مقدمه:
بحث بر سر پرونده هستهای ایران که از هفته گذشته و با تشکیل جلسه 1+5 در برلین آغاز شده بود کماکان ادامه دارد. بحثهای اصلی در مورد محتوای این قطعنامه است. قرار بوده انگلیس، فرانسه و آلمان متن قطعنامه را که مورد توافق هر 6 کشور عضو دائمی شورای امنیت است تهیه کنند، اما در مورد مفاد آن، خبرها متناقض هستند. برخی خبرگزاریها گفتهاند اقدامات تنبیهی علیه ایران بسیار کمرنگ است به طوری که نمیتواند انتظارات آمریکا و متحدان غربیاش را برآورده کند، برخی خبرگزاریها نیز از شدت تحریمهای پیشبینیشده گفتهاند، به طوری که شدیدبودن آنها باعث شده که از انتشار متن پیشنویس قطعنامه خودداری شده و حتی کنفرانس خبریای که قرار بود پس از پایان کنفرانس 1+5 برلین انجام شود برگزار نشود. ظاهرا برخی کشورهای عضو شورای امنیت گفتهاند که شدت تحریمها بیش از آن که دولت ایران را تحت فشار قرار دهد مردم را با مشکل مواجه خواهد کرد.
">مقدمه:
بحث بر سر پرونده هستهای ایران که از هفته گذشته و با تشکیل جلسه 1+5 در برلین آغاز شده بود کماکان ادامه دارد. بحثهای اصلی در مورد محتوای این قطعنامه است. قرار بوده انگلیس، فرانسه و آلمان متن قطعنامه را که مورد توافق هر 6 کشور عضو دائمی شورای امنیت است تهیه کنند، اما در مورد مفاد آن، خبرها متناقض هستند. برخی خبرگزاریها گفتهاند اقدامات تنبیهی علیه ایران بسیار کمرنگ است به طوری که نمیتواند انتظارات آمریکا و متحدان غربیاش را برآورده کند، برخی خبرگزاریها نیز از شدت تحریمهای پیشبینیشده گفتهاند، به طوری که شدیدبودن آنها باعث شده که از انتشار متن پیشنویس قطعنامه خودداری شده و حتی کنفرانس خبریای که قرار بود پس از پایان کنفرانس 1+5 برلین انجام شود برگزار نشود. ظاهرا برخی کشورهای عضو شورای امنیت گفتهاند که شدت تحریمها بیش از آن که دولت ایران را تحت فشار قرار دهد مردم را با مشکل مواجه خواهد کرد.
دیروز خبری از قول خبرگزاری فرانسه منتشر شد مبنی بر این که نمایندگان 5 کشور عضو دائمی شورای امنیت شامل انگلیس، چین، فرانسه، روسیه و آمریکا قرار است 10 عضو غیردائم را درباره عناصر قطعنامه سوم که روز سهشنبه گذشته در برلین درباره آن توافق شد آگاه سازند.
قرار بود روز جمعه گذشته جلسهای در دفتر انگلیس در سازمان ملل تشکیل شود تا سایر اعضای شورای امنیت درباره قطعنامه ایران توجیه شوند ولی این جلسه به تعویق افتاده است.
«کارن پیرس»، معاون نماینده انگلیس در سازمان ملل درباره علت تعویق این نشست به این بسنده کرد که «کاملا فنی است.»
وی به برنامه کاری فشرده سفرا از جمله بحثها درباره وضعیت در غزه اشاره و تصریح کرد: نشست ایران قرار است «اواسط هفته جاری» برگزار شود.
دیپلماتهای غربی مدعی هستند که اعضای شورای امنیت بر سر افزایش سختگیریهای بینالمللی بر فعالیتهای دانشمندان هستهای، مؤسسات مالی و تسلیحاتی ایران و نیز اعمال محدودیتهای بیشتر علیه بازرگانی خارجی این کشور در قطعنامه سوم به توافق رسیدهاند.
به گزارش آسوشیتدپرس تنی چند از دیپلماتهای غربی مستقر در مقر سازمان ملل متحد در نیویورک که نخواستند نامشان فاش شود به این خبرگزاری گفتند که قطعنامه سوم شامل اعمال برخی محدودیتهای صادراتی، ممنوعیتهای بیشتر برای سفر مقامات و دانشمندان مرتبط با برنامه اتمی ایران و مسدودساختن داراییهای افراد و بانکهایی خواهد بود که دستاندرکار خریدهای هستهای تهران هستند.
