دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران در گفتوگویی که پنجشنبه گذشته با مایکل هرش خبرنگار نیوزویک در دفتر خود در تهران داشته است به سوالات این روزنامهی آمریکایی پاسخ داد. لاریجانی خاطر نشان کرد که تصویب قطعنامهی دیگر باعث میشود ایران هم گام دیگر بلندتری بردارد. وی اشاره نکرد که این گام چه خواهد بود. مسئول پروندهی هستهیی ایران معتقد است که برخی کشورها در حالی که گره مسالهی هستهیی ایران با انگشت باز میشود میخواهند با دندان آن را باز کنند. وی تاکید میکند که اگر آنها فقط میخواهند ببینند فعالیتهای هستهیی ایران انحرافی به سوی سلاح ندارد، ما حاضریم تضمین بدهیم. متن کامل این گفتوگو به شرح زیر است:
* انتظارات شما از نشست آتی با خاویر سولانا چیست؟
** روز جمعه با البرادعی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی دیدار خواهم کرد و یک روز بعد از آن با سولانا دیدار میکنم. آنچه ما اساسا دربارهاش در نشستهای پیشین با سولانا مذاکره کردیم، این است که یک کار موشکافانه در سطح کارشناسی بر روی ایدههایی انجام گیرد که تاکنون مطرح شدهاند که نظارت بیشتر آژانس را شامل میشود... آنچه اینجا مهم است این است که منطق تهران میگوید ما نظارت آژانس را میپذیریم.
* همان طور که میدانید مذاکرهکنندگان اروپایی و آمریکایی از اظهارات اخیر البرادعی وقتی که گفت برنامهی غنیسازی اورانیوم ایران تا جایی پیشرفت کرده است که ممکن است غرب مجبور باشد به تهران اجازه دهد بخشی از آن قابلیت را حفظ کند، ابراز ناخرسندی کردند، آیا در حال حاضر و در این خصوص البرادعی را طرف ایران میبینید؟
** فقط البرادعی نیست که چنین اظهاراتی داشته است. روشنفکرانی حتی در داخل آمریکا هستند که برای این رویکرد آمادگی بیشتری دارند. ما باور داریم که باید از حقوقمان در رابطه با معاهدهی منع گسترش سلاحهای هستهیی ان.پی.تی برخوردار باشیم و باور داریم که هیچ کس نباید به سوی بمب منحرف شود. اکنون از شما میپرسم که آیا از زمانی که انپیتی در سال 1970 به اجرا گذاشته شده است کشورهای دارندهی تسلیحات هستهیی سلاحهایشان را نابود کردهاند؟ آیا ما از نسلهای جدید سلاحهای هستهیی آمریکا و انگلیس در حال تولیدش هستند چیزی نمیشنویم؟ آیا کشورهایی که سلاحهای هستهیی ساختهاند، نظیر پاکستان، هند و دیگران هرگز ان.پی.تی را پذیرفتهاند؟ ما تمایل داریم در چارچوب ان.پی.تی کار کنیم.
* به نظر میرسد استراتژی شما برای متقاعد کردن نگرانی البرادعی از این که همهی فعالیتهای غنیسازی و تجهیزات شما تحت بازرسیها قرار دارد در حال جلب نظر مساعد او و آژانس بینالمللی انرژی اتمی است. به این طریق میتوانید از غرب که اکنون مخالف شماست، شکایت کنید؟ آیا این کاری است که در حال انجامش هستید؟
** ما همواره از نقش فعال آژانس در این مورد حمایت کردهایم، ما کاملا امیدواریم و همواره با آژانس در تماس هستیم. ما هیچ مشکلی با آژانس نداریم. از نظارت، بازرسیها و دوربینهای آنها که نصب هستند، استقبال میکنیم.
* اما آژانس هنوز درخواستهای بیشتری در خصوص حوزههای نگرانیاش دارد، همانطور که البرادعی مطرح کرده است، این طور نیست!
** ما در نطنز هیچ مشکلی نداریم. آنها میتوانند نظارت کنند و بازرسی داشته باشند. حتی در بخشی که ما مواد را تزریق میکنیم میتوانند بر مواد نظارت کنند.
* آیا تمایل دارید تحت شرایطی برنامه کنونی غنیسازی را تعلیق کنید؟
** ما اساسا نمیتوانیم منطقی که در پشت این چنین درخواستهایی قرار دارد را به روشنی متوجه شویم. برای ما مهم است که بشنویم دیگر طرفها به طور مشابه تمایل دارند درباره تعلیق صحبت کنند. اگر آنها فقط میخواهند ببینند انحرافی به سوی سلاح وجود ندارد، ما حاضریم تضمین بدهیم.
