راه فشار بر ایران باز است

گروه سیاست: مسئول سابق تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای نیز نسبت به برخی تلاش‌ها برای توقف مذاکرات ایران با سولانا، هشدار داد.

علی لاریجانی در گفت‌وگوی ویژه خبری سیما اعلام کرد: اصل همکاری‌های جدید ایران و آژانس که منجر به طرح مدالیته و اجرایی شدن آن و نیز گزارش آژانس در رفع ابهامات شد، ناشی از توافق انجام شده در لیسبون با سولانا بود که پس از آن، آژانس با ایران وارد یک همکاری تنگاتنگ شد. وی ایران، البرادعی و سولانا را یک مثلث خواند و افزود: از همین‌رو علاوه بر این‌که همکاری‌ها با آژانس را ادامه می‌دهیم، مراقب ادامه گفت‌وگوها با سولانا هم باشیم. لاریجانی شرایط به وجود آمده را به ظرف شیری تشبیه کرد که بسیاری، به‌ویژه آمریکایی‌ها، به دنبال واژگون کردن آن هستند. لاریجانی با این‌که بندهای مختلف گزارش سازمان‌های اطلاعاتی آمریکا درباره برنامه هسته‌ای ایران از نظر اطلاعاتی هم‌سنگ نیست، بخشی از آن را اعتراف به اشتباه و بخش دیگر را تبلیغات با هدف بازگذاشتن راه فشار بر ایران دانست. وی گفت: در گزارش با اشاره به تصمیمات ایران در سال 2003 مبنی‌بر تعلیق داوطلبانه غنی‌سازی با هدف اعتمادسازی را تاثیر تهدیدها و فشار اعمال شده دانسته‌اند و این بدان معناست که از تعلیق غنی‌سازی در ایران آدرس غلط گرفته‌اند.

لاریجانی افزود: قصد آمریکا از این بخش گزارش آن است که مدعی شود اگر اکنون نیز بخواهیم ایران از برنامه هسته‌ای خود دست بردارد باید سیاست فشار را بار دیگر اعمال کنیم. لاریجانی در بخش دیگری از اظهاراتش درباره دلایل انتشار گزارش جامعه اطلاعاتی آمریکا در این مقطع زمانی توضیح داد: بوش برای انتشار این گزارش در شرایط فعلی دلیلی داشته است و این گزارش برخلاف اظهارات برخی تحلیلگران ناخواسته منتشر نشده است، انتشار این گزارش ربطی به جناح دموکرات و اختلافات آن با جمهوری‌خواهان در هیأت حاکمه آمریکا نیز ندارد. وی چهار دلیل را به‌عنوان دلایل احتمالی انتشار گزارش برشمرد و گفت: اول این‌که می‌توان پی برد آمریکایی‌‌ها در پی موضوع عراق دچار بحران صداقت شده‌‌اند و نیاز داشتند به‌گونه‌ای با این گزارش برای خود حیثیت بوجود آورند. لاریجانی افزود: در بعد دوم سیاسیون آمریکا می‌خواهند نشان دهند که در هر مقطع با اطلاعات مختلف تصمیمات درست می‌گیرند، در سال 2005 براساس گزارش همین مرجع مبنی‌بر تلاش ایران برای دستیابی به سلاح اتمی پرونده ایران را به شورای امنیت فرستادند و امروز براساس این گزارش تصمیم دیگری خواهند گرفت. وی با تاکید بر اهمیت لابی صهیونیست‌ها در هیأت حاکمه آمریکا گفت: صهیونیست‌ها به شدت به دنبال جنگ‌افروزی هستند و یکی از دلایل انتشار گزارش این است که آمریکایی‌ها می‌خواهند در موضوع ایران تنفسی داشته باشند. دبیر سابق شورای عالی امنیت ملی در تشریح چهارمین دلیل آمریکا از انتشار گزارش جامعه اطلاعاتی گفت: در این گزارش رگه‌هایی هم‌سنخ با مواضع برخی کشورهای گروه "1+5" وجود دارد مبنی بر این‌که فشار علیه ایران جواب می‌دهد. لاریجانی تأکید کرد: بر این اساس می‌توان اینگونه برداشت کرد که آمریکا در پی انتشار گزارش قصد دارد در مواضع خود علیه ایران تغییر فاز بدهد. نماینده رهبر انقلاب در شورای عالی امنیت ملی با بیان این‌که گزارش اخیر البرادعی مبنی‌بر رفع بخش عمد‌ای از ابهامات، آمریکا را منفعل کرد، گفت: واشنگتن قصد دارد با این گزارش، گزارش البرادعی را تأیید کند و بگوید ما هم مثل البرادعی فکر می‌کنیم ایران سلاح هسته‌ای ندارد اما معتقدیم در آینده می‌تواند به این سمت برود.

