عارفی که نمی‌شناختیمش!

شهید سیدعبدالکریم هاشمی­نژاد در سال 1311 در شهرستان بهشهر از استان مازندران و در خانواده­ای متدین چشم به جهان گشود. دوران رشد و بالندگی شهید با اوجگیری حکومت دیکتاتوری رضاخانی همراه بود. وی همچون نخبگان تاریخ از دوران کودکی، هوش و ذکاوت و همت و حساسیت استثنایی داشت. در 14 سالگی به حوزه علمیه گرایش پیدا کرد و تحصیلات خود را در محضر آیت­الله کوهستانی ادامه داد. استاد شهید در دوران تحصیل در محضر آیت‌الله کوهستانی چنان نبوغی از خود نشان داد که به‌ راهنمایی استادش عازم حوزه علمیه قم شد. در آنجا از محضر حضرات آیات عظام بروجردی و امام خمینی(ره) استفاده نموده و در حوزه علمیه به تحصیل و تحقیق پرداخت. با رسیدن به مرحله اجتهاد و تایید آن توسط آیت­الله بروجردی به مشهد مقدس مراجعه نمود و اندک اندک در کانون تفکرات اسلامی قرار گرفت. در مشهد به تدریس فقه و اصول برای طلاب پرداخت و به تشکیل جلسات تبلیغی همت گمارد. وی با تأسیس کانونها و مجامع اسلامی توانست نیروهای خلاق و تحصیلکرده حوزه و دانشگاه را جمع نموده و نسلی توانا و مبارز تربیت نماید. شهید هاشمی­نژاد فردی تحصیلکرده، روشن و آگاه به زمان، خطیبی توانا، پرشور و شجاع و عارف و زاهدی خالص بود. او محقق و نویسنده بود و از توانایی­های بسیاری در مناظره و مباحثه در زمینه­های گوناگون بهره­مند بود.

سیری در مبارزات

استاد دانشمند، شهید هاشمی­نژاد ضمن رسیدن به مرحله اجتهاد و بهره­مندی از دانش فقاهتی اسلام، درس مبارزه و عصیان علیه طاغوت و عمال کفر جهانی را آموخت و به عنوان چراغ پرفروغ هدایت،‌ در جهت روشنگری انسانهای تحت ظلم و ستم نورافشانی نمود. شهید هاشمی­نژاد مبارزات رسمی خود را از سال 1339 و با نوشتن کتاب مناظره «دکتر و پیر» آغاز کرد. این کتاب به لحاظ محتوا و جهت‌دار بودنش مورد توجه و تقدیر بزرگان اهل قلم و اندیشمندان اسلامی بویژه مبارزان قرار گرفت، به طوری که بعدها در مدت زمان کمی بیش از سیزده مرتبه به شکل مخفیانه در همان دوران حکمیت رژیم جهنمی شاه با وجود ممنوعیت چاپ و نشر آن تجدید چاپ گردید. از سال 1340، ایشان با برپایی جلسات تبلیغی نسبت به آگاهی و بیداری مردم همت گمارد و سفرهای بسیاری به شهرهای مختلف کرد و با طرح مسایل جدید، به سؤالها و مشکلات علمی و اجتماعی مردم پاسخ می­داد. در این سفرها مزدوران ساواک سایه‌به‌سایه او را تعقیب می­کردند و در واقع بخش مهمی از پرونده شهید هاشمی­نژاد را در ساواک اسناد سفرهای تبلیغی، فرهنگی و سیاسی او تشکیل می­دهد. در سال 1342 با شروع نهضت امام، او نیز جزو اولین پیوستگان به حرکت امام بود. همزمان با دستگیری رهبر کبیر انقلاب، شهید هاشمی­نژاد نیز در شب 15 خرداد 1342 توسط مأموران ساواک بازداشت و مدتی را در زندان تهران سپری نمود. بار دیگر پس از چند شب سخنرانی در یکی از مساجد مشهد، ساواک متوجه خطر حضور وی در بین مردم گردید و اقدام به دستگیری­اش نمود. مقاومت مردم باعث خشم ساواک و کشته شدن دو تن و مجروح گشتن عده­ای شد. پس از ممنوع­المنبر شدن شهید در مشهد، وی به شهرستانها روی آورد، به طوری که پس از ده شب سخنرانی متوالی در مسجد سیداصفهان پیرامون علل عقب‌ماندگی مسلمانان، برای سومین بار دستگیر و به زندان اصفهان منتقل شد. پس از این مرحله از دستگیری از سوی رژیم شاه در سطح ایران ممنوع­المنبر اعلام شد. جوانمرد فاضل در سال 1354 به دنبال تشکیل جلسات مخفیانه همزمان با سالگرد 15 خرداد با وجود ممنوعیت سخنرانی در میان انبوه مردم و دوستان مبارز و روحانی که در منزلش جمع شده بودند سخنان مبسوطی ایراد کرد که احساسات حاضران جلسه پس از سخنرانی استاد دانشمند شهید هاشمی­نژاد تحریک و همگی برای نشان دادن انزجار و تنفر از رژیم شاه اقدام به راهپیمایی باشکوهی کردند. به دنبال همین حرکت پرشور انقلابی، عمال ساواک با استفاده از تاریکی شب، وحشیانه به منزل استاد هجوم برده و ایشان را همراه با یار صمیمی­اش حضرت آیت­الله واعظ طبسی دستگیر نمودند. وی تلاشها و مبارزات خود را با بیرون آمدن از زندان ادامه داد و در جریان انقلاب هم بارها زندانی و دستگیر شد. شهید، همیشه به عنوان یکی از سه رکن مهم انقلاب در مشهد مطرح بود و سخنرانیهای پرشور و حماسی او جسم و روح مبارزان را نشاط و جلا می­بخشید، به گونه­ای که امام(ره) به پاس خدمات بی­شائبه وی در سال 1356 طی نامه­ای برای ایشان نوشتند:

