تاریخچه شکل‌گیری داووس

مجمع جهانی اقتصاد برای اولین‌بار در ژانویه سال 1971 میلادی و در شهر داووس سوییس راه‌اندازی شد. در زمان یک گروه از رهبران تجاری تحت نظارت کمیسیون اقتصادی اروپا و اتحادیه صنعتی اروپا با یکدیگر دیدار کردند. کلاوس شواب آلمانی که بعد از تشکیل این مجمع جهانی به‌عنوان استاد دانشگاه ژنو در رشته سیاستهای تجاری مشغول تدریس شد ریاست این گردهمایی را برعهده داشت. بعد از این ریاست وی مجمع مدیریت اروپایی که یک سازمان غیرانتفاعی بود را در ژنو راه‌اندازی کرد و با کمک این مجمع سران تجاری و صنعتی اروپا را هر ساله در ماه ژانویه به داووس فرامی‌خواند. در آغاز جلسات داووس روی چگونگی برقراری رابطه اقتصادی کارآمد بین شرکتهای اروپایی و آمریکایی متمرکز بود. شواب موضوع مدیریت مشارکتی را در این اجلاس مطرح کرد و به توسعه آن در سطح اجلاس داووس پرداخت. اما از سال 1973 میلادی این اجلاس به سمت جهانی شدن پیش رفت. حوادثی که در سال 1973 میلادی اتفاق افتاد موجب تغییر جهت‌گیری داووس از مسایل اروپایی به سمت مسایل جهانی شد. در این سال فروپاشی مکانیزم نرخ تبادل ارز ثابت برتون وودز (Bretton woods) و آغاز جنگ اعراب و اسراییلی‌ها در فلسطین سبب شد تا مرکز توجه اجلاس داووس از حوزه مدیریتی به سمت مسایل اقتصادی و اجتماعی تغییر کند.

این دو مساله سبب شد تا در اجلاس سال 1974 میلادی برای اولین‌بار رهبران سیاسی نیز دعوت شوند تا مسایل سیاسی جهانی به بحث گذاشته شود. دو سال بعد یک سیستم عضوپذیری تازه ایجاد شد که "هزار شرکت پیشگام جهان" در مجمع مدیریت جهانی نام داشت و به موجب آن شرکتهای بزرگ صعتی به عضویت این مجمع درآمدند. مجمع مدیریت اروپا که به همت شواب راه‌اندازی شد اولین موسسه غیردولتی بود که به برقراری رابطه مشارکتی با کمیسیونهای توسعه اقتصادی چین پرداخت و اجرای سیاستهای اصلاحات اقتصادی را در این سرزمین بر عهده گرفت. سپس برگزاری جلسات منطقه‌ای در کشورهای مختلف جهان بعد از برگزاری اجلاس سالانه داووس به برنامه کاری این مجمع اضافه شد و از سال 1979 میلادی مجمع مدیریت جهانی انتشار گزارش رقابت اقتصادی جهانی را نیز بر عهده گرفت. در سال 1987 میلادی مجمع میدریت اروپا به مجمع اقتصاد جهانی تغییر نام داد و با توسعه حوزه کاری خود تلاش کرد تا اختلافات و مشکلات جهانی را با ایجاد یک پلت‌فرم بین‌المللی حل کند. در سال 1988 میلادی اولین بیانیه اجلاس داووس ارایه شد و در همین سال ترکیه و یونان که سالها درگیر جنگ بودند توافق‌نامه صلح را امضا کردند و به درگیریها پایان دادند.

در سال 1989 میلادی کشورهای کره شمالی و کره جنوبی در جریان اولین دوره حضور در داووس در سطح وزرا به درگیری‌های خود پایان دادند. مذاکره تشکیل یک کشور یکپارچه آلمان با تلفیق دو کشور آلمان غربی و شرقی از دیگر از دیگر فعالیتهای سیاسی مهمی بود که در اجلاس سالانه داووس انجام شد. از آن سال به بعد مجمع جهانی اقتصاد فعالیتهای خود را توسعه داد و هم‌اکنون این مجمع مرکزی برای مشارکتهای خصوصی ـ دولتی در حوز‌ه‌های تجاری، مدنی و سیاسی است و به حل بحرانهایی از قبیل بحران بهداشت در هند یا بحران غذا در کشورهای قاره آفریقا می‌پردازد. به تدریج مرکز اطلات این مجمع که همیشه مرکز ارایه بینشهای استراتژیک بود حوزه کاری خود را گسترش داد و هم‌اکنون گزارشهای مختلفی در زمینه رقابتهای اقتصادی، گزارش شکاف جنسی در جهان، گزارش ریسک جهانی و گزارشهای منطقه‌ای را ارایه می‌دهد. تحولات ایجاد شده در این مجمع از سال 1979 میلادی تا به حال به قرار زیر است:

1979- مجمع به اولین موسسه غیردولتی تبدیل شد که به همکاری با کمیسیونهای توسعه اقتصادی کشور چین پرداخت و سیاستهای اصلاحات اقتصادی را در این کشور تدوین و اجرا کرد.

1988- کشورهای ترکیه و یونان با امضای بیانیه داووس در اجلاس سالانه آن به جنگ خاتمه دادند.

