تحولات روسیه در سال 2007

روسیه سال 2007 را با تحولات مهم و تأثیرگذار بر ساختار سیاسی و حکومتی این کشور پشت سرگذاشت. مهمترین رویداد سیاسی در روسیه در سال گذشته برگزاری انتخابات دوره پنجم دوما (مجلس قانونگذاری سفلی روسیه) بود که روز دوم ماه دسامبر و منطبق با انتظارات کرملین برگزار شد.

در این انتخابات «روسیه واحد» حزب مورد حمایت «ولادیمیر پوتین» با کسب 3/64 درصد آرا 315 کرسی از 450 کرسی دوما را از آن خود کرد. به گزارش ایرنا، حزب کمونیست روسیه در این انتخابات 57/11 درصد، حزب «لیبرال دمکرات» 14/8 درصد و حزب «روسیه عادل» 74/7 درصد آرا را کسب کردند.

پوتین که دوره دوم ریاست جمهوری وی در ماه مارس 2008 به پایان می‌رسد و به موجب قانون حق شرکت در انتخابات ریاست جمهوری آینده را ندارد، ماندن بر سر قدرت پس از پایان این دوره را به کسب میزان بالای آرای حزب روسیه واحد مشروط کرد.

وی پس از پیروزی حزب روسیه واحد در انتخابات دوما، با پیشنهاد چهار حزب «روسیه واحد»، «روسیه عادل»، «کشاورزان» و «نیروی مدنی» در حمایت از نامزدی ریاست جمهوری «دمیتری مدودف»، معاون اول نخست‌وزیر، موافقت کرد و حتی پذیرفت در صورت پیروزی مدودیف در انتخابات ریاست جمهوری آینده،‌ بعنوان نخست‌وزیر فعالیت کند.

کارشناسان سیاسی، با توجه به حمایت صریح‌ پوتین از مدودف به عنوان نامزد انتخابات ریاست جمهوری و اعتماد کامل به وی و از طرفی نفوذ پوتین و رای وی بر مردم روسیه، پیروزی مدودف را در انتخابات ماه مارس آینده پیش‌بینی می‌کنند. طبق نظرسنجی اخیر مرکز سنجش افکار عمومی روسیه، 45 درصد از رای‌دهندگان در انتخابات آتی ریاست جمهوری روسیه اعلام کرده‌اند به «دمیتری مدودف» رای خواهند داد.

تحلیلگران سیاسی معتقدند ترکیب سیاسی مدودف - پوتین قادر است سیاست روسیه نه تنها طی چهار سال آینده بلکه در دوران طولانی‌تر را تعیین کند.

مرگ «بوریس یلتسین» رییس‌جمهوری سابق روسیه از رویدادهای مهم سال اخیر روسیه بود. یلتسین که پیش از «ولادیمیر پوتین» تقریبا در کل دهه 90 رییس‌جمهوری روسیه بود در آخرین روز سال 1999 زمام امور کشور را به پوتین که در آن زمان نخست‌وزیر بود واگذار کرد.

یلتسین روز 23 ماه آوریل سال 2007 دیده از جهان فروبست. از رویدادهای مهم دیگر روسیه در سالی که گذشت استعفای دولت «میخاییل فرادکف» بود.

رییس‌جمهوری روسیه پیش از آن چندبار از کاهش فعالیت وزیران کابینه فرادکوف انتقاد کرده بود. ولادیمیر پوتین «ویکتور زوبکوف» رییس سازمان بازرسی مالی روسیه را بجای فرادکوف به مقام نخست‌وزیری منصوب کرد و در کابینه جدید به استثنای وزیران تجارت و توسعه اقتصادی، امور مناطق و حمایت‌های اجتماعی بقیه وزیران در مقام خود ابقا شدند.

تعلیق اجرای پیمان «نیروهای متعارف در اروپا» توسط روسیه از وقایع مهم سال 2007 در روسیه بود.

