طلا در برابر اسلحه

نیروهای حافظ صلح پاکستانی مستقر در «کنگو» با شبه‌نظامی‌های این کشور وارد تجارت طلا شده‌ و در برابر طلا، اسلحه در اختیار آنها می‌گذارند. این در حالی است که سازمان ملل متحد خلع سلاح این شبه‌نظامی‌ها را به عهده نیروهای پاکستانی گذاشته بود. شبه‌نظامی‌های کنگو به ارتکاب بدترین مصداق‌های نقض حقوق بشر در طول جنگ داخلی «جمهوری دموکراتیک کنگو» متهم هستند. اطلاعاتی که اخیراً به دست آمده حاکی از آن است که سازمان ملل متحد پس از آگاهی از این مساله، در سال 2005 تیمی را برای انجام تحقیقات و بررسی شواهد به کنگو فرستاد اما تیم مذکور در کنگو مورد تهدید قرار گرفته، و به ناچار زودتر از موعد این کشور را ترک کردند. سازمان ملل در آن زمان برای اجتناب از منازعات سیاسی بین‌المللی این مساله را مسکوت گذاشت و گزارش این بازرسان نیز به فراموشی سپرده شد. تمامی این رویدادها حوالی شهر «مونگ بوالو» در شمال شرقی جمهوری دموکراتیک کنگو رخ داد که از لحاظ معادن طلا منطقه‌ای غنی محسوب می‌شود.

گردان نیروهای حافظ صلح پاکستان دو سال قبل برای برقراری صلح و نظارت بر حسن اجرای برنامه‌های سازمان ملل به این ناحیه اعزام شده بود. شهر «مونگ بوالو» پیش از آن صحنه درگیری‌های خونین قومی بین‌ قبایل «لندو» و «هما» بود. «لیکی لیکامبو» رئیس اتحادیه کارگران معدن کنگو می‌گوید زمانی که نیروهای حافظ صلح پاکستانی وارد این منطقه شدند بسیاری از محلی‌ها با خوشحالی از آنها استقبال کردند و همه چیز خوب بود اما ظاهراً با گذشت زمان بعضی‌ها نتوانستند در برابر وسوسه معادن رسوبی بسیار غنی طلا که در این ناحیه به وفور یافت می‌شود، مقاومت کنند. او می‌گوید: «من خودم شاهد این بوده‌ام که یکی از سربازهای حافظ صلح پاکستانی برای خرید طلا سراغ یکی از دلال‌های در «مونگ بوالو» آمد. من همان لحظه آن جا بودم و با چشم‌های خودم شاهد این معامله بودم.» اما ظاهراً مدت زیادی از مساله خرید طلا نمی‌گذرد که نیروهای حافظ صلح به طور مستقیم با نیروهای شبه‌نظامی «اف‌ان‌آی» وارد معامله می‌شوند.

«اواریستا آنجاسوبو» یک تاجر محلی می‌گوید مدت زیادی است که از معاملات این دو گروه اطلاع دارد و دو نفر از بدنام‌ترین راهبران گروه‌های شبه‌نظامی به نام‌های مستعار «کونگ‌فر» و «اژدها» را به عنوان طرف‌های اصلی معامله با نیروهای حافظ صلح معرفی می‌کند. رهبران گروه‌های شبه‌نظامی معادن طلای «مونگ بوالو» را در اختیار دارند. او در این باره می‌گوید: «من به خوبی از دوستی آنها اطلاع دارم. طلایی که از معادن استخراج می‌شود مستقیماً به دست پاکستانی‌ها می‌رسد. آنها یکدیگر را در اردوگاه نیروهای سازمان ملل ملاقات می‌کنند.» چندی بعد با رونق گرفتن تجارت طلا علاوه بر نیروهای پاکستانی، ارتش کنگو و پس از آنها تاجران هندی از کنیا نیز به این جریان پیوستند. «ریچاردان دیلو» مسئول رسیدگی به امور مهاجرت در فرودگاه شهر «مونگ بوالو» اواخر سال 2005 به این مساله مشکوک شده بود. او تاجری هندی را دیده است که به «مونگ بوالو» وارد شده و در بدو ورود ارودگاه نظام‌های حافظ صلح پاکستانی را به عنوان محل اقامت خود اعلام کرده است.

رسوایی

«پترونیل واویکا» مامور عالی‌رتبه هایت ایالتی «ایتوری» که شهر «مونگ بوالو» در آن واقع است چندی پیش، پس از آنکه از انجام چنین معاملاتی مطلع شد تصمیم گرفت جلوی یکی از محموله‌هایی که از این شهر خارج می‌شود را گرفته و آن را بازرسی کند اما زمانی که به این قصد به طرف فرودگاهی در «بونیا» در حرکت بود، نیروهای ارتش کنگو مسیرش را سد کرده و مانع عبورش شدند. او می‌گوید: «مطمئن هستم که این محموله طلا بود چرا که از زمان ورود تاجرهای هندی به «مونگ بوالو» قیمت طلا به شدت افزایش یافته است.» «واویکا» می‌افزاید: «زمانی هم که خواستم محموله‌ای مشکوک در همین پرونده را در درون هواپیما بازرسی کنم، خلبان مانع من شد. فکرش را بکنید من رئیس او هستم و او به من اجازه نمی‌دهد بار هواپیما را بارزسی کنم. این واقعاً یک رسوایی بزرگ است.» اما اواخر سال 2005 سازمان دیده‌بان حقوق بشر نسبت به ادعاهایی در این باره به سازمان ملل هشدار داد و سازمان گروهی را برای انجام تحقیقات مسئول کرد. نتیجه تحقیقات این گروه حتی موجب رسوایی‌های بیشتری شد.

بازگرداندن تسلیحات

مطلبی که در زیر نقل می‌شود گزارش بازرسان سازمان ملل از گفته‌های شاهدی عینی است. این شخص یک افسر ارتش کنگو است که در خلع سلاح نیروهای شبه‌نظامی در شهر «نیزی» که نزدیکی «مونگ بوالو» قرار دارد، شرکت داشته است: «آن افسر اعمال خلافی را که گردان پاکستانی حافظ صلح به فرماندهی سرگرد «زنفر» مرتکب می‌شود، بیان کرد. او گفت بر اساس مصالحه سرگرد «زنفر» و شبه‌نظامی‌ها تسلیحاتی که توسط نیروهای سابق حافظ صلح جمع‌آوری شده بود، به طور سری به شبه‌نظامی‌ها بازگردانده شده‌اند.» او به کرات شاهد بوده است که عده‌ای از شبه‌نظامی‌ها یک روز خلع سلاح شده و روز بعد با همان سلاح‌ها مشاهده شده‌اند. هر بار پس از پرس‌وجو و تحقیقات به همان اطلاعات قبلی رسیده است که گردان پاکستانی این سلاح‌ها را به شبه‌نظامی‌ها پس داده‌ است. این ادعاها توسط مترجمی که در اردوگاه نیروهای حافظ صلح پاکستانی در «مونگ بوالو» کار می‌کرده نیز تایید شده است. او می‌گوید سرگرد «علی» یکی از فرماندهان گردان خافظ صلح در گفت‌وگویی که با «کونگ‌فو» و «اژدها»داشته از آنها می‌پرسد: «درباره سلاح‌هایی که من و سرگرد «مانوک» به شما دادیم چه می‌گویید؟» این ادعاها در حالی مطرح شده است که فرمانده نیروهای حافظ صلح در کنگو «ویلیام سوینگ» اتهام تسلیح مجدد نیروهای شبه‌نظامی را توسط گردان پاکستانی به شدت تکذیب کرده است.