آغاز انتخابات درون حزبی در آمریکا

دکتر شهیدی مؤدب

انتخابات درون حزبی ریاست جمهوری آمریکا بامداد روز گذشته رسماً آغاز شد. این انتخابات که در تمامی ایالت‌های آمریکا به نوبت برگزار می‌شود از ایالت آیووا شروع شد. بر اساس نتایج اعلام شده از میان کاندیداهای احزاب دموکرات و جمهوری‌خواه مجموعاً شش نفر حائز بالاترین رأی شدند. نفر اول حزب جمهوری‌خواه «مایک هاکبی» است که قبلاً یک «کشیش تعمیدی» بود و انتخاب نخست حزب دموکرات سناتور «باراک اوباما» اعلام شده است. از روز گذشته تمامی رسانه‌های آمریکا توجه خود را به این انتخابات معطوف کرده تیتر اول روزنامه‌های بزرگ روز جمعه آمریکا به این مسئله اختصاص یافته است.

انتخابات آمریکا در میان تمامی کشورهایی که دارای سیستم دموکراسی هستند از همه پیچیده‌تر است و تنها کشوری است که شمار مجموعه نمایندگان دو مجلس قانون‌گذاری هر ایالت، در رأی رئیس‌جمهور منتخب دخالت داده می‌شود. برای مثال ایالت بزرگ کالیفرنیا با 55 نماینده در دو مجلس و ایالات آلاسکا با 3 نماینده، در «الکترال کالج» آمریکا بترتیب پنجاه و پنج و سه رأی خواهند داشت. با اینحال گرچه ایالت آیووا که دیروز در رأی‌دهی شرکت کرد تنها 7 رأی دارد نتایج حاصله در این ایالت برای شروع مبارزات انتخاباتی نامزدهای دو حزب از اهمیت خاصی برخوردار است. این گونه انتخاب رئیس‌جمهور که در واقع با حضور گسترده مردم در دیگر نظامهای مردم‌سالاری انجام نمی‌گیرد از سال 1788 در آمریکا رایج شده و در حال حاضر هر نامزدی که از مجموع 538 رأی «الکترال کالج» بتواند 275 رأی را کسب کند رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا خواهد بود.

البته هنوز تا تاریخ نهایی انتخابات راه درازی در پیش است و نامزدهای پیروز بخوبی می‌دانند که توفیق اولیه آنها به معنای پیروزی نخواهد بود هر چند طرفداران حزبی آنها چنین وانمود می‌کنند که بر اساس تجارب گذشته برنده آیووا برنده ریاست جمهوری است.

دو نکته در انتخابات دیروز برای کسانی که از خارج به جامعه ثروتمند و قدرتمند آمریکا می‌نگرند حائز اهمیت است: نخست نتایج حاصل از انتخابات دیروز است که توسط آن، واقعیت‌های جامعه آمریکا از زبان نامزدهای رقیب بیان می‌شود. آیووا یک ایالت مذهبی است و اینکه آقای «هاکبی» که هم فرماندار پیشین ایالت آرکانزاس است و هم کشیش و توانسته است سر لیست جمهوری خواهان قرار گیرد، نشان از علاقمندی مردم مذهبی آیووا به شعارهای وی دارد. و باز اینکه نفر دوم حزب جمهوریخواه که قبلاً فرماندار ایالت ماساچوست بوده و به گفته رسانه‌های آمریکا پانزده برابر بیشتر از هاکبی هزینه تبلیغات کرده است جای نفر اولی را به آقای هاکبی داده است، هم طبیعی به نظر می‌رسد و هم غیرمعمول زیرا رسم در انتخابات آمریکا بر این است که کاندیداهایی که بیشتر هزینه کنند بیشتر رای جمع می‌کنند.

در مورد دموکراتها باور رایج این بود که خانم هیلاری کلینتون سناتور ایالت نیویورک و همسر رئیس‌جمهور پیشین آمریکا نفر اول خواهد بود اما، مردم آیووا به جای وی به آقای باراک اوبامای سیاه‌پوستی رای دادند که تنها دو سال سابقه سناتوری دارد. مردی از یک مادر کنیایی و پدر آمریکایی که با کسب 38 درصد آرا شگفتی آفریده است.