* آمریکاییها و اروپاییها میگویند اگر ایران غنیسازی را تعلیق نکند به سوی قطعنامه سوم خواهند رفت که تحریمهای بیشتر علیه ایران را اعمال میکند. پاسخ ایران چه خواهد بود؟
** بیایید فرض کنیم آنها تمایل دارند این مسیر را ادامه دهند. نفع آن چه خواهد بود؟ آیا دو قطعنامه قبلی جلوی فعالیتهای ما را گرفت؟ آنها میتوانند قطعنامه دیگر تصویب کنند و ما هم گام دیگر بلندتری برمیداریم. بنابراین آنها نمیتوانند برنامه هستهیی ایران را حل کنند. یک ضربالمثل ایرانی است که میگوید اگر میتوانید یک گره را با انگشت باز کنید، چرا آن را با دندان باز میکنید؟
* شما گفتید گامی بلندتر از سوی ایران اتخاذ خواهد شد. آن گام چه خواهد بود؟
** در وقت مناسب خودش اعلام خواهد شد.
* آیا به عنوان مثال این گام میتواند تسریع برنامه غنیسازی شما باشد؟
** ما نیازی به درجه بالاتر غنیسازی نمیبینیم، زیرا تئوری مبنای ما سوخت است و ما نیازی به درجههای بالاتر غنیسازی نداریم.
* بنابراین چه گامی برمیدارید؟
** وقتی این گام برداشته شد، اعلام خواهد شد.
* به سراغ برخی مسایل منطقهای برویم که منافع آمریکا را در بردارد. همان طور که میدانید مقامات آمریکایی در سطوح عالی رتبه ایران را متهم کردهاند که در تامین سلاح و آموزش شبه نظامیان شیعه عراقی دست دارد و در هفتههای اخیر این مقامات گفتهاند که ایران اکنون در مجهز کردن طالبان در افغانستان دست دارد. آیا این درست است؟
** فکر میکنم آمریکاییها مسیر اشتباهی را در پیش گرفتهاند و این دروغها دیر یا زود برملا خواهد شد. شما به خوبی میدانید طالبان را چه کسی ایجاد کرده است. اساسا کشورهایی این کار را کردند که با آمریکا دوست هستند. چه منطقی در پشت این جنبشهاست؟ برخی اعضای ناتو در پشت صحنه در افغانستان طالبان را تامین میکنند، شما میتوانید رد پای این فعالیت را در استانهای اورازگان و هلمند در افغانستان ببینید.
* کدام اعضای ناتو؟ ناتو با طالبان در جنگ است؟
** اگر فقط موضوع را بازنگری کنید به پاسخ صحیح میرسید. آمریکاییها نیز از این آگاهند و همین طور دولت افغانستان. این صددرصد دروغ است. ما هیچ ارتباطی با طالبان نداریم و حالا مسالهی عراق. آیا این شبه نظامیان شیعه بودند که مسجد سامرا را منفجر کردند؟ آیا انفجارها و خشونت در بغداد کار شبه نظامیان شیعه است؟ موضوع ما کاملا روشن است. آیا ما از روند سیاسی عراق حمایت نکردهایم؟ چرا کشورهای دیگر منطقه این کار را نکردند؟ ما از قانون اساسی حمایت کردیم. از مجلس ملی حمایت کردیم. از دولت دموکراتیک عراق حمایت کردیم. به نظر ما این دیگر کشورها و رفتار آمریکاست که چنین هرج و مرجی را به راه انداخته است.
* آیا مادامی که واشنگتن دشمن شما باشد در جهت نفع ملی شما نیست که آمریکاییها در عراق و افغانستان مشغول باشند!
** دو نکته در این جا مطرح است. اول اینکه هر گونه ناامنی در مرزهای همسایگان ما به ما فشار وارد میکند. ما نزدیک به 5/2 میلیون پناهندهی افغان در ایران داریم. این فشار سنگینی بر دوش دولت و ملت است و اگر اوضاع عراق حاد شود، سیل پناهنده در طول مرزهای ما سرازیر میشود. ما در حال حاضر 500 هزار پناهندهی عراقی داریم. دوم اینکه ایران ثابت کرده که کشوری مسئول است. ما قدرتی ستمدیده در منطقه هستیم و به دنبال ماجراجویی نیستیم.
* در اینباره اجازه دهید در خصوص رابطه ایران با حزبالله صحبت کنیم که تابستان گذشته جنگی را به راه انداخت و نیز دربارهی حمایت ایران از حماس که اکنون کنترل غزه را به دست گرفته است. قطعا بسیاری از منتقدین شما به ویژه در واشنگتن میگویند که شما در منطقه ماجراجویی پیش گرفتهاید. آنها میگویند شما از واسطههایی برای پیشبرد منافعتان استفاده میکنید.
** موقعیت بین این دو کاملا متفاوت است. ما از حزبالله و حماس حمایت میکنیم. این درست است اما این دو، گروههای تروریستی نیستند که از سرزمینهایشان دفاع میکنند.
