داریوش صفرنژاد
پس از سالها انتظار و بدقولیهای پیدرپی قبلی، بالاخره اولین محموله سوخت نیروگاه اتمی بوشهر توسط روسیه تحویل سازمان انرژی اتمی کشورمان گردید و به محل این نیروگاه منتقل شد. برابر برنامهریزی و روال فنی تعریف شده، پس از انتقال کامل سوخت نیروگاه به بوشهر، عملیات فرآوری و آمادهسازی آن به منظور بکارگیری جهت تولید انرژی حداقل ۶ ماه به طول کشیده و در صورت آماده شدن امور فنی راکتور بوشهر ـ که آن نیز در دست پیمانکار روسی طرف قرارداد میباشد ـ این آمادگی وجود خواهد داشت تا نیروگاه - در صورت عدم بروز مشکلات فنی و یا سیاسی و غیره محتمل ـ تا ۸ ماه آینده رسما افتتاح شده و تولید نیروی برق خود را آغاز نماید. تا انشاءالله شاهد شکستن تابوی چندین دهه در راهاندازی این پروژه ملی تولید انرژی در کشورمان گردیم.
واکنشهای بینالمللی در این خصوص:
این اقدام روسیه در این مقطع واکنشها و اظهارات مختلفی را در سطح بینالملل به همراه داشته است.
شخصیتهای سیاسی، دولتها و کشورهای آزاداندیش و منطقی و بسیاری از دوستداران ملت بزرگ ایران و حتی بسیاری از کشورهای همسایهمان، با این اقدام روسیه همراهی نموده و آنرا شکست بزرگی برای دولت و هیات حاکمه آمریکا و همپیمانان این کشور در عرصه نظام بینالملل قلمداد نموده و این اقدام را در راستای اثبات حقانیت ملت بزرگ ایران در دستیابی به انرژی صلحآمیز هستهای و اثبات آن برای همگان عنوان داشتهاند.
از آن طرف هیات حاکمه و سران حزب حاکم در آمریکا، مسئولان رژیم صهیونیستی و برخی دیگر از همکیشان آنها، در برابر این اقدام روسیه موضعگیری نموده و ضمن محکوم نمودن آن و به بهانه این اقدام روسیه، به تکرار سخنان قبلی واهی و پوچ خود پرداخته و مجددا سناریوی از قبل طراحی شده خودشان را بازگو کرده و به طرح مجدد آن در افکار عمومی خود و برخی رسانههای در اختیار و تحت سیطره خود در عرصه بینالملل پرداختند، همسو و هم آوا با تبلیغات مغرضانهای که طی چند ساله اخیر در صدر جنگ روانی و رسانهای این تریبونهای وابسته علیه کشورمان قرار داشته است.
برخی دلایل اقدام روسیه در این مقطع :
1ـ در حال حاضر و به ویژه پس از برگزاری اجلاس سران کشورهای حاشیه دریایخزر در تهران و سفر پوتین به کشورمان (هم به منظور شرکت در این اجلاس و هم در راستای روابط دوجانبه، و امضای تفاهمنامه و قراردادهای چندجانبه و دوجانبه در این راستا)، روابط دو کشور ایران و روسیه در مسیر سازنده و مثبتی قرار گرفته و شاهد تندتر شدن حرکت چرخ روابط دوجانبه در سطوح مختلف هستیم، موضوعی که در این مقطع خوشایند آمریکا و غربیها ـ بواسطه بحثهای مرتبط با پرونده هستهای کشورمان ـ نمیباشد.
۲ـ در حدود یک ساله اخیر و به خصوص پس از برگزاری اجلاس امنیتی در مونیخ آلمان، هیات حاکمه فعلی روسیه بالاخص در عرصه بینالملل، مسیر حرکت خود را از هم راستایی و همسویی با غرب و آمریکا به طور مشخصتری جدا نموده و شروع به اتخاذ مواضع و اظهار علنی و حتی آشکار آنها در امور مختلف منطقهای و بینالمللی نمودند. در موضوعاتی نظیر: استقرار سامانه و سپر دفاع موشکی آمریکا در لهستان و چک، مسئله کوزوو، تقابل با یکجانبهگرایی با آمریکا در عرصه بینالملل، عدم تمدید و خروج از پیمان دفاعی مشترک روسیه با اتحادیه اروپا، و موارد دیگری از این قبیل، که این دایره مدتی بحث مسائل مربوط به انرژی هستهای در کشورمان را نیز شامل شده و در برگرفته است.
۳ـ عدهای از کارشناسان معتقدند که با توجه به وعدههای انتخاباتی پوتین در اوایل روی کار آمدنش در روسیه (در ۸ سال قبل)، مبنی بر احیای مجدد روسیه در عرصههای داخلی و خارجی و ایجاد استقلال در عملکرد این کشور در عرصه نظام بینالملل و سایر موارد دیگر در این راستا، لذا وی (پوتین) به جهت قرار داشتن در دو انتخابات حساس در داخل روسیه، که اولی انتخابات مجلس دوما بود (و چندی قبل برگزار گردید) و بعدی انتخابات حساس و مهم ریاست جمهوری میباشد، در یکساله اخیر با تغییر عملی در رویکرد خود در عرصه بینالملل در جهت تقابل با آمریکا و غرب و اتخاذ مواضع مستقل، گام برداشته است.
