عوامل موثر مشارکت در انتخابات

بسم‌الله‌الرحمن‌الرحیم

با پایان یافتن مهلت ثبت‌نام داوطلبان نمایندگی مجلس شورای اسلامی، یکی از مراحل مقدماتی شکل‌گیری مجلس هشتم پشت‌سر گذاشته شد. ثبت‌نام بیش از هفت هزار نفر داوطلب برای نمایندگی مجلس هشتم، نشان از استقبال قابل ملاحظه‌ای دارد که انتخابات اسفند ماه با آن مواجه خواهد شد. این استقبال را باید قدر دانست و برای هر چه گرم‌تر شدن تنور انتخابات باید تلاش کرد.

برای گرم‌ شدن تنور انتخابات، چند عامل می‌توانند اثرگذار باشند که هر کدام در زمان و نوبت خاص خود، نقش ایفا می‌کنند، کما اینکه در برگزاری سالم انتخابات نیز عواملی دخالت دارند که آنها نیز در وقت و شرایط زمانی خاص خود می‌توانند در کشاندن مردم به پای صندوق‌های رأی موثر باشند. همه این موارد را در مراحل زمانی مختلف می‌توان مطرح کرد ولی آنچه تاکنون اهمیت دارد و نوبت مطرح کردن آنست پافشاری بر اجرای قانون در بررسی وضعیت ثبت نام شدگان و چگونگی برخورد دستگاه‌های دولتی و رسانه ملی با روند اجرائی و تبلیغاتی انتخابات است.

1- تاکنون دو بار از زبان دو رهبر شنیده‌ایم که «انتخابات، امتحان الهی است.» حضرت امام خمینی بنیانگذار نظام جمهوری اسلامی برای اولین بار این جمله را فرمودند و به همه دست‌اندرکاران توصیه نمودند از این امتحان سربلند بیرون بیایند. حضرت آیت‌الله خامنه‌ای رهبر معظم انقلاب نیز که در هفته‌های اخیر درباره انتخابات مجلس هشتم با حساسیت و تأکید خاصی سخن گفته‌اند در سفر به استان یزد انتخابات را امتحان الهی نامیدند.

انتخابات، هم برای مردم امتحان است و هم برای مسئولان آنچه به مردم مربوط می‌شود. دو بخش دارد، یکی حضور سالم و صادقانه احزاب و فعالان سیاسی و داوطلبان نمایندگان و طرفداران آنها در کلیه اقداماتی که در طول دوران انتخابات اعم از تبلیغات و وعده دادن‌ها و اظهارنظرها بعمل می‌آورند و دیگری احساس وظیفه مردم برای حضور پرشور در پای صندوق‌های رأی که حمایت عملی از نظام جمهوری اسلامی و‌ آرمانهای انقلاب اسلامی است. همانگونه که مردم باید داوطلبان و احزاب را با آراء خود در ورود به مجلس حمایت نمایند و البته با دقت و درایت لازم، افراد شایسته‌ای را انتخاب کنند که ورودشان به مجلس منشاء اثر باشد، خود داوطلبان و احزاب نیز باید همین دقت را اعمال نمایند و اصراری بر ورود افرادی که شایستگی‌ها و کارآمدی لازم را ندارند نداشته باشند.

مجلس، جای قانونگذاری و نظارت بر عملکردهاست و در چنین جائی فقط باید شایسته‌ترین‌ها حضور یابند.

علاوه بر این، انتخابات برای مجریان آن نیز یک امتحان است. بررسی صلاحیت داوطلبان چه توسط هیئت‌های اجرائی و چه توسط شورای نگهبان، یکی از مراحل این امتحان است که مسئولان مربوطه باید از آن با سربلندی بیرون بیایند. در این مرحله، همانگونه که رهبر معظم انقلاب بارها فرموده‌اند همه اقدامات و تصمیمات باید بر اساس قانون باشد. هیچکس حق ندارد خارج از چارچوب‌های قانونی و بر اساس سلایق شخصی یا تمایلات دیگر در این زمینه تصمیم‌گیری نماید. مقید بودن به قانون هر چند ممکن است در کوتاه مدت با منافع فردی یا گروهی این و آن منطبق نباشد، لکن در درازمدت و در کلان به نفع کشور، ملت و نظام است و آرمان‌های انقلاب و ارزشهای اسلامی را تقویت و فرهنگ قانونمداری را نهادینه می‌کند و به فنع آحاد مردم حتی همان کسانی است که ممکن است در کوتاه مدت آن را به نفع خود ندانند.

