خشم کرزای از همکاری انگلیس و طالبانی
دسیسههای انگلیس در افغانستان جدید
مقدمه:
چندی پیش دولت افغانستان دو دیپلمات را به خاطر تماس گرفتن با طالبان از این کشور اخراج کرد و این مسئله باعث تیرگی روابط کابل و لندن شد. اما مقامات افغانی به تازگی فاش کردند که بریتانیا درصدد ساخت اردوگاهی آموزشی برای نیروهای طالبان بوده است. آنها مدعی بودند این دیپلماتها (یکی مایکل سمپل ایرلندی، دیپلمات عالیرتبه اتحادیه اروپا و دیگری مروین پترسون، دیپلمات رده سوم سازمان ملل در این کشور) با هدایت دولت بریتانیا، بدون اینکه مقامات دولتی افغانستان را در جریان فعالیتهای خود قرار دهند و از حامد کرزای، رئیسجمهور این کشور اجازه بگیرند، مذاکراتی را با طالبان آغاز کردهاند.
پیش از اخراج دیپلماتهای انگلیسی از افغانستان، زمزمههایی درباره اتهامات این دیپلماتها در خصوص رابطه با طالبان را بهسر زبانها انداخت. گوردون براون، نخستوزیر بریتانیا، در پاسخ به این اتهامات در حالیکه بهطور ضمنی از تکذیب برقراری تماس با طالبان اجتناب میکرد، گفته بود بریتانیاییها هرگز با طالبان «مذاکره» نکردهاند. او در نطقی که 12 دسامبر در صحن پارلمان بریتانیا ایراد کرد، گفت: هدف ما شکست دادن نیروهای شورشی و آشوبگر [در افغانستان] از طریق ایزوله کردن و حذف رهبران این جنبش است. ما با این افراد وارد مذاکره نمیشویم.
اما دولت افغانستان تا امروز همچنان پافشاری میکند که دو دیپلمات اخراج شده قصد معامله و مصالحه با طالبان را داشتهاند و در مقابل بریتانیاییها نیز ضمن تکذیب مکرر این ادعا همچنان مصر هستند که دفتر کرزای از محتوا و برنامه فعالیت بریتانیا در ارتباط با طالبان مطلع بوده است.
این اختلاف بین افغانستان و بریتانیا در حقیقت دنباله سلسلهای از درگیریهای لفظی دیپلماتیک بین دو کشور بود که موجب شد روابط کابل ـ لندن از زمان سقوط طالبان در این کشور در سال 2001 به پایینترین سطح خود نزول کند. در پی این اختلافات از دسامبر گذشته کرزای مانع انتصاب پدی اشداون، دیپلمات بریتانیایی، به بالاترین مقام اجرایی سازمان ملل متحد در کابل (فرستاده ویژه سازمان ملل) شده است و همچنین مکرراً نیروهای بریتانیای را به سهلانگاری در دفاع از استان هلمند متهم کرده که در نتیجه موجب رشد طالبان و از دست رفتن کنترل بسیاری از نواحی این استان شده است. این اختلافات حتی موجب سرد شدن نسبی روابط کابل و واشنگتن نیز شده است چرا که وزارت خارجه ایالات متحده نیز از جمله حامیان لرد اشداون در مقام نامزد نمایندگی ویژه سازمان ملل در کابل محسوب میشود با این حال روابط کابل و لندن همچنان رو به وخامت است و بهویژه این روابط هفته گذشته زمانی که سبقتالله مجددی، مشاور سیاسی کرزای از بازداشت دو تاجر بریتانیایی در کابل خبر داد، بیشتر به تیرگی گرایید. به گفته مجددی این دو تاجر مشغول معامله مقادیر زیادی اسلحه بودهاند.
همکاری انگلستان با طالبان
اما اکنون بعد از گذشت قریب دو ماه از زمان طرح اتهامات افغانستان علیه بریتانیا و انکارهای این کشور، مقامات افغانی به تازگی فاش کردند که دلیل پنهان پشت این اختلاف دیپلماتیک چیست که ارزش بهایی سنگین (به سنگینی سردی روابط با لندن و واشنگتن) را برای کابل داشته است: بریتانیا درصدد ساخت اردوگاهی آموزشی برای نیروهای طالبان در افغانستان بوده است. یک منبع نزدیک به دولت افغانستان در اینباره به روزنامه ایندیپندنت چاپ بریتانیا گفته که این اردوگاههای آموزشی بخشی از برنامه بریتانیا برای استفاده از نیروهای طالبان بوده است که از موضع پیشین خود دست کشیده و تسلیم جبهه مقابل شده بودند. به گفته همین منبع این گروه از طالبان که «داوطلبان دفاع از جامعه» نام گرفتهاند برای مبارزه با متحدان سابق خود، یعنی باقیمانده نیروهای شورشی طالبان آموزش میدیدند. این شخص که نامش جایی ذکر نشده است درباره این اردوگاهها گفت: «قرار بوده 1800 نیروی عادی طالبان و 200 فرمانده رده پایین در این اردوگاهها آموزش داده شوند.»