فشار بر ایران تشدید شود

جرج بوش هم به‌رغم گزارش جامعه اطلاعاتی آمریکا گفت که ایران همچنان یک خطر محسوب می‌شود و در عین حال از کنار گذاشتن گزینه نظامی از روی میز امتناع کرد. به گزارش ایسنا، رییس‌جمهور آمریکا روز گذشته در کنفرانسی خبری در کاخ سفید گفت: بهترین و کارآمدترین دیپلماسی، موردی است که در آن همه گزینه‌ها روی میز باشد. بوش مدعی شد: اگر ایران دانش لازم برای تولید سلاح هسته‌ای را داشته باشد یک خطر بوده، هست و خواهد بود. وی از شرکای آمریکا خواست فشار بر ایران درباره برنامه هسته‌ای را افزایش دهند. بوش گفت: بهترین راه اطمینان از اینکه در آینده دارای صلح است این است که جامعه بین‌المللی به کار کردن با یکدیگر برای اینکه به ایرانی‌ها بگوید ما قصد داریم شما را منزوی کنیم ادامه دهد. رییس‌جمهور آمریکا گفت: من هم‌چنان به شدت احساس می‌کنم که ایران یک خطر است. وی در خصوص تلاش ایران برای تسلط بر دانش غنی‌سازی هشدار داد و آن را گامی مهم در جهت تولید سلاح هسته‌ای خواند. بوش گفت: فکر می‌کنیم برای جامعه بین‌المللی خیلی مهم است که این واقعیت را تشخیص دهد که اگر ایران این دانش را توسعه دهد آنها می‌توانند آن را به برنامه‌ای مخفی تبدیل کنند و این خطری را برای جهان ایجاد خواهد کرد. وی در خصوص گزارش جامعه اطلاعاتی آمریکا گفت: من این گزارش را علامت هشداردهنده می‌دانم. همچنین بنابر گزارش نووستی، جرج بوش، رییس‌جمهور آمریکا حمایت این کشور از روش روسیه در رابطه با استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای در ایران را اعلام کرد. وی روز سه‌شنبه طی کنفرانسی مطبوعاتی در کاخ سفید ضمن اشاره به این مطلب که با ولادیمیر پوتین، رییس‌جمهور روسیه گفت‌وگویی تلفنی داشته است، اظهار نمود: یکی از تصمیمات تاکتیکی روسیه که آمریکا از آن حمایت می‌کند، درک این مطلب است که ایران حق برخورداری از برنامه هسته‌ای غیرنظامی را دارد. اما آنها (ایرانی‌ها) مورد اعتماد ما نیستند که بتوانند از امکان غنی‌سازی اورانیوم برای تحقق این اهداف برخوردار باشند. رییس‌جمهوری آمریکا گفت: ما به این مطلب پی بردیم که اگر ایرانی‌ها برنامه نظامی داشته باشند، این تهدیدی واقعی خواهد بود. روس‌ها از ما سوال کردند که آیا آمریکا از این حمایت می‌کند که با توجه به عدم اعتماد به ایرانیان در مساله ایجاد چرخه سوخت هسته‌ای، روسیه سوخت را به این کشور تحویل داده و پسماند آن را بازگرداند، و من در پاسخ علنا اعلام کردم بلی این کار را بار دیگر هم انجام می‌دهم. ما این بخش از استراتژی خود را بررسی کردیم. بوش گفت: من همچنین به پوتین درباره محتوای گزارش ارزیابی اداره اطلاعات ملی آمریکا توضیحاتی دادم، و در مورد اینکه مفهوم آن چیست و اینکه همکاری‌ها میان ما موثر واقع شده‌اند. وی در عین حال اطلاع داد که در جریان گفت‌وگو با رییس‌جمهور روسیه، ادامه دادن به تلاش‌ها برای تنظیم قطعنامه جدید علیه ایران را نیز بررسی کردند که در صورت عدم توقف غنی‌سازی اورانیوم در ایران، صادر خواهد شد. بوش گفت که "کشفی بزرگ" در ماه اوت منجر به بازگشت جامعه اطلاعاتی آمریکا از دیدگاهش درباره این شده است که ایران برنامه تسلیحات هسته‌ای دارد، اما به هیچ جزییاتی درباره ماهیت گزارشات اطلاعاتی جدید اشاره‌ای نکرد. بوش درباره اینکه گفته می‌شود مایک مک‌کانل، مدیر اطلاعات ملی آمریکا در ماه اوت به بوش گفته است "ما اطلاعات جدیدی داریم" اظهار کرد: وی به من نگفت این اطلاعات چه بود ولی به من گفت تحلیل آن زمان می‌برد. بنابراین گزارش، بوش و چنی تا روز چهارشنبه به‌طور رسمی از یافته‌های جدید جامعه اطلاعاتی آمریکا درباره ایران مطلع نشده بودند. بوش در خصوص اینکه چرا چنین حرفی را در آن زمان زده است، گفت: باید اطمینان پیدا می‌شد که اطلاعات غلط نیست و اطلاعات جاسوسی که وجود دارد واقعی است.

