تمایل غرب به غنی‌سازی مشترک با ایران

گروه سیاسی ـ در آستانه برگزاری مذاکرات تازه علی لاریجانی دبیر شورای عالی امنیت ملی و مذاکره‌کننده ارشد هسته‌ای با خاویر سولانا مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، اخباری از دستور کار این دور از مذاکرات حکایت از تحولاتی مهم در مسیر موضوع هسته‌ای ایران و مذاکرات مربوط به آن دارد. قرار گرفتن ایده تشکیل کنسرسیوم غنی‌سازی (مشترک) در خاک ایران در کانون مباحث ایران و اروپا، خبر مهمی است که رسانه‌های غربی دیروز آن را انتشار دادند.

تشکیل کنسرسیوم غنی‌سازی با سرمایه‌گذاری بخش‌های دولتی و خصوصی کشورهای خارجی همان پیشنهاد معروف ایران و رئیس‌جمهور احمدی‌نژاد است که در شهریورماه سال 84 در مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک مطرح شد. از آن تاریخ تاکنون طرف غربی با راهبری آمریکا، ضمن آزمودن همه راه‌های مقابله با برنامه و حقوق هسته‌ای ایران از جمله استفاده از گزینه قطعنامه‌های تحریم شورای امنیت، تحت تأثیر پیشرفت‌های هسته‌ای ایران و همچنین استقبال تهران از تداوم روند مذاکرات به قصد رفع هرگونه نگرانی واقعی، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا مجدداً راه مذاکره با ایران را پیش گرفت و چنانچه رسانه‌های اروپایی گفته‌اند، غرب غنی‌سازی مشترک که در خاک ایران را راهی برای رفع نگرانی‌های خود و در عین حال حفظ حقوق هسته‌ای ایران یافته یا حداقل آن را قابل طرح در مذاکرات چهره به چهره‌ نمایندگان عالی دو طرف دانسته است، که این خود رویداد مهمی محسوب می‌شود. پس از برگزاری دور قبلی مذاکرات لاریجانی با سولانا در ترکیه دو طرف این مذاکرات را سازنده و توام با طرح ایده‌هایی که نیاز به پرورش دارند، معرفی کردند. پس از آن گروه 1+5 گزارش سولانا از مذاکرات آنکارا را دریافت کرد، در این فاصله گمانه‌زنی‌هایی درباره طرح پیشنهادی سوئیس و درخواست تعلیق یک ماهه غنی‌سازی از ایران مطرح شد که گمانه‌زنی و بحث درباره تعلیق یا توقف غنی‌سازی مورد تایید ایران قرار نگرفت. حال معلوم شده است در کنار ایده و طرح سوئیس، ایده غنی‌سازی مشترک در خاک ایران نیز گزینه‌ای مطرح است که روی میز مذاکره قرار داشته و شاید غربی‌ها حالا استعداد توجه جدی‌تر به آن را پیدا کرده باشند. آیا غربی‌ها از گام برداشتن در خلأ و ادامه رفتارهای تشدیدکننده بدون تأثیر بر پیشرفت‌های هسته‌ای ایران به ستوه آمده و این بار قصد دارند، مذاکراتی متفاوت به قصد اطمینان از عدم انحراف برنامه هسته‌ای ایران و نه توقف آن را تجربه کنند؟ باید منتظر روزهای آتی ماند و دید که خبر رسانه‌های غربی تلاشی برای فضاسازی و آزمودن فضای داخل ایران است یا آنها آمادگی رویکرد و مذاکراتی متفاوت‌تر از پیش را در چارچوب عدم انحراف و نه بیش از آن را در نظر دارند؟

فصل انعطاف غرب

در این باره روزنامه انگلیسی فاینشنال  تایمز نوشت:‌ قدرت‌های جهانی خاطر نشان کرده‌اند قصد دارند رویکردی منعطف‌تر را در مشاجره بر سر برنامه هسته‌ای ایران به محض آن که کشورمان بر سر میز مذاکرات بنشیند بپذیرند و بدین ترتیب فصل تازه انعطاف غرب در موضوع هسته‌ای ایران، فرا رسیده است.

به گزارش ایسنا، این روزنامه افزود: این اقدام در آستانه نشست علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران و خاویر سولانا، رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا در هفته جاری مطرح شده است.

