مقدمه:
گروه سیاسی ـ شیما قاسمنژاد: تحرکات دیپلماتیک اخیر دولت موجب شده تا بار دیگر بحث برقراری روابط ایران با برخی از دولتها و کشورهای بزرگ از جمله مصر در کانون توجه تحلیلگران و مقامات سیاسی دو کشور قرار گیرد.
موقعیت ایران و مصر بهعنوان دو کشور بزرگ و برخوردار از تمدن تاریخی کهن و همچنین علایق و اشتراک مذهبی میتواند سرآغاز فصل نوینی از همکاریهای همهجانبه میان دو ملت و دو کشور اسلامی در دو قاره پهناور جهان باشد.
به همین منظور خبرنگار گروه سیاسی قدس گفتگویی را با دکتر سیدجلال ساداتیان و دکتر ناصر دهقانی از کارشناسان مسایل بینالملل درباره این موضوع انجام داده است که در پی میخوانید.
">مقدمه:
گروه سیاسی ـ شیما قاسمنژاد: تحرکات دیپلماتیک اخیر دولت موجب شده تا بار دیگر بحث برقراری روابط ایران با برخی از دولتها و کشورهای بزرگ از جمله مصر در کانون توجه تحلیلگران و مقامات سیاسی دو کشور قرار گیرد.
موقعیت ایران و مصر بهعنوان دو کشور بزرگ و برخوردار از تمدن تاریخی کهن و همچنین علایق و اشتراک مذهبی میتواند سرآغاز فصل نوینی از همکاریهای همهجانبه میان دو ملت و دو کشور اسلامی در دو قاره پهناور جهان باشد.
به همین منظور خبرنگار گروه سیاسی قدس گفتگویی را با دکتر سیدجلال ساداتیان و دکتر ناصر دهقانی از کارشناسان مسایل بینالملل درباره این موضوع انجام داده است که در پی میخوانید.
ابتدا از دکتر سیدجلال ساداتیان پرسیده شد: برای برقراری هرچه سریعتر روابط ایران و مصر چگونه میتوان از موانع عبور کرد و این موانع چه چیزهایی هستند؟
وی در پاسخ گفت: بحث اصلی و اساسی در این مسأله برمیگردد به ایجاد رابطه مصر با اسرائیل در زمان انورسادات و این مسأله بزرگترین مانع بر سر رابطه ایران و مصر است و چون مصر این حریم را شکست و با اسرائیل رابطه برقرار کرد اما با وجود این، پس از سالیان متمادی این مسایل تاحدودی تلطیف شده و امروز نیز شاهدیم که رئیسجمهور در برقراری ارتباط با مصر اظهار علاقه کرده و ابراز امیدواری کرده است که هرچه سریعتر زمینه روابط سیاسی بین دو کشور فراهم شود، هر چند دو کشور از مدتها پیش روابط فرهنگی و اقتصادی زیادی با یکدیگر داشتند و گسترش همکاریهای فرهنگی، اقتصادی و دانشگاهی میتواند در برقراری ارتباط بیشتر و رفع موانع موجود در ایجاد رابطه سیاسی کمک شایانی کند.
این کارشناس مسایل بینالملل در پاسخ به این پرسش که تأثیر کشورهایی همچون آمریکا و اسرائیل در جلوگیری از ایجاد این رابطه چیست؟، میگوید: اگر دو کشور خودشان بتوانند موانع بر سر ایجاد رابطه را برطرف کنند، این خود میتواند تأثیر آمریکا و اسرائیل را بر سر این مسأله کمرنگ کند و میتوان گفت مثلاً ما با بحرین در همه زمینهها ارتباط داریم و این در حالی است که بحرین با اسراییل همکاری میکند و آمریکا نیز در این کشور پایگاه نظامی دارد و چون ایران و بحرین با یکدیگر همکاری و تعامل خوبی دارند، بر این اساس فشار آمریکا و بسیار اسرائیل کمرنگتر شده است و در این مسأله نیز بیشتر دو کشور باید تمایل به همکاری و تعامل با یکدیگر داشته باشند.
