکومت و مشروعیت ندارد و مجلس خبرگان اعلام میکند که از این زمان، مردم دیگر لازم نیست دستورش را اطاعت کنند. مصباح یزدی در خصوص وظایف امام گفت: وظایف امام از سوی مردم تفویض نمیشود بلکه از جانب امام معصوم به او داده میشود. آنچه در قانون اساسی است، تبعیت مردم از امام است که ما بر سر این مسائل با تو بیعت میکنیم. وی افزود: ولایت او، منوط به اجازه و رای مردم نیست ولی برای اینکه بتواند عملا در جامعه حکومت کند و به گفته امام، تولی امر حکومت باشد، شرطش این است که حد نصاب اکثری مردم او را قبول کرده باشند. مصباح یزدی در ادامه گفت: در جامعهای که ولایت تشریعی خدا را پذیرفته است یعنی پذیرفته که خدا حکم و تشریع کند، با ضمیمه این نکته که هیچ کس بر هیچکس دیگری ولایت ندارد، لازمهاش این است که بدانیم برای اداره جامعه، خدا چه کسی را تعیین کرده است، اگر او ویژگیهایی را تعیین کرده است، مجبوریم اطاعت کنیم یعنی برای سعادت ما لازم است.
شهرداران یا به زندان میروند یا رئیس جمهور میشوند
دانشگاه شریف هم میزبان جلسه «پیمان انتخابات شوراها» بود که با حضور معصومه ابتکار و امیررضا واعظی آشتیانی برگزار شد. ابتکار در این مراسم ابراز داشت: در دوره گذشته بسیاری از افراد بر مسائل شورای شهر نقد زدند، امروزه مجالی پیش آمده تا تمام مدعیان وارد عمل شوند و در این کوره عمل، واقعیتها را ببینند و به دور از شعار و جنجال، عملکرد خود را نسبت به مطالبات و هدفها، ارزیابی کنند. به گفته مقام معظم رهبری، انتخابات، فرصتی برای جوان شدن انقلاب است. رئیس سابق سازمان محیط زیست با بیان اینکه اجماع سازی به معنای حذف تنوع دیدگاهها نیست، اظهار داشت: متخصصان بر این باور هستند که حلقههای مدیریت در ایران، ناگسسته است و هر کس حرف خود را میزند، چرا به واقع کسی نمیتواند توانمندی خود را نشان دهد و کشور را به رشد برساند. وی ابراز عقیده کرد: نقد عملکرد باید براساس شاخصها بوده و به عقیده من شورای شهر دوم، نسبت به عملکرد شهرداری تسامح و تساهل زیادی به خرج داده بود. در جایی من شنیدم که رسیدن شکایت از شهرداری، به صفر رسیده است اما این حرف بسیار تعجبآور است. مطمئنا باید زیرساختها درست رعایت شود و به بحث عدالت، اشتغال، آزادی بیان و... توجه خاصی صورت گیرد. ابتکار ادامه داد: وزارت کشور باید از شهردار بخواهد برای مردم، سالانه بیان عملکردشان را مشخص کند، چرا که اگر قبول داریم مردم چشم بینای حکومت هستند باید تمام موضوعات برایشان شرح داده شود.
وی در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه نظرتان در خصوص شهردار منتخب چیست، ابراز عقیده کرد: بحث شهردار در شهر تهران بسیار مهم است، چرا که شهرداران ما یا به زندان میروند یا رییس جمهور میشوند. امیر رضا واعظی آشتیانی عضو شورای شهر دوم نیز که در این مناظره سخن میگفت، تصریح کرد: دولت باید بدنه خود را کوچک کند و امورات را به مردم و مدیریت شهر واگذار کند چرا که این شهردار است که میتواند مردم را در امور شهر مشارکت داده و جامعه را آنگونه برنامهریزی کند که در آینده شورای شهر مشکل به وجود نیاید. وی افزود: شوراها، بازوان محکم و استواری برای دولت هستند و باید در انتخابات شوراها، دیوان سالاری جای خود را به مردم سالاری بدهد.
ستاد اصلاحات با برنامه وارد شده است
انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه امیرکبیر در آستانه برگزاری انتخابات شورای شهر و روستا جلسه مناظرهای را با حضور چند تن فعالان در این انتخابات برگزار کرد.
ابراهیم اصغرزاده در این مناظره گفت: در رابطه با مسائل شهری، اعتقاد من این است که علیرغم رفت و آمد افراد مختلف مشکلات شهری چون ترافیک و... هنوز پابرجاست؛ چون برنامههای ما متفاوت است.
وی افزود: اگر اصلاحطلبان برنامههای مرا میپذیرفتند من کاندیدا نمیشدم، کاندیدا شدن من به جهت متفاوت بودن برنامههایم از آنها بود. همچنین سیدمحمود میرلوحی نیز که از جانب ستاد اصلاحطلبان در این مناظره حضور داشت، گفت: ستاد اصلاحات با برنامه وارد شده است، امیدواریم فشار افکار عمومی به دیگران، آنها را هم وادار کند برنامه ارائه کنند. متاسفانه هر شخصی با چند شعار وارد میشود، در حالی که باید با مردم میثاق داشته باشیم و قرار داد و دو جانبه ببندیم. برخی گفتند در دنیا تنشزدایی میکنند و یا در کشور توسعه اقتصادی ایجاد میکنند در حالی که عکس آن عمل کردند. میرلوحی در پاسخ به بررسی عملکرد شورای شهر اول و اینکه این شائبه وجود دارد که فهرست شما، فهرستی سیاسی است و مدیران اجرایی در آن کمتر حضور دارند، گفت: ما باید مسائلمان را با معیار بسنجیم و این معیار میتواند قانون، عرف و تجربه سایر کشورها و... باشد. میرلوحی خاطر نشان کرد: اجرایی کردن اصل شوراها افتخار مجموعه اصلاحطلبان است، این افتخار برای جمع دوستان ما خواهد بود. عملکرد شورا در کشور بسیار افتخارآمیز بوده است. تنها در بروجرد، تهران و انزلی، شوراهایی بود که در بینشان اختلاف وجود داشت. از بین هزار شهر، تنها در این سه شهر مشکلاتی ایجاد شد که این امر نشان از خود تجربه موفق شورا دارد. شورای اول تجربه اول بود، اگر مشکلاتش از این هم بیشتر بود، من امروز هم میگفتم شورا افتخار ماست. معاون وزیر کشور وقت ادامه داد: این گروهی که امروز بر موجسوار است، شائبههای اینچنینی برای عدم موفقیت شورا ایجاد میکند. شورای دوم هم افتخار میکند که رئیس جمهور را آورده است. در شورای دوم هم کار حزبی انجام شد. همین شورای دوم که من مدتها پیش در نامهای خواستار شدم هر شش ماه یکبار، طبق قانون به مردم گزارشی از عملکرد خود دهد، گزارشی ارائه نداد. چرا گزارش نمیدهید که بودجهها را چه میکنید؟
نسرین سلطانخواه عضو شورای شهر تهران، کریمی مقدم از حزب سبز، بابایی نیز از ستاد اصولگرایان اصلاحطلب در این مناظره به بیان دیدگاههای خود پرداختند.