روسیه پس از اخطارهای مکرر به اعضای ناتو در مورد امکان تعلیق اجرای پیمان نیروهای متعارف در اروپا در صورت عدم پیوستن این کشورها به پیمان مذکور، روز 12 دسامبر اجرای آن را تا زمان نامعلومی بحالت تعلیق در آورد. پیمان نیروهای متعارف در اروپا تعداد سلاح‌های عادی شامل هواپیما، تانک، نفربرزرهی و توپ را در مناطق اروپایی روسیه محدود کرده بود و مراکز نظامی روسیه در این مناطق بطور منظم مورد بازرسی قرار می‌گرفت. رییس‌جمهوری روسیه با انتقاد از خودداری کشورهای عضو ناتو از تصویب و اجرای پیمان نیروهای متعارف در اروپا گفت: روسیه بطور کامل این پیمان را اجرا کرده و حتی در زمان اقدامات جنگی در چچن، به آن پایبند ماند.

پیمان نیروهای متعارف در اروپا «در سال 1990 در پاریس توسط 16 کشور عضو ناتو و شش کشور عضو پیمان ورشو امضا شد و در سال 1999 در استانبول اصلاح شد. چهار کشور روسیه، اوکراین، بلاروس و قزاقستان پیمان نیروهای متعارف در اروپا را تصویب کردند ولی کشورهای عضو ناتو تصویب این پیمان را منوط به خروج نیروهای روسیه از مولداوی و گرجستان دانسته و از این کار تاکنون امتناع کرده‌اند. مساله امنیت موشکی و تصمیم آمریکا برای استقرار سامانه موشکی خود در کشورهای چک و لهستان که واکنش‌های مقام‌های روسیه را برانگیخت از دیگر وقایع مهم سیاسی روسیه در سال 2007 بود. از دیدارهای انجام گرفته میان مقامهای روس و آمریکایی می‌توان اهمیت این مساله را برای دو کشور دریافت. درخصوص این مساله روسای جمهوری آمریکا و روسیه، وزیران امور خارجه و دفاع دو کشور در چارچوب، 2+12 معاونان وزیر امورخارجه با یکدیگر دیدار کرده و کارشناسان دو کشور نیز دو دور رایزنی کردند که به حل اختلافات موجود بین آنها در این زمینه کمکی نکرد.

روسیه استقرار سامانه موشکی آمریکایی در مجاورت مرزهای خود را تهدید به امنیت خود دانسته و اعلام کرده که مراکز وابسته به سامانه مذکور را هدف‌گیری خواهد کرد. رییس‌جمهوری روسیه به منظور حل این مساله، استفاده مشترک از اطلاعات ایستگاههای رادار «گابال» آذربایجان و «آرماویر» در جنوب روسیه را به شرط خودداری آمریکا از استقرار سامانه موشکی خود در اروپای شرقی پیشنهاد کرده است. این مساله در سال 2007 باعث سردی روابط آمریکا و روسیه شد.

کارشناسان سیاسی بر این عقیده‌اند که افزایش تنش‌ها در روابط روسیه و آمریکا با توجه به تقارن آن با روند تحکیم موقعیت جهانی روسیه، حکایت از نگرانی و ناراحتی شدید آمریکا از این مساله دارد.

آمریکا که به یکه‌تازی در عرصه جهانی در یک ‌و نیم دهه پس از فروپاشی شوروی عادت کرده بود قدرت‌گیری روسیه و اتخاذ مواضع مستقل در قبال مسایل مهم جهانی از جمله برنامه‌های هسته‌ای ایران، مساله کوزوو، اوضاع عراق و خاورمیانه را برای خود غیرقابل تحمل می‌داند.

«ولادیمیر پوتین» در کنفرانس امنیتی مونیخ در فوریه سال 2007 ساختار تک‌قطبی جهانی که واشنگتن بر آن اصرار دارد را رد کرد.

رییس‌جمهوری روسیه از آمریکا بخاطر اتخاذ شیوه‌های نادرست در برخورد با بحران‌های بین‌المللی که به گفته وی رسیدن به راه‌حل سیاسی را غیرممکن ساخته بشدت انتقاد کرد.