* از زمانی که خشونت میان فتح و حماس درگرفته است به نظر میرسد سیاست جدید آمریکا حمایت از محمود عباس رییس تشکیلات خودگردان در کرانه باختری و منزوی کردن حماس در غزه باشد. آیا ایران به حماس به شکلی فعالتر از حالا کمک خواهد کرد؟
** آمریکاییها با چنین اقداماتی خود را در رودرروی مردم فلسطین قرار میدهند، آیا آمریکاییها شاهد معجزهای در حمایتشان از عباس بودهاند؟ ما همواره گفتهایم که حماس به عنوان جنبشی مردمی تحت حمایت ما قرار دارد.
* آیا این شامل سلاح هم میشود؟
** خیر ما هرگز هیچ گونه حمایت تسلیحاتی نداشتهایم. فقط از دولت حماس حمایت مالی میکنیم.
* به عراق برگردیم. اتهامات بسیاری از جانب مقامات اطلاعاتی و نظامی آمریکا مطرح شده است، مبنی بر اینکه ایران نفوذگرای انفجاری بسیار پیشرفته را در اختیار شورشیان عراقی قرار داده است که میتواند در خودروهای زرهی سنگین نفوذ کند. اطلاعات جاسوسی آمریکا میگوید اینها طرح ایرانی است. پاسخ شما چیست؟
** آنها دروغ میگویند، لطفا این اطلاعات را به ما بدهید. آیا در تمامی ترورهایی که در عراق رخ میدهد هیچ گونه مدرکی وجود دارد که نشان دهد یا بگوید که ما در آن دست داریم؟ گروههای مختلف شیعه، سنی و کرد در عراق وجود دارند که با ما در تماس هستند. و یک دلیل وجود دارد زیرا در دورانی که صدام به سر قدرت بود و آمریکاییها از آن به طور کامل حمایت میکردند ما از آن مردم علیه وی حمایت میکردیم. طالبانی و بارزانی تحت حمایت ما بودند. چادرنشینهای سنی تحت حمایت ما بودند. مجلس اعلای انقلاب اسلامی عراق تحت حمایت ما بود. کدامیک از آنها به فعالیتهای تروریستی دست میزنند؟ در تمامی استانها در همسایگی ما از شمال تا جنوب هیچ فعالیت تروریستی انجام نمیگیرد. فعالیتهای تروریستی بیشتر در غرب عراق انجام میگیرد. این دروغ است و آنها میدانند این سلاحها از کجا میآیند.
* از کجا؟
** از آمریکاییها بپرسید. از کشورهایی که دوست آمریکا هستند بپرسید.
* منظورتان عربستان سعودی و اردن است؟ درست است؟ اخیرا ژوزف لیبرمن یک سناتور برجسته آمریکا در تلویزیون گفت که اردوگاههای آموزشی ایران در طول مرز عراق وجود دارد. او گفت که این میتواند حملات نظامی در داخل ایران را توجیه کند. پاسخ شما به این اتهامات چیست و پاسخ ایرانیها در صورت وقوع حملات چه خواهد بود؟
** این اردوگاهها کجا واقع شدهاند؟ لطفا از آقای لیبرمن بخواهید آدرس این اردوگاهها را بدهد. اگر این اردوگاهها در طول مرزهای ما قرار دارد، پس باید در طول مرزهای ما ناامنی وجود داشته باشد. به نظر میرسد که آمریکاییها در گودالی گیر افتادهاند و آن را عمیقتر میکنند. آنها باید از این گودال بیرون آید.
* فرض بر آن است که اگر آمریکا قرار باشد به ایران بر سر این مساله یا مساله هستهیی حمله کند، پاسخ ایران غیرمستقیم خواهد بود و نیروی نظامی آمریکا در عراق را هدف میگیرد؟ تمایل دارید که به آن پاسخ دهید؟
** به آن پاسخ داده خواهد شد.
* بسیار خوب. به لحاظ تاریخی مذاکراتی مستقیم میان رایان کروکر، سفیر آمریکا در عراق و حسن کاظمی قمی، سفیر ایران در بغداد انجام میگیرد. آیا هیچ چیز خوبی از آن حاصل شده است؟
** درباره این مذاکرات به من اطلاع داده شد. آنچه ما برایش برنامهریزی کردهایم، عراقی مطمئن است که هیچ فعالیت تروریستی در آن انجام نشود و دموکراسی در آن اجرا شود. و اینکه دولت عراق را به دولتی قدرتمند مبتنی بر قانون اساسی آنها تبدیل کنیم. در این چارچوب ما حاضریم به دولت عراقی کمک کنیم. ما در این موضوع جدی هستیم و آن را برای امنیت منطقه بسیار مفید میدانیم.
* هیچ گونه پیش شرطی مطرح است؟
** خیر، برای مذاکره درباره این موضوع کاملا آمادگی داریم.