کاهش فشارها اشتباه بزرگی است

کاندولیزا رایس نیز گفت: کاهش فشارها علیه ایران "اشتباه بزرگی" خواهد بود، زیرا گزارش جامعه اطلاعاتی آمریکا گفته است که تهران در سال 2003 برنامه هسته‌ای‌اش را متوقف کرده است. وزیر امور خارجه آمریکا که سال‌ها برای جلب حمایت قدرت‌های جهانی نظیر روسیه و چین که به مجازات ایران بر سر برنامه هسته‌‍‌ای‌اش اکراه دارند، زمان صرف کرده است گفت که به اعمال فشار برای رسیدن به سومین قطعنامه تحریم شورای امنیت علیه تهران ادامه خواهد داد. رایس به خبرنگارانی که همراه با وی به اتیوپی سفر می‌کردند، گفت: دنبال کردن قطعنامه‌های شورای امنیت و دیگر فشارهایی که ما اعمال می‌کنیم ادامه دارد تا اینکه آن‌ها به مواد شکاف‌پذیر دست پیدا نکنند. وی گفت: من همچنان ایران را قدرتی خطرناک در سیاست‌های بین‌المللی می‌بینیم. وزیر امور خارجه آمریکا گفت که تقریبا با همه شرکای مهم خود که به مساله ایران می‌پردازند، پس از انتشار برآورد اطلاعات ملی آمریکا تماس گرفته است. وی ادامه داد که یافته‌های ارزیابی‌های اطلاعاتی مبنی‌بر اینکه ایران برنامه تسلیحاتی‌اش متوقف کرده خبر خوبی است و مدعی شد: اما تهران همچنان به توسعه ابزارهای فنی ادامه می‌دهد که می‌تواند به استفاده در تولید سلاح به کار رود. رایس گفت: اگر اطلاعات جدید آمریکا باعث شود که گفته شود: بنابراین نیازی نیست ما نسبت به آنچه ایران انجام می‌دهد نگران باشیم، فکر می‌کنیم اشتباه بزرگی خواهد بود. وزیر امور خارجه آمریکا ادامه داد: آنچه آن‌ها انجام می‌دهند تداوم فعالیت‌های غنی‌سازی و بازفرآوری و تا آنجایی که می‌توانیم بگوییم تکمیل کردن آنها است. وی افزود که نتایج برآورد اطلاعاتی آمریکا به معنای آن است که فشار بر ایران کارآیی دارد و باید ادامه یابد. وی گفت: اکنون زمان آن نیست که متوقف شده و بگویم به دیپلماسی نیازی نیست، آنچه من به همکارانم می‌گویم این است که ببینید ما استراتژی صحیحی داشته‌ایم. رایس پیشنهاد دوباره آمریکا به ایران برای رها کردن برنامه حساس غنی‌سازی اورانیوم و نشست بر سر مذاکره را تکرار کرد. وزیر امور خارجه آمریکا گفت: به ایرانی‌ها می‌گویم از گشایشی که در برابرتان قرار گرفته برای تعلیق کار بر روی چرخه سوخت استفاده کنید این چیزی است که همه از آن نگران هستند. اجازه دهید بنشینیم و درباره اینکه چطور می‌توانید برنامه هسته‌ای غیرنظامی داشته باشید که خطر اشاعه نداشته باشد، گفت‌وگو کنیم. رایس پس از سفر یک روزه به اتیوپی قرار است به بروکسل برود و در نشست وزیران امور خارجه کشورهای عضو ناتو شرکت کند و انتظار می‌رود در آنجا به شرکایش از جمله سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه درباره ایران مذاکره کند. وی در پاسخ به این سوال که آیا فکر می‌کند اراده برای اقدام علیه ایران در پی انتشار گزارش آمریکا ضعیف شده است گفت: همه باید برای درک جزییات این گزارش زمان صرف کنند و آنگاه آن‌ها خواهند خواست بر استراتژی دیپلماتیک فعلی ادامه دهند.