ساداتیان ادامه میدهد: به هر حال مصر کشور قدرتمندی در جهان عرب است و برقراری روابط ایران و مصر میتواند تأثیر بسیار زیادی بر جهان عرب و کشورهای اسلامی داشته باشد، همچون زمان آیةالله بروجردی که شیخ شلتوت در مصر شیعه را بهعنوان مذهب پنجم به رسمیت شناخت حرکت بسیار بزرگی بود که از طریق دانشگاه الازهر در دنیای اسلام امکانپذیر شد کاری از عهده هیچ کشور عربی دیگر برنمیآمد و این جایگاه فرهنگی مصر را در دنیای اسلام نشان میدهد و باید به این نکته نیز توجه داشت که از نظر سیاسی نیز مصر کشور قدرتمندی است و دیپلماتهای بسیار توانمندی دارد و اکنون نیز شاهدیم که عمرو موسی دبیرکل اتحادیه عرب نیز یک مصری است، بر این اساس برقراری روابط سیاسی ایران و مصر میتواند در تقویت روابط ایران و اعراب تأثیرگذار باشد. به گفته این تحلیلگر، برقراری روابط سیاسی بین دو کشور همچنین میتواند به برطرف ساختن سوءتفاهمات میان ایران و کشورهای عربی نیز کمک بسیار کند و مثلاً ادعای امارات بر سر سه جزیره ایرانی در صورت ارتباط قوی ایران و مصر دیگر نمیتواند هر از چندگاهی تکرار شود و حمایت دیگر کشورهای اسلامی را نیز در پی نخواهد داشت.
دکتر ناصر دهقانی کارشناس مسایل بینالملل در این زمینه میگوید: در ده سال گذشته هم طرف ایرانی و هم طرف مصری علاقهمند به برقراری روابط سیاسی با یکدیگر بودهاند، اما به دلایلی که آن هم برقراری ارتباط سیاسی مصر و اسرائیل در آن زمان باعث تأخیر در برقراری رابطه ایران و مصر شده است، هرچند اکنون نیز اتهامهای گذشته همچنان بر سر جای خود باقی است، اما ادامه این وضعیت و نبود رابطه سیاسی میان ایران و مصر، بهنفع جهان اسلام نیست بلکه بیشتر به سود دشمنان جهان اسلام است. بر این اساس ایران درصدد است روابط مجدد را بین دو کشور پایهریزی کند و برقراری روابط بین دو کشور میتواند همکاریهای مصر با اسرائیل را کمرنگ کند.
به گفته دهقانی، دو کشور هنوز در برقراری ارتباط با یکدیگر تعهداتی قابل نشدهاند، ولی روابط از شکلهای فرهنگی آغاز شده و پیشرفتهای خوبی نیز داشته است اما عواملی در برقراری روابط سیاسی قطعی دو کشور موجب تند یا کند شدن این روابط شده است که ممکن است به صورت مستقیم مرتبط نباشند، اما اثرگذار هستند.
وی درباره تأثیر آمریکا و اسرائیل در تخریب روند ایجاد روابط میان تهران و قاهره میگوید: این نظامها در روند همگرایی ایران و مصر و درصدد کارشکنی هستند و با استفاده از ابزارهای بسیاری که در اختیار دارند بخصوص ابزار تبلیغاتی میخواهند برقراری روابط بین دو کشور را به تعویق بیندازند و سعی میکنند کشورهای عربی نیز که روابط با ایران دارند روابطشان را قطع کنند.
این تحلیلگر مسایل بینالملل میافزاید: چنانچه دو کشور با هم رابطه داشته باشند دشمنان این رابطه میتوانند رابطه دوستانه را به رابطه خنثی تبدیل کنند، ولی در صورت عدم رابطه دشمنان میتوانند با خیال راحت این رابطه را به رابطهای تقابلی تبدیل کنند.
وی ادامه میدهد: همچنین برقراری رابطه ایران و مصر میتواند سبب شود ارتباط ایران با همه کشورهای عرب بیشتر شود.