بعد از نشست 1+5
ابوالقاسم قاسمزاده
وزیران امور خارجه اعضای دائم شورای امنیت و آلمان، موسوم به گروه 1+5، در نشستی در نیویورک در مورد به تأخیر انداختن بررسی تصویب قطعنامه و تحریمهای جدید علیه ایران در شورای امنیت تا دو ماه دیگر توافق کردند. در پایان این نشست بیانیهای از شش کشور، آمریکا، روسیه، چین، انگلیس، فرانسه و آلمان منتشر شد. این بیانیه اگر چه نسبت به گذشته، ملایمتر مینماید و بیشتر نگاه به مسیر مذاکره تا پایان پاییز را دارد، اما با اشاره به سه قطعنامه 1696، 1737، 1747 گذشته همچنان بر دیدگاه و مواضع قبلی خود نسبت به پرونده انرژی هستهای ایران تاکید کرده است. جملات قطعنامه هالهای از امید به حل مسالمتآمیز اختلافها از طریق مذاکرات تا اتفاق نظر برای تشدید تحریمها در صورت عدم موفقیت و پیشرفت قابل توجه در دو ماه آینده را در خود دارد.
در بند پایانی بیانیه، بند 7، چنین آمده است:
«با توجه به این واقعیت که ایران به الزامات قطعنامه 1737 و 1747 شورای امنیت سازمان ملل متحد از جمله تعلیق فعالیتهای غنیسازی و بازفرآوری عمل نکرده است، ما توافق کردیم متن قطعنامه سومی را تحت ماده 41 از فصل هفتم منشور سازمان ملل متحد برای به رأی گذاشتن آن در شورای امنیت نهایی کنیم. مگر اینکه گزارش ماه نوامبر دکتر سولانا و دکتر البرادعی نتایج مثبتی را از تلاشهایشان نشان دهد.»
این جملات که در پایان بیانیه آمده است دو نظر از گروه 1+5 را آشکار میکند. اول اینکه این گروه از طریق آمریکا و با کمک فرانسه، انگلیس و آلمان، قطعنامهای را به عنوان تشدید تحریمها علیه ایران آماده دارند تا در پایان پاییز براساس شرایط آن زمان نشستی برگزار کنند و تصویب آن را در شورای امنیت به اتفاق آراء به دست آورند. دوم، هرگونه تصمیمگیری در آینده و در نشست بعدی، منوط به دو گزارش شده است. گزارش البرادعی به عنوان دبیرکل آژانس از روال و ادامه مذاکره آژانس با ایران و نتایج آن. دیگری نتیجه مذاکرات دکتر لاریجانی و سولانا که این بار علاوه بر نماینده سیاسی اتحادیه اروپا، از جانب گروه 1+5 نیز ماموریت ادامه مذاکره را پیدا کرده است.
بد نیست به چند جمله از بند یک تا هفتم بیانیه توجه بفرمایید:
- در بند 1، آوردهاند «خطر گسترش تسلیحات اتمی از جانب برنامه هستهای ایران یک منبع نگرانی جدی برای جامعه بینالمللی است...»
- در بند 2، این جمله «ما به پیمان منع گسترش تسلیحات اتمی (ان،پی،تی) متعهد هستیم و تأکید داریم همه کشورهای عضو این پیمان باید کاملاً از الزامات آن پیروی کنند. ما به دنبال راهحل مذاکره هستیم که نگرانیهای جامعه بینالمللی را درباره برنامه هستهای ایران مرتفع کند...»
در ادامه بیانیه و در بندهای 3 و 4 و 5 و 6 همچنان محوریت با دستور کار مذاکره و تداوم آن برای رسیدن به حل نهایی اختلافها و توافق جامعه با ایران است. به این جملات از بیانیه توجه بفرمائید:
- بند 3، «ما همچنان آمادهایم با ایران مذاکراتی را درباره توافق جامع و بلندمدت برای حل و فصل موضوع هستهای ایران آغاز کنیم...»
در همین بند با ارائه فرمول «تعلیق در ازای تعلیق» آمده است که در صورت پذیرش تعلیق از سوی ایران اجرای قطعنامهها مصوب قبلی و روال تحریمها نیز به تعلیق خواهد افتاد.
