آمریکا و محاصره غزه

نادعلی بای

سیاست‌ها و اقدامات اسرائیل در نوار غزه نقض فاحش قوانین بین‌المللی است و با آنکه جنایات این رژیم همچنان ادامه دارد و جامعه جهانی به شدت معترض حوادث این منطقه است هنوز هیچ اقدام مناسبی از سوی سازمان‌های بین‌المللی و دیگر کشورها در محکومیت و پایان بخشیدن به آن انجام نشده است. نمود عینی آن اینکه آمریکا با وجود موافقت 14 عضو شورای امنیت سازمان ملل متحد با صدور بیانیه‌ای اصلاح شده که جنایت رژیم صهیونیستی در غزه را محکوم می‌کرد، مخالفت کرده و عملا مانع از تصویب آن شد.

به گزارش‌ خبرگزاری‌ها «جادالله الطلحی» سفیر لیبی در سازمان ملل متحد که ریاست شورای امنیت را برای ماه ژانویه بر عهده دارد، گفت: ‌14 عضو از 15 عضو شورای امنیت در 23 ژانویه با بررسی متن بیانیه اصلاح شده کارشناسان شورای امنیت موافقت کردند اما یکی از اعضای آمریکا گفت باید این مساله را به کشورش ارجاع دهد و با آنها رایزنی کند. تصویب یک بیانیه در شورای امنیت به رای مثبت همه اعضا نیازمند است.

اصلاحاتی که آمریکا خواهان ذکر آن در بیانیه شورای امنیت است شامل این مطلب است که شلیک موشک از سوی مبارزان فلسطینی که آنها را گروه‌های تروریستی موجود در نوار غزه خوانده است محکوم است و باید فورا این حملات را متوقف کنند. زلمای خلیل‌زاد نماینده آمریکا در سازمان ملل، جنبش حماس را مسوول این فجایع دانسته و گفته که در بیانیه مذکور به حملات موشکی فلسطین که عامل اصلی بحران غزه است اشاره‌ای نشده است. بیانیه اصلاح شده شورای امنیت که باز در 25 ژانویه مورد مخالف آمریکا قرار گرفت شامل ابراز نگرانی شورای امنیت در قبال حوادث غزه و حتی دفاع دو طرف از خود در قبال حملات یکدیگر است و از اسرائیل خواسته می‌شود برای کاهش شمار قربانیان غیرنظامی و عملیات نظامی خود در غزه و تسهیل کمک‌های انسانی به مردم فلسطین تسهیل عبور و مرور صادرات و واردات که شامل محموله‌های مواد غذایی و کمک‌های بین‌المللی و افرادی که برای حمایت از مردم رنجدیده فلسطینی است اقدام کند.

در این بیانیه اصلاح شده همچنین از اسرائیل خواسته شده است بستن گذرگاه‌های خود با غزه را به حال تعلیق درآورد و دو طرف فلسطین و اسرائیل به تعهدات خود در سایه قوانین بین‌المللی که شامل حقوق بشر می‌شود احترام گذارند. آمریکا خواهان آنست که شورای امنیت در این بیانیه همچنین از اسارت گلعاد شالیت، سرباز اسرائیلی در غزه ابراز نگرانی کند و این در حالیست که بسیاری از فلسطینیان در اسارت چندین ساله اسرائیل به سر می‌برند. آمریکا، اسرائیل را متحد استراتژیک خود می‌داند و در سال‌های اخیر صدور هر گونه بیانیه یا قطعنامه علیه این رژیم در مجامع بین‌المللی و از جمله شورای امنیت را با وجود جنایات وحشتناک آن، وتو کرده است.

در متن پیش‌نویس بیانیه فوق نیز که سفیر لیبی، رئیس دوره‌ای شورای امنیت پیش از این ارائه کرده بود و با وتوی آمریکا روبه‌رو شد، از اسرائیل خواسته شده بود هر چه سریع‌تر به محاصره نوار غزه پایان بدهد و بدون اینکه در آن به شلیک موشک از نوار غزه به سوی اسرائیل اشاره‌ای داشته باشد از تل‌آویو خواسته شده بود که سوخت مورد نظر مردم غزه را تامین کند و زمینه را برای ورود کمک‌های بشردوستانه به فلسطینیان فراهم آورد. اسرائیل به بهانه مقابله با پرتاب موشک از نوار غزه به سرزمین‌های اشغالی مانع از ورود سوخت و مواد غذایی و مواد اساسی مورد نیاز مردم به این منطقه شده بود. در پی فشارهای بین‌المللی، اسرائیل به طور محدود مقادیری سوخت و مواد غذایی برای غزه ارسال کرد اما این مقدار به هیچ وجه کافی نبوده است.