مقام‌هایی از انگلیس، آمریکا و اتحادیه اروپا در گفت‌وگو با این روزنامه تاکید کردند: ایران باید غنی‌سازی اورانیوم را پیش از این که مذاکرات رسمی بتواند آغاز شود، تعلیق کند. آنها افزودند به محض آنکه ایران چنین گامی را بردارد قصد دارند طیف گسترده‌ای از گزینه‌ها را بررسی کنند. در عین حال یک مقام عالی رتبه انگلیسی در این باره گفته است: ما می‌توانیم درباره بررسی این که ممکن است مذاکرات به کجا برود خلاق و منعطف باشیم. وی این بحث را مطرح کرد که پیشنهاد قدرت‌های بزرگ جهان به ایران که سال گذشته ارائه شد فقط نقطه آغازین مذاکرات بود و ممکن است بتواند دوباره مجموعه‌بندی شود. در پیشنهاد سال قبل که از سوی پنج عضو دایم شورای امنیت و آلمان ارائه شد، آمده است: کنسرسیومی بین‌المللی مستقر در روسیه‌ همه اورانیوم برنامه هسته‌ای ایران را غنی‌سازی کند. تهران این پیشنهاد را رد کرده و گفته است: با توجه به نبود تضمین عینی برای ارائه سوخت هسته‌ای و مداخله مسائل سیاسی بر مسائل حقوقی، این کنسرسیوم بین‌المللی باید در خاک ایران صورت گیرد. مقام یاد شده انگلیسی گفت: چنین پیشنهادی می‌تواند در طول مذاکرات مورد بحث قرار گیرد. وی ادامه داد:‌ شکی نیست که آنها ایده کنسرسیوم در داخل ایران را روی میز خواهند گذاشت. نیکلاس برنز، معاون امور سیاسی وزیر امور خارجه آمریکا پس از حضور در نشست 1+5 درباره ایران به این روزنامه گفت: وقتی بر سر میز بنشینیم هر طرفی می‌تواند هر چیزی را که تمایل دارد مطرح کند؛ بنابراین قطعاً ما به آنچه آنها (ایرانی‌ها) بگویند علاقمندیم و به آنچه بر سر میز بگویند گوش می‌دهیم. مقام انگلیسی یاد شده گفت: ممکن است یک سقف زمانی سه تا شش ماه برای انجام مذاکرات مورد توافق واقع شود تا تهران متقاعد شود که بدون دستاورد ملموسی غنی‌سازی را به طور نامحدود تعلیق نمی‌کند.

تشدید تحریم‌ها علیه ایران راه به جایی نخواهد برد

از سوی دیگر مقام‌های وزارت امور خارجه و وزارت خزانه‌داری آمریکا در جلسه استماعی در کنگره این کشور در اعتراض به فشار نمایندگان کنگره برای تشدید تحریم‌ها علیه ایران اعلام کردند این اقدام با اعتراض همپیمانان اروپایی آمریکا مواجه خواهد شد و راه به جایی نیز نخواهد برد. به گزارش فارس، جان بروتون نماینده سفیر اتحادیه اروپا در واشنگتن اخیراً اعلام کرد اروپا با تحریم شرکت‌های اروپایی مخالف است و آن را نوعی تعمیم قوانین داخلی آمریکا به فراسوی مرزها می‌داند. در حالی که گفت‌وگوهای این هفته مذاکره‌کنندگان هسته‌ای ایران و اتحادیه اروپا، لاریجانی و سولانا، در آستانه نشست 24 ماه مه (3 خرداد) شورای امنیت برای بررسی قطعنامه جدید ضد ایرانی، بسیار تعیین‌کننده است. منابع آگاه روس متذکر شده‌اند وزارت امور خارجه روسیه امید بسیاری بر دیدار آتی مذاکره‌کنندگان هسته‌ای ایران و اتحادیه اروپا بسته است. این گزارش افزوده: البته تهران هیچ قصدی برای متوقف کردن روند غنی‌سازی اورانیوم، براساس درخواست قطعنامه قبلی تصویب شده در این شورا ندارد.

سولانا: راه‌های مذاکره با ایران همچنان باز است

خاویر سولانا مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا گفت: با توجه به این که تهران نمی‌خواهد برنامه غنی‌سازی خود را متوقف کند، مذاکرات با ایران دشوار است اما هنوز راه‌های مذاکره باز است. به گزارش رویترز، سولانا دیروز در نشست یکی از کمیته‌های پارلمان اروپا گفت در دیدار اخیر خود با علی لاریجانی مذاکره کننده ارشد ایران در آنکارا توافق شد راه‌های مذاکره را همچنان باز بگذارند.

ایده‌های ملموس در مذاکرات واقعی قابل بررسی است

در همین حال محمد سعیدی معاون بین‌الملل سازمان انرژی اتمی ایران گفت: هر ایده‌ای که عینی، ملموس و منطبق با قوانین بین‌المللی باشد، می‌تواند در مذاکرات واقعی، قابل طرح باشد. به گزارش روز گذشته ایرنا، سعیدی در حاشیه سخنرانی خود در دانشگاه تربیت معلم تهران در جمع خبرنگاران افزود: به طور قطع و یقین، ما به دنبال این هستیم که از طریق مذاکره به ایده‌های روشن و واقعی برسیم و من از نیات اروپایی‌ها اطلاعی ندارم.