نگاهی به زندگی محمد ظاهر پدر ملت افغانستان

ساعت 5:30 دقیقه صبح دیروز اول مرداد 86 محمد ظاهر که در سال 1914 میلادی (1293 خورشیدی) در "ده افغانان" محله‌ای در شهر کابل به دنیا آمده بود، درگذشت.

محمد ظاهر پادشاه سابق افغانستان، پسر محمد نادرشاه، تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در کابل شروع کرد و در سن 14 سالگی با پدرش به فرانسه رفت.

محمد ظاهر در پاریس با خانواده یک نماینده پارلمان فرانسه زندگی کرد تا زبان فرانسه را زودتر یاد بگیرد که به گفته خودش برای او بسیار فایده داشت و در آنجا به دموکراسی عادت کرد!

پادشاه افغانستان که به نواختن موسیقی علاقه داشت حتی پس از کوشش فراوان نیز توانست سه‌تار را بیاموزد. وی در شانزده سالگی ازدواج کرد.

محمد ظاهر پس از اعلام سلطنت پدرش به افغانستان برگشت و به عنوان ولیعهد مشغول فراگرفتن مقدمات امور نظامی شد.

پس از آنکه در سال 1933 میلادی (1312 خورشیدی) محمد نادرشاه به ضرب گلوله یک دانشجوی نظامی در مراسم توزیع شهادت نامه کشته شد، محمد ظاهر در سن 19 سالگی به سلطنت رسید.

بلافاصله پس از کشته شدن محمدنادر، برادر وی شاه محمود خان با اقدامی سریع و جدی نقش موثری در حفظ قدرت در خانواده سلطنتی و امنیت افغانستان ایفا کرد و با برگزاری مجلس از اعیان و روحانیون مقیم کابل، محمد ظاهر پس 19 ساله برادرش را پادشاه اعلام کرده و با وی بیعت کرد.

محمد ظاهر که در سن 19 سالگی به سلطنت رسید و تنها آموزشی که به عنوان یک ولیعهد جوان دیده بود تعلیمات نظامی بود، به قول خود پس از رسیدن به سلطنت، به جبر وظیفه به آموزش در عرصه‌های مختلف از جمله فراگرفتن شیوه‌های سخنرانی پرداخت.

محمد هاشم‌خان نخست‌وزیر افغانستان، تقریبا بیش از یک دهه همراه شاه جوان بود و قدرت در دست وی متمرکز ماند.

در سال 1946 میلادی برابر 1325 خورشیدی که محمد ظاهر بیش از 30 سال داشت، به تایید خود وی و با مشورت اعضای خانواده مقام صدارت به شاه محمود خان، برادر دیگر وی سپرد.

اولین و مهمترین سفر خارجی محمد ظاهر به شوروی بود؛ اما سفر وی به ایتالیا در سال 1973 برایش خوش‌‌یمن نبود.

ظاهر شاه که بیش از 30 سال در افغانستان سلطنت کرد، در سال 1352 با کودتای پسر عمویش "داوود خان" از قدرت برکنار و در افغانستان حکومت جمهوری اعلام شد.

هر چند داوود به عنوان پایه‌گذار جمهوری در افغانستان هم عاقبت خوبی نداشت. داوود در سال 1357 با کودتای افسران طرفدار شوروی سابق در افغانستان کشته شد و تابستان 1358 جسد وی همراه با 16 تن از بستگانش در یکی از مراکز نظامی کابل کشف شد.

محمد ظاهر پس از برکناری از قدرت بقیه عمرش را در ایتالیا سپری کرد و در سال 1381 پس از سقوط حکومت طالبان دوباره به افغانستان بازگشت.

لویه جرگه (مجلس بزرگان اقوام افغانستان) در بهار سال 1381 وی را ملقب به "پدر ملت" کرد و دوباره به کاخ بازگشت و طبق قانون اساسی افغانستان این لقب تا زمانی که پادشاه سابق زنده است مختص به وی بوده و از امتیازات لازم نیز برخوردار بود.