امید من در این اواخر عمر، به امثال شماست.

شهید هاشمی­نژاد با پیروزی انقلاب، اهداف و مبارزات خود را علیه منافقین کوردل ادامه داد و به دنبال همین تلاشها ضمن افشای گروهکها، به عنوان نماینده اول مردم مازندران برای تدوین قانون اساسی انقلاب اسلامی به مجلس خبرگان راه یافت.

شهید هاشمی­نژاد علاوه بر افشای ماهیت مارکسیستها و منافقین کوردل، نخستین کسی بود که در مورد انجمن حجتیه و جریان فکری و خطرناک تحجر که بعدها در منشور سوم انقلاب مورد عتاب و حمله امام(ره) قرار گرفتند، به افشاگری پرداختند.

ویژگیهای اخلاقی

شهید هاشمی­نژاد با مردم بویژه محرومان و مستضعفان، صمیمی و همدرد بود و نسبت به آنها احساس مسؤولیت و دلسوزی می­نمود و خود را متعهد می­دانست تا در جهت رفع مشکلات و کمبودهای آنان بکوشد. در لطافت طبع و رأفت روح کم­نظیر بود و از مشاهده مشکلات و گرفتاریهای مردم بویژه محرومان، بسیار متأثر می­شد. شهید هاشمی­نژاد به عنوان یک شخصیت ارزنده علمی، فرهنگ را بسیار مهم می‌شمرد و نسبت به مسایل و مشکلات فرهنگی بیشترین حساسیت را داشت. جوانمردی کم­نظیر بود و از مرگ هراسی نداشت. به راستی، چه بجا و شایسته توسط امام امت «جوانمرد فاضل» لقب گرفت. سابقه مبارزاتی درخشان، افشاگریهای صریح در زمان رژیم ستمشاهی و پس از آن، افشای ماهیت جبهه متحد ضدانقلاب و بویژه منافقین و سخنرانیهای داغ و شورانگیزش همه و همه بیانگر گوشه‌هایی از شهامت اوست. در سالهای آغازین انقلاب، در حالی که خطر همیشه او را تهدید می­کرد، به استقبال آن می­رفت و رعایت مسایل امنیتی، نتوانست بین او و مردم جدایی افکند و رابطه­اش را با مردم و جامعه قطع کند یا از حجم فعالیتهای وسیعش بکاهد.

و سرانجام...

شهید هاشمی­نژاد ساعت 7 صبح روز سه­شنبه هفتم مهر 1360 به دفتر حزب جمهوری اسلامی در مشهد آمد و در کلاسی که دانش‌پژوهان انتظار او را می­کشیدند، حضور یافت. ساعت 8 صبح هنگامی که در حال خروج از کلاس بود، یکی از منافقین در حالی که ضامن نارنجک را کشیده بود، او را از پشت در بغل گرفت و چند ثانیه بعد نارنجک منفجر گردید و شهید سیدعبدالکریم هاشمی­نژاد با بدنی پاره­پاره و دستهای قطع شده به خیل شهدا پیوست و پیکر پاکش در «دار الزهد» حرم مطهر حضرت علی­بن­موسی­الرضا(ع) به خاک سپرده شد و در سوگ شهادتش سه روز عزای عمومی در کشور اعلام گردید.

