روزنامه آمریکایی واشنگتنپست در تحلیلی اعلام کرد: با توجه به تجربههای اخیر تحریمهای اقتصادی علیه کشورهای مختلف و موقعیت ممتاز ایران در سطح جهان، تحریم اقتصادی ایران یک سیاست از پیش ساخته است.
واشنگتنپست نوشت: به پنج دلیل تحریم اقتصادی ایران کار آن خواهد بود و موجب عقبنشینی ایران از برنامههای هستهایاش نخواهد شد.
براساس این گزارش، در حالی که اعضای شورای امنیت سازمان ملل بر صدور بیانیهای در رابطه با ایران و تقاضای محدود ساختن برنامه هستهای این کشور به توافق رسیدهاند، آمریکا و متحدانش در رابطه با واکنشهای سختتر نسبت به ایران «مردد» هستند.
به نوشته واشنگتنپست تجارب تحریمهای اقتصادی علیه عراق، لیبی و دیگر کشورها درسهای آموزندهای برای آمریکا در بردارد، که مهمترین مبحث آن «بیاثر بودن تحریمهای اقتصادی» است.
واشنگتنپست نخستین دلیل ناکارآیی تحریمهای اقتصادی را عدم اجماع جهانی برای اجرای آنها میداند: «هیچ نوع تحریمی موثر نخواهد بود مگر اینکه اهداف آن و سیما در سطح جهانی و خصوصاً از سوی همسایگان کشور مورد تحریم، مورد پذیرش قرار گیرد.»
در تحریم اقتصادی عراق، علیرغم تلاشهای دیپلماتیک فراوان آمریکا و انگلستان و کسب مصوبه شورای امنیت سازمان ملل برای اعمال تحریم اقتصادی علیه این کشور، این تحریم در عمل توسط همسایگان عراق شکسته شد، چرا که این کشورها منافع اقتصادی خود را بر خلع سلاح عراق ترجیح میدادند.
واشنگتنپست معتقد است: حتی اگر چین و روسیه قطعنامه تحریم علیه ایران را وتو نکنند، تا زمانی که آنها نخواهند (که با توجه به منافع تجاری آنها در ایران بیمیلی آنها به اجرای تحریمها علیه ایران، محتمل نیز به نظر میرسد) تحریم ایران رنگ واقعیت به خود نخواهد گرفت.
این نشریه آمریکایی دومین دلیل آسیبپذیر نبودن ایران در برابر تحریمهای اقتصادی را اوضاع نابسامان بازار جهانی نفت میداند: «تحریم نفتی «یک شمشیر دو لبه» است. در حالی که هماکنون فاصله میان عرضه و تقاضای جهانی نفت آنقدر اندک است که قطع صادرات نفت کشوری همچون عراق موجب سر به فلک کشیدن قیمتهای جهانی نفت میشود، صحبت از تحریم صادرات نفت ایران،که چهارمین تولید کننده بزرگ نفت جهان است، دور از واقعیت به نظر میرسد.»
واشنگتن پست در رابطه با اعمال تحریم نفتی علیه ایران معتقد است چنین تحریمی بیگمان اثر چندان قابل ذکری در پی نخواهد داشت، زیرا بازار جهانی از نفت ایران چشم نخواهد پوشید.
این روزنامه در ادامه،سومین دلیل ناکارآ بودن تحریمهای اقتصادی علیه ایران را تجربه تحریم عراق میداند هر چند که عراق مورد تحریم همه جانبه قرار گرفت اما این تحریمها موجب نشد عراق کاملا از بازرسان تسلیحاتی سازمان ملل پیروی کند و نهایتا کار به حمله نظامی کشید که در رابطه با ایران دور از ذهن است.
این گزارش حاکی است، هر چند که تحریم همه جانبه رژیم صدام حسین موجب تشدید وخامت اوضاع انسانی در این کشور شد و موجب ایجاد برنامه نفت در برابر غذا شد، اما این موقعیت نهایتا به رژیم بعث عراق قدرت و فرصت بازسازی خود را داد، که این اشتباه نباید درباره ایران تکرار شود.
واشنگتن پست چهارمین دلیل بیاثر بودن تحریمهای اقتصادی علیه ایران را صبر ناکافی جامعه جهانی نسبت به چشم پوشیدن از موقعیت اقتصادی و استراتژیک ایران میداند.
در واقع، اثر بخش بودن هرگونه رژیم تحریم علیه یک کشور مستلزم دوام بلندمدت، صبر جامعه جهانی و تلاشها و حمایتهای مداوم از آن است، که در رابطه با ایران اینگونه نخواهد بود و به نظر نمیرسد که در صورت وقوع تحریمهای اقتصادی علیه ایران، تحریم این کشور مدت زیادی دوام آورد.
در این زمینه هر چند تحریم رژیم اسلوبودان میلوسیویچ در یوگسالاوی به علت تلاشهای فراوان آمریکا و اروپا در بلوکه کردن فعالیتهای مالی غیرقانونی میلوسویچ اثربخش بود، اما در عراق چنین پدیدهای رخ نداد.
در ماجرای تحریم اقتصادی عراق در حالی که ادعاهای فراوانی درباره اثربخش بودن آن میشد و کشتیهای آمریکایی در خلیج فارس مانع صادرات نفت عراق میشدند، اما تحریم علیه این کشور در عمل چندان کارآ نبود زیرا اردن و ترکیه به طور مخفیانه به مبادلات نفتی با عراق ادامه میدادند.
واشنگتن پست علت موثر بودن تحریمهای اقتصادی علیه لیبی را، که پس از ماجرای سقوط هواپیما در لاکربی اسکاتلند رخ داد، «محدود بودن تحریمها علیه لیبی به فروش سلاح و مسافرت هوایی به این کشور» میداند.
با این وجود، چندین سال طول کشید تا لیبی در برابر تحریمها تسلیم شد، بنابراین ایران که قدرت تحمل بیشتری نسبت به لیبی دارد، عملا اینگونه تحریمهای محدود را خنثی خواهد کرد.
روزنامه واشنگتن پست اما پنجمین و مهمترین دلیل بیثمر بودن تلاشهای آمریکا برای اعمال تحریم علیه ایران را «ناکافی بودن موارد اتهامی ایران» میداند و مینویسد: کلیه کشورهایی که در گذشته مورد تحریم سازمان ملل قرار گرفتند تخلف شدیدی همچون حمله به دیگر کشورها (عراق) و یا حمایت صریح از تروریسم (طالبان) انجام داده بودند، اما اتهام ایران از یک ادعا فراتر نرفته است.
به نوشته واشنگتن پست این ادعا که «احتمال دارد ایران بمبهای هستهای بسازد» در معیارهای اعمال تحریم نمیگنجد، زیرا از سویی هند و پاکستان در همسایگی ایران و با چراغ سبز آمریکا بمب هستهای ساختهاند و از سوی دیگر، ادعاهایی پوچ آمریکا در رابطه با تسلیحات کشتار جمعی در عراق موجب بیاعتمادی جامعه جهانی به اتهامهای آمریکا به ایران نیز شده است.
روزنامه واشنگتن پست در پایان مینویسد: تمامی دلایل فوق به روشنی نشان میدهد که سیاست اعمال تحریم علیه ایران یک سیاست پیش باخته است. حتی در صورت تصویب چنین تحریمهایی از سوی سازمان ملل، احتمال زانو زدن ایران در برابر این تحریمها ناچیز است و از سوی دیگر، شرایط فعلی جامعه جهانی اجماع و پذیرش چنین تحریمی علیه ایران را ناچیز میسازد.