رویکردی که پوتین و هیات حاکمه در روسیه در این برهه (و مقطع بسیار حساس در تاریخ روسیه) بدان نیاز مبرمی دارند. البته با برگزاری انتخابات دوما و پیروزی مطلق پوتین و حزباش در این انتخابات مشخص شد که آنها در این عرصه و در اجرای تدبیر تاکتیکی خود در عرصه داخلی و افکار عمومی خودشان، موفق بودهاند.
لذا در قدم بعدی نیز قصد دارند تا با تداوم این روند، پیروزی دیگری را برای خود و حزبشان در عرصه سیاسی داخلی در این کشور (و با پیروزی در انتخابات ریاست جمهوری) رقم بزنند.
۴ـ در حقیقت شاهبیت اصلی که خواهان بسیاری را نیز در روسیه و افکار عمومی این کشور دارد، تقابل با آمریکا و غرب و تعامل با همسایگان میباشد.
اقدام روسیه در این مقطع در تحویل سوخت نیروگاه بوشهر به کشورمان، هم در عرصه داخلی روسیه دستاورد مهمی برای حزب حاکم و پوتین محسوب میگردد و هم در روابط فیمابین ما و روسیه اثر تعیینکنندهای را داشته و خواهد داشت و منجر به از بین رفتن بسیاری سوء تفاهمات قبلی موجود شده و باعث کوتاهتر شدن دیوار بیاعتمادی بین دو کشور همسایه خواهد شد.
نتیجه اینکه:
۱ـ گزارش ماه نوامبر جاری محمد البرادعی دبیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، گزارش سرویسهای اطلاعاتی عمده عضو جامعه اطلاعاتی آمریکا و دریافت نخستین محموله سوختهستهای ـ که سرآغازی عملی برای راه اندازی نیروگاه اتمی بوشهر محسوب می گردد ـ دستاوردهای مثبتی هستند که با پیگیری و اقدام در راستای سیاست خارجی توسط نمایندگان و دولتمردان کشورمان در این عرصه محقق گردیده است.
۲ـ تحویل سوخت نیروگاه بوشهر در این مقطع را نیز بایستی اقدامی در این مسیر قلمداد نمود. در حقیقت مجموعه این عوامل بودهاند که باعث شده روسها هم راستا با جو بینالمللی مثبت ایجاد شده در برابر کشورمان، در این برهه به این مهم اقدام ورزند.
برآیند تمامی این دستاوردها، منطبق بر این واقعیت میباشد که مهندسی دیپلماسی ایران بالاخص در خصوص موضوع هستهای، کارآمد و مثمرثمر بوده و موجب ارتقای جایگاه کشورمان در مذاکرات و چانهزنیهای دیپلماتیک با طرفهای مقابل در عرصه نظام بینالملل و جهانی شده است.
۳ـ بسیاری از کارشناسان معتقدند که در شرایط فعلی آمریکا دیگر بهانهای قانعکننده برای در اختیار گرفتن حمایت کامل 1+5 در برابر برنامه صلحآمیز هستهای ایران را ندارد، چرا که نقطه اشتراک گزارش ماه نوامبر ۲۰۰۷ میلادی محمد البرادعی و گزارش جامعه اطلاعاتی آمریکا و ۱۶ سرویس و نهاد اطلاعاتی فعال عضو آن، بیان صریح عدم انحراف هستهای کشورمان به سمت کاربردهای نظامی هستهای است، یعنی همان موضوعی که همواره مبنای اتهامات مطروحه آمریکا و متحدانش علیه کشورمان در سالهای اخیر بوده و یکی از موانع عمده بر سر راه افتتاح نیروگاه اتمی بوشهر محسوب میشده است.
۴ـ تمامی این موارد ثابت مینمایند که آمریکا و هیات حاکمه و حزب حاکم در این کشور، بازنده بزرگ و اصلی در این بین بوده است. آمریکا هر چه بیشتر غرضورزی نموده، به حول و قوه الهی حقانیت مردم مسلمان کشورمان بر همگان در جهان آشکارتر شده است. البته بایستی توجه داشتهباشیم که غرضورزی آمریکاییها تمام نشده و بدون شک در عرصههای دیگر در برابر کشورمان تداوم خواهد داشت.
۵ـ در این بین دستاوردهای علمی و فنی در کشورمان را نیز در این عرصه نبایستی نادیده بگیریم. هماکنون ساخت اولین نیروگاه هستهای کاملا بومی توسط سازمان انرژی هستهای کشورمان، به پیمانکار داخلی سپرده شده و عملیات اجرایی و فنی اولین نیروگاه اتمی تولید انرژی توسط متخصصین جوان ایرانی در داخل کشورمان در حال انجام میباشد که در نوع خود موفقیت ویژه و قابل توجهی محسوب میگردد. بدون تردید ساخت و افتتاح این پروژه نیز بر اعتبار علمی جوانان ایران زمین و حتی سیاسی کشورمان در عرصه جهانی خواهد افزود.