اتحادیه اروپایی و روابط تازه

دکتر محمد‌‌فرهاد کلینی
خاویر سولانا یکی از سوسیالیست‌های قدیمی اسپانیاست و در آن دوره، زمان قدرت یافتن حزب سوسیالیست اسپانیا در دهه80 میلادی نیز هیچ‌گاه به دنبال یارگیری و به هم زدن صحنه ر شرایط حساس نبود. اخلاقی آرام و کلامی شمرده دارد.او فرهنگ شرق را می‌شناسد؛ چون تاریخ اسپانیا بیش از700 سال با فرهنگ اسلامی آشنا بوده و خاطرات گوناگونی به ارث برده است.
اروپا در شرایط فعلی موافق با برخورد تمدنها نیست و حتی بعضی از سیاستمداران در اتحادیه اروپایی پیشنهاد همکاری تمدنها را مطرح کرده‌اند که نخست‌وزیر اسپانیا، دوست قدیمی خاویر سولانا خود بانی این اندیشه بوده است.
براستی اروپای گسترده بدون تعریف از محیط پیرامونی خود، نمی‌تواند «آینده‌سازی» کند و خاویر سولانا قبل از سفر خود به تهران، بدقت به«‌ادبیات سیاسی در شرایط جدید» و به وجود آوردن فضای درک متقابل، بحثهای جدی را با همکاران اروپایی خود به عمل آورد.
اتحادیه اروپایی بخوبی می‌داند «ژئوپلتیک و قدرت جدید ایران» موضوعی بسیار فراتر از بحث هسته‌ای است و نباید تعامل سازنده با جمهوری اسلامی ایران را معطل موضوعات حل نشدنی نگه دارد.
پیشنهاد جدید طرف اروپایی برای گشایش و مرحله سازی در حالی به وجود می‌آید که دولت انگلیس بخوبی می‌داند باید با درک تازه و جدید خود، براساس دیالوگ برابر و قدمهای مطمئن و کارساز حرکت کند و موقعیت منطقه‌ای و بین‌المللی خود را مورد ارزیابی قرار دهد.
فرانسه همچنان شانس بهتر بازی‌کردن را برای خود محفوظ داشته و باید تحرک جدید بیافریند و آلمان جدید که نقش موثر در ایجاد فرصتهای جدید در همکاری با خاورمیانه را کشف و همراه با اتحادیه اروپایی حرکت کند.
پیشنهادهای سازنده ولی مبهم، این فرصت را به وجود می‌آورد تا گستره همکاری‌ها بین ایران و اروپا«دقیق و زیر‌بنایی» باشد و این همکاری.
تاثیرات مثبت خود را برای دیگر همکاران بین‌المللی همچون روسیه و چین نیز داشته باشد. واقعیت این است که ایران در شرایط جدید قرار دارد و آمریکا باید با عبرت گرفتن از گذشته، ادبیات و رفتار سیاسی خود را تغییر دهد، آنها طی این مدت، بیشتر فشارهای سیاسی را دنبال کردند و بخوبی می‌دانند که فشار به ایران، نتیجه معکوس دارد و به همین دلیل است که وزارت خارجه آمریکا در تلاش است تا فاصله خود را با جناح رادیکال نو محافظه‌کاران مشخص کند. تهران پیشنهادها را جدی تلقی می‌کند و به همین دلیل است که ادامه تعامل برای رسیدن به نتیجه قابل قبول را باز گذاشته است. شناسایی توان و منافع ایران در ترتیبات امنیتی، انرژی، سیاسی و حق مسلم توسعه و پیشرفت تفکیک‌ناپذیر است و جهان غرب می‌داند جمهوری اسلامی ایران«یار مهربان» همسایگان خود بوده و در چند قرن اخیر، هیچ‌گونه اقدامی علیه کشورهای منطقه نداشته است. سرعت فناوری و رسوبات قوانین چیدمان شرایط. محور مختصات اساسی در تعریف شرایط عادلانه است که باید ارزیابی شود. جمهوری اسلامی ایران از معدود کشورهای جهان است که علاوه بر داشتن ژئوپلتیک تاثیرگذار، سبد کامل منابع انرژی را در اختیار دارد.
نفت، گاز، سدهای عظیم، فناوری صلح‌آمیز هسته‌ای از این قبیل است و روند توسعه و همکاری در منطقه انرژی، امنیت و همکاری است. ایران طی اظهارات و بیانیه‌های خود. همواره بر نقش خود به عنوان یکی از مراکز تولید و توزیع انرژی . به وجود آوردن یک کنسرسیوم برای«ساخت آینده»‌تاکید و اقدام کرده است و غرب باید درک کند تا با همکاری فراگیر از منطق فرار نکند. چرا که زبان قدرت چیزی جز فرسودن منافع، به ارمغان نخواهد آورد. پلورالیسم انرژی نیاز همگان است و باید به آن احترام گذاشت و سهم متعادل است که می‌تواند توازن آفرین باشد و بر اساس این درک است که جمهوری اسلامی ایران همکاری خود را با روسیه قربانی غرب نخواهد کرد و سیاست یکطرفه را نیز با هیچ قدرتی نخواهد پذیرفت. ژئوپلتیک آسیای غربی و خاورمیانه به هم پیوسته است و اروپا که در گذشته خواهان پیوستن ایران به پیمان امنیت و همکاری اروپا بوده است.
معنی امنیت در خلیج فارس را بخوبی در حافظه خود دارد. به هر حال کشورهای پیشنهاد دهنده باید این جمله را بخوبی برای خود تکرار کنند که سیاست آن نیست که نوشته میشود، بلکه سیاست آن است که اجرا می‌شود؛ بنابراین هر‌گونه تعریف انتظار در همکاری متقابل ایران و اتحادیه اروپایی باید موضوع تضمین اجرایی، زمان و جدول برنامه‌ها و تعریف اولویت‌ها و نقش عناصر متعدد درون‌«بسته تشویقی» مدنظر قرار گیرد تا قدمها برای حرکت رو به جلو مصمم باشد.