1989- در اجلاس این سال در داووس وزرای کشورهای کره شمالی و جنوبی با یکدیگر دیدار و مذاکره کردند. در همین زمان نخست‌وزیر کشورهای آلمان شرقی و غربی در مورد اتحاد دو آلمان و تبدیل آلمان به یک کشور یکپارچه با هم مذاکره نمودند.

1992- رییس‌جمهوری آفریقای جنوبی با نلسون ماندلا و مانگو سوتزو بوثلیز در اجلاس سالانه دیدار کرد و اولین نشانه‌های همکاری آنها در خارج از آفریقای جنوبی نمایان شد. این همکاری زمینه را برای تغییرات سیاسی در آفریقای جنوبی فراهم کرد.

1994- وزیر امور خارجه اسراییل و یاسر عرفات پیش‌‌نویس تفاهم‌نامه مشترک در مورد نوار غزه را امضا کردند.

1999- در اجلاس این سال کوفی عنان دبیرکل سازمان ملل متحد موضوع "پیوند جهانی" برای "مواجهه انسان با بازار جهانی" را مطرح کرد.

2000- دبیرکل سازمان بهداشت جهانی خواستار همکاری جهانی برای ایمن‌سازی و واکسیناسیون شد. به‌علاوه پیشنهاداتی از طرف نیروهای Global Digital Divide Task Force طرح شد که به قرارداد کیوشو ـ اوکیناوای گروه هشت اضافه شد. بیشتر طرحهای پیشنهاد شده در این اجلاس تصویب شد و تصویب بخشی دیگر به جلسات خارج از داووس موکول شد.

2002- مجمع پلت‌فرمی برای ایجاد "شبکه حوادث طبیعی" ایجاد کرد و از واحدهای صنعتی و مهندسی و واحدهای حمل و نقل به‌عنوان عوامل مهمی که در کاهش تاثیرات مخرب حوادث طبیعی نقش دارند و می‌توانند به آسیب‌دیدگان کمک‌رسانی کنند یاد شد.

در این جلسه نخست‌وزیر کشور کانادا از ایجاد صندوق کمک به آفریقا با سرمایه 500 میلیون دلار خبر داد. این صندوق برای حمایت از طرحهای مشارکت جهانی برای توسه آفریقا و برای تکمیل برنامه عملیاتی تدوین شده توسط گروه هشت در مورد آفریقا تشکیل شد. به‌علاوه بنیاد گیتس 50 میلیون دلار برای ممانعت از افزایش شیوع بیماری ایدز در آفریقا اختصاص داد و 20 میلیون دلار برای مطالعه روی روشهای جلوگیری از انتقال این ویروس به زنان تخصیص داده شد.

2003- در جلسه فوق‌العاده اجلاس داووس در اردن کنسول تجاری اعراب تشکیل شد. تشکیل این کنسول بعد از اتمام جنگ در عراق و به منظور ایجاد رفاه و امنیت در کشورهای عربی خاورمیانه بود. در این سال منطقه آزاد تجاری خاورمیانه ـ آمریکا به منظور توسعه روابط تجاری آمریکا و اعراب ایجاد شد. در این منطقه آزاد تجاری بیشتر از 50 شرکت بزرگ عربی حضور داشتند که برای ورود به بازارهای جهانی و افزایش قدرت رقابت در عرصه بین‌المللی تجهیز می‌شدند.

2005-‌ رابطه کاری مجمع با تونی بلر نخست‌وزیر وقت انگلیس نزدیک‌تر شد تا وی به هدف خود که قرار دادن اولویتهای سیاسی گروه هشت روی کاهش فقر در آفریقا و ممانعت از تغییرات جوی بود برسد. اجلاس سال 2008 به‌عنوان یک پلت ‌فرم در تشریح مواضع بلر در گروه هشت کار کرد. در این اجلاس 350 رهبر تجاری جهان بیانیه مجمع را امضا کردند. این بیانیه در مورد ایجاد صندوق برای ارایه کمک مالی به آفریقا بود.

2006- در این جلسه رهبران تجاری جهان توافق کردند که روند مذاکرات خود در مورد سازمان تجارت جهانی را تسریع کنند. بیست‌وپنج وزیر بازرگانی کشورهای مختلف که در این اجلاس حضور داشتند موافقت کردند تا در مورد مسایل کلیدی تجارت بین‌المللی از قبیل تجارت فرآورده‌های کشاورزی، خدمات و فرآورده‌های تولیدی تصمیم‌گیری درست و سریع داشته باشند.

در این سال برنامه جهانی مبارزه با سل توسط رییس‌جمهور کشور نیجریه، گوردون براون و بیل گیتس مطرح شد و ائتلافی شامل بیشتر از 400 شرکت مختلف برای درمان 50 میلیون مبتلا به سل در جهان و ممانعت از مرگ 14 میلیون از آنها تا ده سال آینده تشکیل شد.

2007- آنجلا مرکل در این اجلاس به مساله رشد اقتصادی و مسئولیت‌پذیری اشاره کرد و این را شعار کشورهای گروه هشت در سال 2007 میلادی معرفی نمود.