این دیپلماتهای غربی اذعان کردهاند که پیشنویس قطعنامه جدید دربرگیرنده هیچ یک از تحریمهای اقتصادی جدی مورد انتظار آمریکا و متحدان اروپاییاش نیست. آنها همچنین اظهار داشتهاند که بهرغم توزیع پیشنویس قطعنامه سوم از سوی فرانسه، بریتانیا و آلمان میان 15 عضو شورای امنیت انتظار نمیرود این قطعنامه تا پیش از انتشار گزارش بعدی محمد البرادعی مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی از فعالیتهای هستهای ایران صادر شود.
به گفته منابع خبری آسوشیتدپرس پیشنویس تنظیمشده توسط 3 کشور اروپایی به طور قطع در شورای امنیت به تصویب خواهد رسید، زیرا محتوای آن پیش از طرح در اجلاس برلین در مذاکرات میان مقامات آمریکایی با چین و روسیه، 2 شریک تجاری مهم ایران، «چکشکاری» شده است.
خبرنگار همشهری در رابطه با محتوای متن پیشنویس قطعنامه کشورهای عضو شورای امنیت سازمان ملل علیه ایران و شدت و ضعف آن، با محمود محمدی رئیس کمیته روابط خارجی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس و سخنگوی سابق وزارت امور خارجه گفتوگو کرده است که میخوانید.
* آیا شما از متن پیشنویس قطعنامه سوم و شدت و ضعف تحریمهای احتمالی پیشبینیشده در آن اطلاعی دارید؟
** از نظر من به عنوان کسی که کارکرد صدور قطعنامهها و به خصوص براساس فصل 7 منشور ملل متحد را میداند باید بگویم که متن کند و تند قطعنامه در برابر صدور قطعنامه براساس فصل هفتم اهمیت کمتری دارد. مهم این است که قطعنامه به لحاظ ماهیتی به عنوان تهدید علیه صلح جهانی صادر میشود. آنچه حائز اهمیت است این که قطعنامههای علیه ایران هم تحت عنوان فصل 7 صادر شده و ایران را تهدیدی برای صلح و امنیت بینالمللی مطرح میکند که این بدترین پیام برای صدور قطعنامه علیه یک کشور است. درحالی که متأسفانه ما نسبت به این موضوع توجه کمتری داریم و عمده توجهمان معطوف به اثر قطعنامهها بر وضعیت کشور است.
در حال حاضر آنچه در میان اعضای 1+5 به عنوان اختلافنظر مطرح است شدت و ضعف اقدامات تنبیهی علیه ایران است. برخی مثل انگلیس و فرانسه و آلمان خواهان تشدید فشارهای سیاسی ـ اقتصادی هستند و بخشی مثل چین و روسیه فشار کمتر و منطقیتر را توصیه میکنند. روی بند اول که همان فصل 7 است اختلافنظر ندارند، روی بند آخر دارند که آن هم طبیعی است. چون اگر چین به تحریم نفتی ایران رای بدهد خودش از انجام قراردادهای نفتیاش با ایران باز میماند. روسیه هم اگر بخواهد تحریم هر نوع همکاری هستهای با ایران را قبول کند خودش از قراردادهایش با ایران محروم میشود، بنابراین بیش از مفاد تحریمها باید به مفاهیم و اثرات حقوقی، سیاسی، اقتصادی و امنیتی موجود در قطعنامهها توجه داشت.
* گفته میشود در پیشنویس جدید، تحریم صدور نفت ایران پیشبینی شده و سفر بوش به منطقه برای آمادهکردن اعراب جهت جایگزینی نفت ایران بوده است. آیا این خبر صحت دارد؟
** اعراب همیشه آمادگی داشتهاند که سهم ایران را در اوپک و در بازارهای جهانی بگیرند. از زمان رژیم شاه نیز اعراب با ایران رقابت نفتی داشتهاند و حاضر بودند کمبودها و نیازهای غرب را در چارچوب پیمانهایشان برآورده کنند.
* اگر اعراب تا این حد آمادگی جایگزینی نفت ایران را دارند چه نیازی به سفر بوش بود؟
** این یکی از محورهای مذاکراتشان بوده است. آمریکاییها بدشان نمیآید نیاز بازارهای جهانی به نفت ایران را به صفر برسانند و ایران را در فشارهای اقتصادی قرار دهند.
ممکن است نیاز بازارهای جهانی به نفت ایران از بین برود و نفت اعراب جایگزین شود اما ایران به پول نفت بسیار احتیاج دارد. راهبرد آمریکا، بینیازکردن جهان از نفت ایران و جبران آن با نفت قطر، عراق و عربستان است. آمریکا قصد دارد سلاح نفت را از ایران بگیرد.