تاجر اتمی

گروه سیاسی - شیما قاسم‌نژاد: نیکولا سارکوزی رئیس‌جمهور فرانسه که با هدف امضای توافقنامه همکاریهای نظامی و اقتصادی با کشورهای عرب منطقه، به خلیج فارس سفر کرده بود، در نخستین روز از سفر دوره‌ای خود به کشورهای خاورمیانه وارد عربستان شد، در گفتگو با ملک‌عبدالله پادشاه سعودی پیشنهاد کرد، هیأتی از بازرسان انرژی اتمی کشورش در هفته‌های آینده برای بررسی برنامه هسته‌ای عربستان عازم ریاض شود.

سارکوزی در سفر به امارات نیز یک توافقنامه همکاری شامل فروش دو راکتور هسته‌ای نسل سوم برای استفاده صلح‌آمیز انرژی هسته‌ای بین دو کشور امضا کرد.

شرکت فرانسوی «توتال»، «سوئز» و «آرووا» توافق کردند به منظور ساخت و بهره‌برداری از این راکتورها با یکدیگر مشارکت انحصاری داشته باشند.

این توافقنامه سومین قرارداد فرانسه با کشورهای عرب پس از قراردادهای منعقده با «الجزایر» و «لیبی» در سال گذشته است.

سفر سارکوزی به منطقه خلیج فارس و عقد قراردادهای هسته‌ای با کشورهای غرب منطقه نشان از علاقه بیش از پیش کشورهای عربی برای دست یافتن به انرژی صلح‌آمیز هسته‌ای دارد و آنچه در این مسأله حائز اهمیت است، آن است که کشورهای فرانسه و آمریکا در به دست آوردن فناوری هسته‌ای به این کشورها کمک می‌کنند، در حالی که همین کشورها در دستیابی ایرانیان به فناوری صلح‌آمیز هسته‌ای کارشکنی و ایران را متهم می‌کنند، در حالی که گزارش رسمی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی حاکی از صلح آمیز بودن فعالیت هسته‌ای ایران است.

ارزیابی سیاستهای دوگانه غرب در خصوص برنامه‌ هسته‌ای کشورهای منطقه و نیز رویکرد پاریس به دیپلماسی‌ هسته‌ای، موضوع گفتگوی خبرنگار سیاسی قدس با تحلیلگران است که گزیده آن، هم اینک پیش روی شماست.

احمد کاظم‌زاده کارشناس مسایل بین‌الملل در خصوص سفر سارکوزی به منطقه خلیج فارس و همزمانی آن با سفر بوش به این منطقه می‌گوید: در این زمینه دو دیدگاه مطرح است. در دیدگاه اول می‌توان گفت، با توجه به سیاستی که سارکوزی از همان ابتدای ریاست جمهوری خود در دستور کار خود قرار داده، سیاست همکاری با آمریکا در عرصه سیاست بین‌الملل بوده است و سفر سارکوزی را نیز در ادامه و تکمیل کننده سیاست منطقه‌ای آمریکا ارزیابی می‌کنند.

وی ادامه می‌دهد: با توجه به اینکه مهمترین هدف سارکوزی انعقاد قراردادهای نظامی و اقتصادی با کشورهای منطقه است، این قراردادها به عنوان پاداشی از سوی آمریکا به فرانسه به ازای همکاری با آمریکا تلقی می‌شود.

وی می‌افزاید: در مقابل دیدگاه دیگری که وجود دارد، این است که فرانسه پس از سارکوزی سیاست همکاری و رقابت را همراه با هم پیگیری می‌کند و می‌توان سیاست فرانسه را در این زمینه در قالب سیاست رقابت و همکاری ارزیابی کرد. کاظم‌زاده می‌گوید: بوش قبل از اینکه سفر خود را آغاز کند، عربستان جایی برای انعقاد قراردادهای سیاسی و نظامی 13 میلیاردی بوده و در این زمینه برنامه‌‌ریزی کرده است و در لبنان با وجود همه تلاشهایی که برای حل بحران این کشور صورت گرفته، به دلیل دخالتهای آمریکا به نتیجه نرسیده و می‌توان گفت اکنون مواضع فرانسه در خصوص لبنان با آمریکا در یک جهت است.

این کارشناس مسایل بین‌الملل ادامه می‌دهد: همچنین گزارشی که در آستانه سفر سارکوزی در منابع رسانه‌ای آمریکا منتشر شد و در آن گزارش فوق محرمانه، سازمان «سیا» افشا کرده، 32 سال پیش اسراییلیها به کمک فرانسه در دهه 1360 به بمب اتم دست یافتند و می‌توان گفت که یکی از اهداف انتشار این گزارش، صدمه زدن به سفر سارکوزی به منطقه خلیج فارس بوده است، برای اینکه یکی از اهدافی که سارکوزی در این سفر دنبال می‌کند انعقاد قراردادهای کلان با کشورهای عربی و ساخت نیروگاههای اتمی برای کشورهای عرب منطقه است.

سیاستهای متناقض

دکتر فرهاد جوانمردی، کارشناس مسایل هسته‌ای نیز در این زمینه می‌گوید: یک اجماع منطقه‌ای برای ایجاد تأسیسات هسته‌ای در سطح منطقه به دلیل برخوردهای دوگانه آمریکا و اروپا که خود دارای این تکنولوژی برتر هستند، صورت گرفته، بر این اساس کشورهای منطقه در پی آن هستند در اسرع وقت به تأسیسات هسته‌ای دست یابند. وی می‌افزاید: فرانسه نیز در پی آن است برای حل مشکلات اقتصادی خود با فروش تأسیسات و نیروگاههای هسته‌ای به کشورهای منطقه از این فرصت پیش آمده کمال استفاده را بکند.

جوانمردی می‌گوید. البته این پیشامد، روند مثبتی را نیز در پی دارد و آن، این است که کشورهای منطقه می‌توانند به تکنولوژی صلح‌آمیز هسته‌ای دست یابند.

تحلیلگر مسایل هسته‌ای در خصوص برخورداری کشورهای خلیج فارس از فناوری هسته‌ای و حفظ امنیت این منطقه می‌گوید: با توجه به نظارت مناسب آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بر روی تأسیسات صلح‌آمیز کشورهای عضو، این مسأله چندان نگران‌کننده نخواهد بود و با توجه به اینکه اسراییل نیز به عنوان قدرت هسته‌ای منطقه مطرح است، برخورداری کشورهای منطقه از فناوری هسته‌ای خطری را در پی نخواهد داشت.

وی همچنین یادآوری می‌کند: اما اگر نهادهای ارشد بین‌المللی و تخصصی در حوزه فناوری هسته‌ای به سیاستهای دوگانه و متناقض در خصوص کشورها ادامه دهند، بیشتر کشورها به صورت مستقل به این فناوری برتر دست می‌یابند که این می‌تواند امنیت هسته‌ای جهان را به خطر اندازد.