معرفی آثار:

1-‌  درسی که حسین‌(ع) به انسانها آموخت

2- مناظره دکتر و پیر

3- پاسخ ما به مشکلات جوانان

(این کتاب حاوی مجموعه پاسخهایی است که دانشمند و استاد گرانقدر، شهید هاشمی­نژاد در موضوعات مختلف علمی و دینی در جلسات کانون بحث و انتقاد دینی به انبوه جوانان روشن­فکری که در آنجا اجتماع کرده بودند، داده است).

4- اصول پنجگانه اعتقادی

شهید بزرگوار هاشمی­نژاد،‌ در مورد‌ هدف از نگارش این کتاب می­نویسد: «جمعی از دوستان دانشجوی من مرکب از اساتید و دانشجویان دانشگاههای فردوسی و علوم پزشکی از من خواستند جلسات بحثی را درباره شناخت مسایل اعتقادی و قوانین عملی اسلام برای آنان بگذارم تا هم بر ایمان خلل­ناپذیر آنها نسبت به اصالت همه جانبه این مکتب افزون شود و هم آنان را برای دفاع مستدل و منطقی از واقعیات و حقایق اسلام در برابر افکار مادی و ماتریالیستی و آرا و عقاید گوناگون آماده سازد.

5- راه سوم بین کمونیسم و سرمایه­داری

در این کتاب، شهید جوانمرد به بررسی اختلافهای طبقاتی در جوامع انسانی و تاریخ و علل این امر پرداخته و ضمن برشمردن عوارض و نتایج آن، اختلافهای طبقاتی را تحت سه عنوان کلی ذیل مورد بحث قرار می­دهد:

راه اول: سرمایه­داری و انتقاد به روش آن.

راه دوم: کمونیستم و انتقادهای وارد بر آن.

راه سوم: موضع اسلام در برابر اختلافهای طبقاتی و راههایی که برای از بین بردن آن در اسلام پیشنهاد شده است.

6- کمونیسم از دیدگاه نظام اقتصادی و اجتماعی اسلام

در این کتاب، به نظام اقتصادی و اجتماعی اسلام و نقش آن در پایه­گذاری اجتماع سالم پرداخته شده و علاوه بر آن به انجمن دینی که سید جمال­الدین حدود یک قرن پیش آن را در مصر تأسیس کرده بود و اثر آن انجمن در سراسر جهان، اشاره شده است.

7- مشکلات مذهبی روز

با توجه به توطئه­های استعماری که در رژیم گذشته برای دور کردن مردم از مسایل مذهبی و زشت جلوه دادن چهره اسلام انجام می‌گرفت، شهید هاشمی­نژاد برای مقابله با این جریانها و روشن کردن اذهان مردم نسبت به مشکلات مذهبی که در اثر القائات فرهنگی رژیم به وجود آمده بود، قسمتی از این مشکلات را در این کتاب به صورت پرسش مورد بحث قرار داده و به آنها پاسخ گفته است.

8- ضرورت تشکیلات

در این کتاب در مورد ضرورت و نقش تشکیلات و پیشبرد اهداف انقلاب و خدمت به نظام جمهوری اسلامی و راههای دستیابی به آن بحث شده است.

9- مبارزه با جهل و مادیت

این کتاب حاوی دو مقاله است به نامهای؛ «مادیت یا سیل بنیان­کن»، «فرهنگ را دریابید»، که طی این دو مقاله مسایل دینی و اجتماعی و گرفتاریهای جامعه اسلامی مورد بحث و بررسی قرار گرفته است.

10- قرآن و کتابهای دیگر آسمانی

در این کتاب، بین قرآن و کتابهای دیگری که اکنون به نام کتابهای آسمانی یهود و نصاری در دسترس ماست، مقایسه­ای کوتاه انجام شده است.

11- مسایل عصر ما

مسایلی که در این کتاب بحث شده موضوع دو سخنرانی است؛ یکی تحت عنوان قسمتی از مشکلات بزرگ نسل ما و دیگری تحت گفتار راه سوم بین کمونیزم و سرمایه­داری.

12- رهبران راستین

این کتاب که جلد دوم «اصول پنجگانه اعتقادی» است، به بحث درباره نبوت و مسایل و مباحث مربوط به آن اختصاص داده شده و با دیدی وسیع و روشن و متناسب با پیشرفتهای فرهنگی روز، مسایل موجود در این زمینه را در مقایسه با حوادث و تفکرات جدید مورد بررسی قرار داده است.