این نقشه بریتانیا زمانی برای مقامات دولت افغانستان فاش شد که ماموران سازمان امنیت ملی افغانستان (که براساس استانداردهای کاگب سابق آموزش دیدهاند) گروهی از دیپلماتهای خارجی را که به استان هلمند در جنوب افغانستان سفر کرده بودند، دستگیر کردند. ژنرال استانیکزای که همراه دو دیپلماتی که بعدا اخراج شدند در این جمع بود حافظه کامپیوتری سیاری همراه داشت که جزئیات نقشه بریتانیا در آن ضبط شده بود. یکی از کارمندان وزارت کشور افغانستان در اینباره میگوید: «وقتی آنها دستگیر شدند مدعی شدند که سفرشان با اطلاع وزارت کشور و شورای امنیت ملی افغانستان بوده است، اما هیچکس اطلاعی از این سفر نداشت و همین مسئله بود که کرزای را بسیار عصبانی کرد.» کشف جزئیات این نقشه روی حافظه سیاری که همراه استانیکزای بود موجب شد فردای آن روز (یعنی 25 دسامبر) با حکم کرزای به دیپلماتهای خارجی 48 ساعت فرصت داده شود تا از کشور خارج شوند. ژنرال استانیکزای زندانی شد و تقریبا همزمان با این تحولات درگیری بین فرماندهان طالبان درگرفت که در نهایت موجب اخراج دادالله منصور، یکی از فرماندهان طالبان، به دلیل مذاکره با «جاسوسهای بریتانیایی» شد.
جزئیات اینکه تا چه اندازه کرزای در جریان چنین اقداماتی از سوی نیروهای بریتانیایی قرار داشته تا امروز هنوز به درستی روشن نشده است. برخی از تحلیلگران و مقامات بریتانیایی و غربی معتقدند که دولت افغانستان بهطور خلاصه در جریان این اقدامات قرار گرفته است. افغانستان این ادعا را نپذیرفته است.
بهانههای دروغ
براساس جزئیاتی که اکنون مقامات دولتی افغانستان از این طرح فاش کردهاند، قرار بود اردوگاه آموزشی نیروهای طالبان خارج از موسیقلعه در استان هلمند برپا شود. نیروهای بریتانیایی که اندکی پیش از آغاز این اختلافات در عملیاتی مشترک با نیروهای دولت مرکزی افغانستان موفق شده بودند این شهر را از طالبان بازپس بگیرند مسئله اردوگاه را به عنوان یکی از اقدامات تشویقی خود برای جلب اعتماد مردم محلی و جلب مشارکت طالبان مطرح میکنند که در حقیقت بخشی از برنامه گسترده بازسازی و توسعه افغانستان است. در واقع پس از سقوط حکومت طالبان در موسیقلعه که با سفر براون به افغانستان همزمان شده بود، نخستوزیر بریتانیا در سخنرانی خود در این کشور اعلام کرد که بازسازی افغانستان و جلب رضایت و اعتماد مردم از این طریق مهمترین گام در مبارزه با طالبان و تروریسم به شمار میرود. با توجه به سخنان براون و تعریفی که از کاربری این اردوگاه مورد تایید مقامات افغانستان است، تاسیس چنین اردوگاهی را میتوان مثبت و در جهت اهداف مشترک دولت افغانستان و نیروهای خارجی مستقر در این کشور ارزیابی کرد.
این در حالی است که حتی بعد از فاش شدن این مسئله مقامات بریتانیایی توضیح دادند که منظور از «اردوگاه آموزشی»، آموزش مهارتهایی نظیر کشاورزی و تکنیکهای آبیاری بوده است تا به نوعی در جهت تشویق مردم محلی به کشت محصولاتی غیر از خشخاش نیز موثر باشد. کشت خشخاش و تولید تریاک یکی از منابع اصلی درآمد نیروهای طالبان در افغانستان به شمار میرود.
با این حال مقامات دولت افغانستان این ادعای بریتانیا را به وضوح نپذیرفتهاند و از این بیم دارند که بریتانیا درصدد تشکیل نیرویی شبهنظامی باشد که هیچ تعلقخاطر و حس اطاعتی نسبت به دولت مرکزی افغانستان ندارد. به گفته مقامات افغانی، آنچنان که آنها از شنود مکالمات رادیویی طالبان استنباط کردهاند، طالبان این اقدام و پیشنهاد بریتانیا را به مثابه تلاشهای این کشور برای کمک به طالبان (بیقید و شرط) در نظر گرفته است.
گفته میشود که حافظه سیار کامپیوتری حاوی برنامه آموزشی سه مرحلهای بوده است که مرحله سوم آن آموزشهای نظامی را دربرمیگرفته است. در ظاهر این برنامه چنین به نظر میرسد که توسط دفتر اتحادیه اروپا در افغانستان طرح و سازماندهی شده است اما مقامات اتحادیه اروپا وجود چنین برنامهای را تکذیب کردهاند، و مدعی شدهاند هرگز بودجهای را برای چنین طرحی اختصاص ندادهاند. همچنین گفته میشود که تمامی مقامات غربی تایید کردهاند که چارچوب چنین طرحی توسط بریتانیا مطرح شده است اما از ارائه جزئیات بیشتر در اینباره خودداری میکنند. در چنین شرایطی جای تعجب نیست که دفتر کرزای این مسئله را تهدیدی برای امنیت ملی افغانستان قلمداد کند و چنین واکنش تندی به آن نشان دهد. به گفته یکی از مقامات افغانی حافظه سیا کامپیوتری نشان میدهد که 125 هزار دلار برای تاسیس این اردوگاه تامین شده و افراد دستاندرکار در این قضیه کوشیدهاند 200 هزار دلار دیگر برای اداره این اردوگاه در سال 2008 تهیه کنند. وجود این رقمهای درشت در هزینهها و اعتبارهای این اردوگاه مقامات افغانی را بر آن داشته که مدعی شوند بریتانیا درصدد پرداخت جیره و مواجب به طالبان بوده است.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
