نگاهی به روابط استراتژیک تهران – مسکو
گروه سیاست: سامانه موشکی 300-S روسیه از جمله پیشرفتهترین سیستمهای دفاع موشکی جهان است که بحث تحویل آن به کشورمان چندی پیش از سوی روسیه مطرح شد، اما اخیراً برخی مقامات روس اظهارنظرهای متناقضی در این زمینه داشتهاند.
سیستم پیشرفته موشکی 300-s که PMUl 300-s نام دارد با بردی بیش از 150 کیلومتر میتواند موشکها و هواپیماهایی را که ارتفاع کم یا متوسط دارند تشخیص دهد. این سیستم به عنوان ابزاری موثر برای دفاع از حریم هوایی کاربرد دارد. چندی پیش محمد مصطفی نجار، وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح در جمع خبرنگاران در مورد تحویل این سامانه موشکی به ایران گفته بود: تحت یک قرارداد منعقده با روسیه این کشور سامانههای 300-s را تحویل ایران خواهد داد که چارچوب زمانی تحویل این سامانهها به زودی اعلام میشود.
اما پس از اعلام این خبر، آژانس فدرال همکاریهای فنی و نظامی روسیه اعلام کرد؛ مسکو در حال حاضر مساله صدور سیستمهای پدافند موشکی 300- s به ایران را که خبر آن را وزیر دفاع ایران اعلام کرده بود، بررسی نمیکند. این آژانس در عین حال تأکید کرد: همکاریهای فنی و نظامی میان ایران و روسیه کاملاً مطابق با قوانین صادراتی و تعهدات بینالمللی ادامه خواهد داشت.
از سوی وزیر دفاع بلاروس (که متحد نظامی روسیه محسوب میشود) نیز این سوال که آیا این نوع موشک به ایران فروخته خواهد شد را بیپاسخ گذارد و درباره اخبار منتشر شده از سوی رسانههای غربی مبنی بر اینکه بلاروس نسلی از این موشکها را به ایران انتقال داده و اظهار داشت: علاقهای به پاسخگویی به این سخنان بیمحابای رسانهای ندارم. اما در همین حال، الکساندر لوسیوکف، معاون وزیر خارجه روسیه اظهار داشت: روسیه در حال کمک به ایران در زمینه قابلیتهای سیستم دفاعی تهران است.
همچنین اخیرا وزیر دفاع کشورمان مجددا بحث گفتوگو با روسیه درباره سیستم موشکی "تورامیک" را مورد اشاره قرار داد و گفت: "در جریان برگزاری چهارمین کمیسیون دفاعی ایران و روسیه که با حضور وحیدی جانشین وزارت دفاع و دیمیتراف از کشور روسیه صورت گرفت، در زمینههای مختلف با این هیات بلندپایه روسی مذاکره شد و مواردی مورد توافق قرار گرفت که از جمله آن بحث در مورد سیستم موشکی تورامیک و گفتوگوی کارشناسان دو کشور در مورد آن بود.
وزیر دفاع در شرایطی این بحث را مطرح کرد که مقامات روسیه درباره بحث تحویل سامانه موشکی 300- s به ایران اظهاراتی متناقض داشتهاند. روزنامه کومر سانت چاپ مسکو در گزارشی با اشاره به اظهارات اخیر سردار مصطفی محمدنجار وزیردفاع مبنی بر آمادگی روسیه برای تحویل سامانه موشکهای ضدهوایی اس-300 به ایران تحت یک چارچوب زمانی معین نوشت: فروش این سامانه به ایران قطعا تنشهای جدیدی در روابط مسکو و واشنگتن ایجاد خواهد کرد. تحویل سامانه موشکی 300-s به ایران دومین قرارداد بزرگ روسیه با ایران در خصوص سامانههای دفاع هوایی پس از تحویل سامانههای تورامیک- در طول سالهای اخیر محسوب میشود و تحلیلگران معتقدند روسیه بدین نحو در حال مقابله با طرحهای مداخلهجویانه نظامی آمریکا در خاورمیانه است.
منابع آگاه در گفتوگو با کومرسانت اظهار داشتهاند: روسیه موافقت کرده که پنج مجموعه 1- PMU 300-s به ارزش 800 میلیون دلار را به ایران تحویل دهد. به نوشته این روزنامه روسی یک مقام صنایع نظامی روسی گزارش داد: این قرارداد تاکنون امضا نشده اما مذاکرات در مراحل نهایی قرار دارد. وی در عین حال گفت: سامانه
1-PMU300s- ممکن است از داخل زرادخانه نیروهای مسلح روسیه پس از اصلاحات لازم به ایران فروخته شود. ارتباطات بین تهران و مسکو در زمینه همکاری نظامی و فنی در اوایل 2004 رشد سریعی یافت.