تردیدی نیست که اگر همه مسئولان اجرائی و نظارتی در بررسی صلاحیت داوطلبان به قانون عمل کنند و از چارچوب قانون تجاوز ننمایند، مردم برای حضور در پای صندوق‌های رأی تشویق خواهند شد. بدین ترتیب، مجریان و ناظران، این امکان را در اختیار دارند که در همین مرحله زمینه حضور پرشور مردم را در پای صندوق‌های رأی فراهم نمایند و از این طریق به تقویت پایه‌های نظام جمهوری اسلامی کمک کنند.

2- بی‌طرفی مسئولان دولتی، عامل مهم دیگری است که می‌تواند در گرم‌تر شدن تنور انتخابات موثر باشد. تعبیر دولت در اینجا به معنای فقط دستگاه اجرائی نیست. همه کسانی که به نحوی در مصدر قدرت هستند و امکاناتی را در اختیار دارند باید از اعمال قدرت و استفاده از امکانات نظام و بیت‌المال برای حمایت از افراد مورد نظر خود پرهیز نمایند. با این روش است که می‌توان انتخابات را کاملاً عادلانه برگزار کرد و مردم را که همیشه تشنه عدالت هستند به حضور پرشور در صحنه تشویق نمود.

3- بی‌طرفی تبلیغاتی نیز یکی از عوامل مهم در تشویق مردم به حضور در صحنه انتخابات و گرم کردن تنور انتخابات است. امکانات و ابزارهای تبلیغاتی، دو بخش دارند، یکی بخش مربوط به بخش خصوصی است و بخش دیگر در اختیار نظام است. در عین حال که هر دو بخش باید تابع قانون باشند، طبیعی است که رسانه‌های متعلق به بخش خصوصی در حمایت از افراد مورد نظر خودشان آزادند ولی رسانه‌ ملی به دلیل آنکه به همه مردم تعلق دارد باید کاملاً بی‌طرف عمل کند و کار خود را روی تشویق مردم به حضور در پای صندوق‌های رأی متمرکز نماید.

ورود رسانه ملی به مسائل اختلافی و مدح این و قدح آن دیگری علاوه بر اینکه برخلاف وظایف قانونی این رسانه فراگیر است، عدالت تبلیغاتی را نیز به خطر می‌اندازد و همین امر موجب بی‌رغبتی مردم به حضور در پای صندوق‌های رأی می‌شود. صدا و سیما، ‌به همین دلیل باید پای‌بندی شدیدی به قانون‌ نشان دهد و با رعایت کامل بی‌طرفی تبلیغاتی، مردم را به حضور هر چه بیشتر در انتخابات تشویق کند.

رعایت آنچه در این سه اصل آمده، علاوه بر آنکه موجب گرم شدن تنور انتخابات خواهد شد،‌ مردم را به انتخاب اصلح نیز ترغیب خواهد کرد، در حالی که اگر این اصول رعایت نشود آراء مردم به طرف کسانی متمایل خواهد شد که حقوق قانونی آنها رعایت نمی‌شود و چنین چیزی به هیچ وجه به نفع نظام و کشور و ملت نخواهد بود. همه باید تلاش کنیم انتخابات مجلس هشتم با مشارکت چشمگیر و حداکثری مردم و در نهایت قانونمندی برگزار شود و از این طریق، شایسته‌ترین افراد از میان کسانی که در این رقابت قانونی شرکت می‌کنند به مجلس راه یابند.