- بند 4، «... ما از دکتر خاویر سولانا، نماینده عالی اتحادیه اروپا در امور خارجی و امنیتی خواستهایم با دکتر علی لاریجانی دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران دیدار کند تا پایه مذاکرات آینده را ترسیم کنند.» و یک جمله بسیار مهم و کلیدی که علیرغم مواضع آمریکا، از گروه 1+5 نشان میدهد، این جمله در آغاز بند پنجم بیانیه است:
- «ما از توافق بین ایران و آژانس برای حل و فصل تمام پرسشهای مربوط به فعالیتهای هستهای گذشته ایران استقبال میکنیم...»
و در بند شش در آغاز این جمله آمده است:
- «شفافیت و همکاری کامل ایران با آژانس بینالمللی انرژی اتمی برای رفع نگرانیهای مهم ضروری است... ما منتظر گزارش ماه نوامبر البرادعی به شورای حکام آژانس درباره سطح، گستره و میزان همکاری و شفافیت ایران خواهیم ماند.»
بعد از نشست 1+5 و صدور بیانیه پایانی آن، چند نظر در محافل سیاسی عنوان شده است.
1- بیانیه جز به تعویق انداختن تصمیمگیری تا دو ماه آینده و یا تا پایان پاییز که حدود سه ماه طول خواهد کشید، مطالب مهم دیگری نداشت و کشورهای 1+5 با این بیانیه فرصت زمانی را طرح کردهاند که در این فرصت بر روش ادامه مذاکره با ایران و موازی با آن ادامه تحریمها همراه تهدید، تأکید کنند.
2- بیانیه روز جمعه کشورهای 1+5 در نیویورک، اگر چه کوتاه اما بسیار حائز اهمیت است. اولاً: این بیانیه نشان داد که تلاشهای آمریکا در این نشت با همکاری فرانسه، برای طرح قطعنامه جدید علیه ایران و تصویب آن به نتیجه نرسیده است. ثانیاً: ادامه مذاکره در سه محور، محور مذاکره دکتر لاریجانی با سولانا، محور مذاکره فنی، حقوقی آژانس با ایران و پیشنهاد مذاکره اعضای گروه 1+5 با ایران آنهم به صورت اعلام آمادگی برای «مذاکراتی درباره توافق جامع و بلندمدت» تأکید و پیشنهاد شده است و همانگونه که در بند 3 آمده است، نشان میدهد که مواضع تشدید بحران و روش ادامه تهدید از سوی دولت جرج بوش به عنوان سیاست روز آمریکا درباره ایران، حداقل در موقعیت کنونی برای دیگر اعضای 1+5، بخصوص روسیه و چین پذیرفته نیست.
این بیانیه بیش از آنکه تهدید باشد، یک فرصت است که همراه با امیدواری به آینده نزدیک، طراحی و تنظیم شده است.
اکنون بعد از نشست کشورهای 1+5 و صدور بیانیه، نیازمند دیپلماسی فعال هستیم، که دارای طرحهای همه جانبه باشد، تا در پرتو آن، آنچه را به صورت «نگرانی جامعه بینالمللی» در رسانههای غربی و در محافل سیاسی و افکار عمومی مردم و برخی از دولتها حک کردهاند، زوده و بستر عمومی شناخت از ایران و پرونده انرژی هستهای شفاف و آنچنان آشکار شود که کسی در صلحآمیز بودن این پروژه، شک و تردید نداشته باشد.
ما اکنون از طریق آژانس با صبر و حوصله خاص به لحاظ فنی و حقوقی خوب پیش میرویم و دستآوردهای مطلوبی به دست میآوریم. واقعیت این است که موضوع انرژی هستهای ایران به صورت یک محمل برای تفاوتها و اختلافهای سیاسی با آمریکا و برخی از کشورهای اروپائی، شده است. اکنون موقعیت خوبی برای طراحی و اجرایی دیپلماسی فعال، همه جانبه و با تدبیر بدست آمده است. این فرصت را نباید از دست داد. باید به صورت قوی، فعال و با تدبیر وارد عرصه بینالمللی و مذاکرات گسترده با اغلب دولتها و ملتها شد. راهی که بسیاری از دوستداران جمهوری اسلامی ایران به ما پیشنهاد میدهند و به توصیه میکنند... پیشنهاد «دیپلماسی دیدار» سفرهای هیئتهای سیاسی ایران در این فرصت دوماهه و ملاقات با اغلب دولتمردان، سیاستمداران با نفوذ در سراسر جهان و ایجاد موجی فراگیر و مثبت از طریق رسانههای عمومی و بینالملل را بسیاری از دوستداران جمهوری اسلامی ایران از دولت خواهان هستند تا دیپلماسی فعال در فرصت پیشرو (نشست آینده گروه 1+5) فرصتها را به نفع ایران رقم بزند.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