در بیانیه فوق که به تصویب سایر اعضای رسید و غیرالزامی‌ است، از اسرائیل خواسته شده هر چه سریعتر اقدامات غیرمشروع خود را علیه غیرنظامیان متوقف سازد و مجوز ورود کمک‌ها به نوار غزه را صادر کند. در همین رابطه وزیر خارجه آمریکا می‌گوید دولت جورج بوش درباره مهار بحران غزه و کشیده نشدن آن به یک فاجعه بشری با مقامات اسرائیلی گفت‌وگو کرده است. کمیته بین‌المللی صلیب سرخ نیز از اسرائیل خواست محاصره غزه را لغو کند و تضمین دهد ارسال کالاهای مورد نیاز مردم به غزه میسر شود. اتحادیه اروپا نیز ضمن خطرناک ارزیابی کردن اوضاع غزه از اسرائیل خواست فشار بر مردم این منطقه را کاهش دهند.

سخنگوی کمیساریای روابط خارجی اتحادیه اروپا در گفت‌وگوی مطبوعایت با اعلام این خبر گفت: اتحادیه اروپا سعی خواهد کرد علاوه بر ارسال سوخت به این منطقه کمک‌های انسانی، غذا و دارو نیز به منطقه ارسال کند. وی همچنین اوضاع غزه را بسیار خطرناک توصیف کرد.

پروفسور جان دوگارد «گزارشگر ویژه سازمان ملل برای حقوق بشر در مناطق فلسطینی‌»‌ اقدام‌های دولت اسرائیل را به عنوان «جنایت‌های جنگی جدی» خوانده است. جنایتی که مسئولین سیاسی و نظامی‌اش باید مجازات شوند. به نظر دوگارد کشتن بیش از 40 غیرنظامی خدشه‌دار کردن پیمان چهارم ژنو مبنی بر «ممنوعیت مطلق مجازات جمعی» است. علاوه بر اینها، این جنایتها همچنین خدشه‌دار کردن قوانین حقوق بشر است. روزنامه‌ هاآرتص نیز از تلاش آمریکا و اسرائیل برای برگزار نشدن نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد خبر داد. شدت محاصره غزه تا بدانجاست که سازمان‌های اسرائیلی برای اقدام عاجل در برابر این بحران فراخوان داده‌اند.

شدت گرفتن تجاوزات اسرائیل در نوار غزه علیه فلسطینیان این شهر در نگاهی اجمالی، بر این نکته صحه می‌گذارد که سفر بوش رئیس‌جمهور آمریکا به منطقه خاورمیانه و نتایج سفر او رابطه مستقیمی با این ناآرامیها و به دنبال آن بحران انسانی غزه دارد. این که روزهای گذشته شاهد حملات بیرحمانه این رژیم علیه مردم بیگناه فلسطین بوده اما بعضی از منابع خبری جهان انتظار دارند تا شاهد موج جدید و بی‌سابقه‌ای از این حملات از سوی اسرائیل باشند که به طور شفاف عدم کامیابی بوش در منطقه را گوشزد کند.

به دنبال سفر رئیس‌جمهور بوش به خاورمیانه برای پیگیری اهداف کنفرانس ماه نوامبر در آناپولیس میرلند، مقامات ایالات متحده نگران آن هستند که وقایع دست به دست هم داده و باعث تخریب تلاش‌های ایالات متحده برای احیای فرایند صلح خاورمیانه شوند. تصمیم اسرائیل مبنی بر قطع صدور مواد غذایی به نوار غزه در پاسخ به ادامه حملات موشکی حماس علیه اسرائیل به واشینگتن آسیب‌پذیری اقدامات مسالمت‌آمیز به وقایع موجود در منطقه را گوشزد کرده است. عدم تمایل به میانجی‌گری مستقیم باعث شده که مقامات ایالات متحده از اسرائیل بخواهند تا اجازه انتقال کمک‌های بشردوستانه را داده و همزمان از حق اسرائیل به دفاع از خود قاطعانه پشتیبانی کرده و از مصر نیز خواهان بستن مرز را کرده‌اند.

یک مقام وزارت امور خارجه آمریکا معتقد است: «رئیس‌جمهر بوش بر این باور است که نخست‌وزیر اولمرت و رئیس تشکیلات فلسطینی عباس همکاران صادق او در فرایند صلح هستند. ولی این اتفاقات نمایانگر آنست که تا چه حد اوضاع خارج از توان ما است.» در موازات آن، ادامه عدم ثبات در لبنان در کنار حمله به یک خودروی سفارت ایالات متحده در بیروت تأکیدی است بر اینکه بازیگران منطقه‌ای بر روی دستور کاری خود تمرکز کرده و نه بر آنی که واشینگتن خواهان آنست. قرار است بوش برای شرکت در مراسم شصتمین سال تاسیس رژیم اسرائیل در ماه می 2008 به منطقه باز گردد. در پیشواز از این امر بعضی از مقامات در خلوت صحبت از این می‌کنند که حکومت نیاز دارد که مکانیزمی برای گفت‌وگو با حماس پیدا کند. با در نظر گرفتن این که بوش به سختی با این امر مخالف است، بعید است این ایده‌ها راه به جای ببرند.