پس از اعلام نتایج، کاندیداهای پیروز دو حزب طی سخنانی مواضع خود را اعلام و به مردم آمریکا توضیح دادند که چرا پیروز شده‌اند. انتخاب دوم حزب دموکرات آقای «جان ادواردز» گفت: مردم امروز به تغییر رای دادند و من اعلام می‌کنم رئیس‌جمهور آینده آمریکا و به قدرت رساننده طبقه میانی آمریکا خواهم بود.

من به مردم آمریکا می‌گویم که خدمات درمانی را برای همه تأمین می‌کنم. امشب که شما به من رأی داده‌اید حتماً می‌دانید که 47 میلیون آمریکایی از خدمات بهداشتی محرومند زیرا آنها از خدمات بیمه برخوردار نیستند. سال گذشته 35 میلیون آمریکایی گرسنه ماندند و از داشتن سرپناه و پوشش کافی محروم بودند. من دختر 17 ساله‌ای را می‌شناسم که مشکلات ریوی داشت ولی بیمه به او پوشش نداد و او درگذشت. من مردی را می‌شناسم که 30 سال تمام در کارخانه‌ای کار کرد ولی صاحب کارخانه او را در سن 51 سالگی بیکار کرد و کارخانه خود را به خارج منتقل کرد. من می‌خواهم به این کارها پایان دهم. من می‌خواهم آمریکایی متوسط را در برابر شرکت‌های بزرگ حمایت کنم. در حالی که سود خالص شرکت «اکسون موبیل» چهل و یک بیلیارد دلار است یک دختر 17 ساله به خاطر نداشتن پوشش بیمه در آمریکا می‌میرد. من می‌خواهم این آمریکا را عوض کنم امشب 250 هزار آمریکایی شب را زیر پل‌ها به صبح می‌رسانند.

سناتور اوباما که انتخاب اول حزب دموکرات بود اعلام کرد که امروز در ایالت آیووا امید بر ترس پیروز شده است. امروز واقعه‌ای اتفاق افتاده که می‌گفتند امکان‌پذیر نخواهد بود. امروز امید پیروز شده است، و من برای جامعه آمریکا امید را نوید می‌دهم. من می‌خواهم آمریکا را از لابی‌های پول‌دار پس بگیرم. من جلو شرکت‌هایی را که سرمایه به خارج منتقل می‌کنند می‌گیرم. من می‌خواهم آمریکا را از «ستم نفت» خلاص کنم.

دیگر نامزدهای پیروز نیز مطالبی اظهار کردند که از لابلای سخنان آنها می‌توان فهمید که خدمات بهداشتی، امکانات تحصیل در دانشگاه، وحدت ملی و ارزش‌های انسانی در زمره شعارهای اصلی کاندیداها قرار دارد. از این انتخابات درون حزبی چنین برداشت می‌شود که شعار خانم کلینتون که تغییر را به همراه تجربه، مقدم بر ایجاد تغییرات می‌داند مقبول مردم و ایالت آیووا قرار نگرفته ضمن اینکه جوانان زیر 26 سال و دختران جوان به جای خانم کلینتون به آقای ابوبامای سیاه‌پوست که حرف از امید می‌زند گرویده‌اند.

اگر قرار باشد سخنان نامزدهای دو حزب را تحلیل محتوا کرده و موضوعات مطرح شده در غالب شعارهای انتخاباتی را درجه‌بندی کنیم، مسئله عراق و حضور نیروهای آمریکا در عراق و افغانستان و بازگرداندن آنها، در زمره شعارهای اول قرار ندارد بلکه از هم‌گسیختگی روابط انسانی در آمریکا، بهره‌مند نبودن میلیونها تبعه آمریکایی از خدمات بهداشتی و آموزشی و نیز یأس حاصل از گران‌تری شدن هزینه زندگی مشکل مسکن در اولویت قرار گرفته‌اند.

در سیاست خارجی «بازگرداندن جایگاه طبیعی آمریکا در رهبری جهان» شعار مطرح است و مبارزه با تروریسم و تهدیدات هسته‌ای در مرحله بعد قرار می‌گیرند هر چند هنوز زود است در مورد برنده نهایی و شعارهای حزبی قضاوت کرد با این حال درخشیدن سناتور سیاه‌پوست باراک ابوباما در ایالتی مذهبی که عملاً سیاه‌پوستان در آن زندگی نمی‌کنند از آن جهت حائز اهمیت است که وی به امید آفرینی، و دادن انگیزه به جوانان آمریکا پرداخته است و به گفته خود او «مردم نه به من بلکه به وحدت آمریکا رأی داده‌اند.»