کاخ سفید مجبور به انتشار گزارش شد

همچنین یک مقام آمریکایی برملا شدن محتوای گزارش سازمان اطلاعات آمریکا از سوی رسانه‌های آمریکایی را علت اعلام نتایج گزارش اخیر گروه‌های جاسوسی آمریکا درباره فعالیت‌های هسته‌ای ایران معرفی کرد. وی در گفت‌وگو با روزنامه الشرق الاوسط با ابراز تعجب از زمان ارایه گزارش سازمان اطلاعات آمریکا اظهار داشت: ظاهرا کاخ سفید قبل از برملا شدن محتوای گزارش سازمان اطلاعات آمریکا از سوی رسانه‌های آمریکایی خود را مجبور به اعلام نتایج گزارش دیده تا اتهامی در خصوص پنهانکاری اطلاعات درباره برنامه هسته‌ای ایران متوجه آن نشود. این مقام آمریکایی مدعی شد که البته این گزارش ایران را از احتمال توسعه سلاح هسته‌ای در صورتی که اراده داشتن آن را داشته باشد، تبرئه نمی‌کند.

آمریکا اشتباهات گذشته را تصحیح کند

منوچهر متکی نیز در واکنش به این گزارش گفت: اگر آمریکایی‌ها رویکرد صحیحی در بحث مسایل هسته‌ای داشته باشند و مواضع گذشته خود را اصلاح کنند از آن‌ها استقبال می‌کنیم. وزیر امور خارجه با اشاره به گزارش اطلاعاتی اخیر آمریکا اظهار داشت: گزارش جامعه اطلاعاتی آمریکا که برای سیاستمداران و حوزه‌های نظامی و سیاسی نقش‌آفرین است و جهت‌دهنده مسایلی است که آن‌ها تحت‌نظر و مراقبت دارند، به یکباره مجموعه ادعاها و تلاش‌هایی را که بخش عمده آن با اهداف سیاسی بود فروریخت. وی افزود: این گزارش به صورت بسیار واضح و آشکار بیان می‌کند که جمهوری اسلامی ایران تا اواسط سال 2007 برنامه سلاح هسته‌ای نداشته است. وزیر امور خارجه با بیان اینکه کنترل و نظارت روی سلاح‌های هسته‌ای عمدتا از دیدگاه امنیتی است، گفت: این اظهارنظر صریح می‌تواند یک فرصت برای سردمداران آمریکا تلقی شود و در غیر این صورت آنها با توجه به شرایطی که در آن به سر می‌برند همچنان راه نادرست خود را ادامه خواهند داد.