در این سال ایران خواهان کمک روسیه در ایجاد یک سامانه دفاع موشکی شد و مسکو نیز استفاده از سامانههای 1-PMU300s- برای دفاع از پایتخت- تهران- و چهار منطقه دیگر شامل مرکز صنعتی اصفهان، پایگاه اصلی نیروی دریایی در بندرعباس، نیروگاه بوشهر و پایانههای نفتی آبادان و خرمشهر را به طرف ایرانی پیشنهاد داد. قرارداد تحویل1-PMU300s- به ایران پیشتر قرار بود در مارس 2006 به امضا برسد اما مسکو در ژانویه 2006 در اعتراض به پیشرفت ایران بر برنامه هستهای مذاکرات را رها کرد.
روسیه امیدوار بود که این مجموعههای 1-PMU300s- را به الجزایر بفروشد اما تنشهای اخیر در روابط روسیه و الجزایر مانع از اجرای این قرارداد شد. بنابراین اکنون ایران محتملترین گزینه برای خرید این سامانهها به شمار میرود. واشنگتن پیشتر به سردی با تحویل سامانههای تور ام یک روسی به ایران برخورد کرد.
این در حالی است که برد این موشکها محدود به 12 کیلومتر و صرفا قادر به شناسایی و انهدام اهدافی تا ارتفاع شش کیلومتری است. با این حال برد موشکهای 1-PMU300s- به 300 کیلومتر میرسد و در عین حال قادر به انهدام اهدافی در ارتفاع 27 کیلومتری است. این موشکها برخلاف موشکهای تور ام یک قادرند جنگنده بمبافکنهای آمریکایی را به سادگی هدف قرار دهند.
بر پایه این گزارش تحلیلگران مستقل بر این باورند که تحویل سامانههای اس300 به ایران اولا نیازهای این کشور و ثانیا راهبردهای سیاست خارجی روسیه را تحقق میبخشد. ماکسیم پیادیشکین سردبیر نشریه هوا و فضای روسیه سیآیاس آبزرور گفت: خرید این سامانهها برای ایران کاملا منطقی است و در راستای سیاست به روز رسانی سیستم دفاع هوایی این کشور صورت میگیرد.
وی افزود: از سوی دیگر این قرارداد متناسب با راهبرد شرکت صادرات تسلیحات روسیه است. ایوان سافرانچوک، مدیر موسسه امنیت جهانی در مرکز مسکو نیز اظهار داشت: روسیه در ارتقای قابلیتهای دفاعی ایران و سوریه ثابت قدم است و هدف از آن مقابله با طرحهای آمریکا برای اقدام نظامی در خاورمیانه محسوب میشود. وی افزود: مسکو به محض اینکه احساس کند که آمریکا ممکن است نهایتا تصمیم به حمله به ایران بگیرد سعی خواهد کرد با هدف کاهش تنشها ایران را به ادامه همکاری با آژانس انرژی هستهای درباره فعالیتهای اتمی خود متقاعد سازد. مقامات آمریکایی بارها از روسیه خواستهاند از تحویل تسلیحات به کشورهایی که واشنگتن از دولتهای آنها ناراضی است از جمله ایران خودداری کند. اما ولادیمیر پوتین، رییسجمهور روسیه در ماه اکتبر گفت که مسکو به واسطه ارزیابیهای یکجانبه و سیاسی حاضر نیست اعمال محدودیتهای تسلیحاتی را در نظر بگیرد.
وی تاکید کرد که تحویل تسلیحات روسیه تنها با هدف افزایش توانایی دفاعی کشورهای دریافتکننده و حفظ ثبات آنها انجام میگیرد. تمامی این بحثها در شرایطی مطرح میشود که سیدمحمدعلی حسینی، سخنگوی وزارت امور خارجه کشورمان در تازهترین اظهاراتش در خصوص خرید سامانه موشکی 300-s از روسیه، گفت: گفتوگوهایی که ما با روسها داریم جنبه دفاعی دارد و در چارچوب مقررات بینالمللی است.
این گفتوگوها از گذشته وجود داشته و در آینده نیز ادامه مییابد. حسینی تصریح کرد: در سفری که اخیرا طرف روسی به تهران داشت گفتوگویی در این خصوص صورت نگرفته است. بنابراین در این شرایط از دستگاه سیاست خارجی انتظار میرود با رصد کردن دقیق این تحولات به تدوین راهبردهای نوینی در پیشبرد اهداف دیپلماتیک کشور در راستای منافع ملی بپردازد.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