وی همچنین به ناتو درباره توسل به اقدامات نظامی افسارگسیخته برای حل بحران‌های بین‌المللی هشدار داد. تیرگی روابط روسیه و انگلیس از رویدادهای مهم دیگر سال گذشته روسیه بود. این مساله بدلیل خودداری روسیه از تحویل «آندره لوگووی» افسر سابق امنیتی روس به انگلیس صورت گرفت که از طرف این کشور به قتل همکار سابقش در لندن متهم شده است. روسیه و انگلیس هریک چهار دیپلمات یکدیگر را اخراج کرده و مسکو به عنوان پاسخ به رفتار اهانت‌آمیز لندن، تصمیم به تعطیلی مراکز فرهنگی انگلیس در شهرهای مختلف روسیه به استثنای شهر مسکو گرفت. از رویدادهای مهم دیگر در روسیه موضوع ارسال دو محموله از سوخت هسته‌ای ویژه نیروگاه اتمی بوشهر در آخرین روزهای سال 2007 بود. این اقدام پس از حدود 10 ماه تاخیر از آخرین توافق دو کشور و پس از نشست 22 آذرماه کمیسیون مشترک همکاریهای اقتصادی ایران و روسیه در مسکو صورت گرفت.

سفر «ولادیمیر پوتین» به ایران و شرکت وی در اجلاس سران کشورهای حاشیه خزر بعنوان نخستین دیدار رییس‌جمهوری روسیه از ایران، واقعه مهمی در روابط سیاسی ایران و روسیه در سال 2007 بود. پس از این دیدار، روند همکاریهای ایران و روسیه سرعت بیشتری یافته است و تشکیل هفتمین کمیسیون مشترک همکاریهای دو کشور در مسکو و امضای هفت موافقتنامه همکاری از جمله این نتایج بود.

«رویدادهای اقتصادی روسیه»

اقتصاد روسیه در سالی که گذشت از یک‌سو شاهد نتایج مثبت در ابعاد بین‌المللی و رشد درآمدها و سرمایه‌گذاری داخلی و خارجی و از سوی دیگر افزایش تورم و روند شدید گرانی قیمتها بود.

جذب سرمایه‌ها، صادرات انرژی و افزایش قیمت نفت، ذخایر طلا و ارز خارجی روسیه را از 300 میلیارد دلار در آغاز این سال به 467 میلیارد دلار در خاتمه سال 2007 رساند.

روسیه از این نظر در مکان سوم جهانی پس از چین و ژاپن قرار گرفت. افزایش ذخایر طلا و ارز خارجی روسیه تاثیر مثبتی بر ارزش برابری روبل روسیه در برابر دلار آمریکا، افزایش اعتبار روسیه در ساختارهای اقتصادی و مالی بین‌المللی و بهبودی وضع سرمایه‌گذاریهای خارجی داشت.

وزارت تجارت و توسعه اقتصادی روسیه طی گزارشی اعلام کرد رشد تولید ناخالص ملی روسیه در سال 2007 به 6/7 درصد رسید. در سال 2007 مهمترین مساله دولت روسیه مهار تورم رو به رشد بود که با وجود همه تلاش‌ها، با چهار درصد افزایش نسبت به رقم پیش‌بینی شده به 12 درصد رسید. این مساله باعث افزایش قیمت کالاهای مصرفی و موادغذایی در روسیه از 17 تا حدود 40 درصد شد. رییس‌جمهوری روسیه، کاهش تورم را از وظایف مهم دولت آینده عنوان کرد و علت تورم را افزایش قیمت کالاها در سطح بین‌المللی خواند. بدهی‌های خارجی دولت روسیه در سال 2007 با کاهش چشمگیری به 40 میلیارد دلار رسید. این در حالی است که بدهی خارجی بخش‌های غیردولتی روسیه به 340 میلیارد دلار رسیده است.