پیام رهبر و رییس‌جمهور برای پوتین

در همین حال، دبیر شورای عالی امنیت ملی نیز که بامداد دیروز از سفر دو روزه‌اش به مسکو و دیدار با مقامات عالی‌رتبه این کشور به تهران بازگشت، به سوالات خبرنگاران داخلی و خارجی درباره این سفر و دیگر موضوعات مطرح درباره مساله هسته‌ای کشورمان پاسخ داد. سعید جلیلی در پاسخ به این سوال که شما حامل پیامی برای رییس‌جمهور روسیه از سوی مقام معظم رهبری و رییس‌جمهور بودید؟ گفت: طبیعتا سفر من بعد از سفر رییس‌جمهور روسیه به تهران حاوی پیام‌ها و سلام‌هایی گرم از سوی مقام معظم رهبری و رییس‌جمهور برای پوتین بود. جلیلی درباره ملاقاتش با ولادیمیر پوتین گفت: "در این سفر پیرامون مباحث دوجانبه، منطقه‌ای و بین‌المللی و تعمیق روابط هرچه بیشتر بحث و مشورت شد." وی خاطرنشان کرد: "سفر من به روسیه پس از سفر پوتین انجام شد که فصل جدیدی از روابط بین دو کشور را گشود." جلیلی در پاسخ به سوال خبرنگاری درباره گزارش اطلاعاتی آژانس‌های جاسوسی آمریکا گفت: "یکی از نکات جالب در این سفر این بود که همزمان با سفر ما این گزارش مطرح شد که اعلام کرده بود از سال 2003 به بعد فعالیت‌های هسته‌ای ایران جنبه صلح‌آمیز داشته است در حالی که اینها در این سال‌ها اتهاماتی را علیه ما مطرح می‌کردند." دبیر شورای عالی امنیت ملی گفت: "امیدواریم گزارش‌های بعدی دایر بر این باشد که تمامی فعالیت‌های هسته‌ای ایران از ابتدا صلح‌آمیز بوده است." وی در پاسخ به این پرسش که ارزیابی شما از دیدگاه مسکو درباره قطعنامه بعدی احتمالی علیه ایران با توجه به رایزنی اخیر بوش و پوتین چیست؟ گفت: "در دیدار با طرف روسی بر حق ایران و استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای تاکید شد." جلیلی در خصوص سخنان بوش که گفته است هنوز ایران یک تهدید محسوب می‌شود، گفت: "این اظهارات جدید نیست اما خود آن‌‌ها و نهاد رسمی‌شان در گزارش اخیر اعلام کردند در شرایط فعلی ایران هیچگونه فعالیت غیرصلح‌آمیز ندارد." دبیر شورای عالی امنیت ملی در پاسخ به سوال خبرنگاری که از وی پرسید گزارش اطلاعاتی اخیر آمریکا هم نکات مثبت و هم نکات منفی داشته است، شما برای ایران نکات مثبتش را بیشتر می‌دانید یا منفی؟ گفت: "من هنوز این گزارش را کامل نخوانده‌ام." وی در خصوص احتمال تصویب قطعنامه سوم علیه ایران و واکنش ایران به نسبت آن گفت: "امروز شما فضای جهان را می‌بینید، در آژانس به لحاظ فنی و حقوقی بسیاری از ابهامات بی‌اساس و گزارش البرادعی مثبت بوده است. امروز خود آمریکایی‌ها رسما اعلام کرده‌اند که این اتهامات بی‌اساس است و امیدواریم در گزارش‌های بعدی به ملت‌شان‌ بقیه اتهامات و بی‌اساس بودن آنها را اعلام کنند." وی درباره راه‌اندازی نیروگاه بوشهر نیز، گفت: "درباره نیروگاه بوشهر در این سفر صحبت شد. در راستای همکاری‌هایی که داشتیم ان‌شاءالله این نیروگاه به نتیجه خواهد رسید."