گزارش خبری ـ تحلیلی از افزایش تنشها در روابط روسیه و آمریکا در یک سال اخیر
جنگ سرد جدید در روابط مسکو ـ واشنگتن
هر روز که میگذرد شواهد و قراین بیشتری از افزایش چالشها و تنشهای دفاعی ـ نظامی بین روسیه و آمریکا به چشم میخورد. شواهد و قراینی که به نظر کارشناسان، نشانگر اراده پوتین و تیم رهبری کرملین برای ایستادن در برابر آمریکا و عدمعقبنشینی روسیه در برابر پیشرویهای نظامی ـ دفاعی و امنیتی غرب در یک دهه گذشته بهویژه در شرق اروپا است.
در همین چارچوب همزمان با پرواز هواپیماهای روسی در 50 کیلومتری توکیو، ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه طی سخنانی در دومای روسیه از مسابقه تسلیحاتی که غرب به راه انداخته است، اظهار نگرانی کرد.
پوتین گفت: «یک مسابقه تسلیحاتی جدید در دنیا شروع شده و ناتو (سازمان پیمان آتلانتیک شمالی) نگرانیهای روسیه در اینباره را نادیده گرفته است. برچیدن پایگاههای نظامی دوره شوروی توسط روسیه، در حالی است که پیمان ناتو، پایگاههایی در رومانی و بلغارستان دایر کرده و آمریکا قصد پیاده کردن طرح یک سپر دفاع موشکی در لهستان و جمهوری چک را دارد.»
وی در ادامه افزود: «از جانب ناتو هیچ اقدام ملموسی برای رفع نگرانیهای روسیه و یافتن راهی برای مصالحه به عمل نیامده است. پوتین خاطرنشان کرد که روسیه با تولید جنگافزارهایی که از نظر فنآوری پیشرفته است، همواره به تهدیدهای ناشی از یک مسابقه جدید تسلیحاتی پاسخ خواهد داد.»
پوتین همچنین از آمریکا و ناتو که تاسیسات نظامی خود را به مرزهای روسیه نزدیک میکنند به شدت انتقاد کرد و افزود: «در طول سالهای آینده روسیه باید سلاحهای جدیدی را تکمیل کند که از مزایای زیادی برخوردار باشد و از آنچه اکنون کشورها دارند، کاملتر باشد.»
در همین راستا و در تاکید اظهارات پوتین مبنیبر توسعهطلبی نظامی ناتو و آمریکا، نیروی هوایی روسیه نیز اعلام کرد که از ابتدای سال 2007 هواپیماهای جاسوسی ناتو حدود 400 مرتبه بر فراز خاک روسیه به پرواز در آمدهاند.
نقض حریم هوایی ژاپن
این در حالی است که وزارت امور خارجه ژاپن روز 7 فوریه با صدور بیانیهای اعلام کرد که یک فروند بمبافکن استراتژیک توپولف TU-95 روسیه آشکارا با نقض حریم هوایی ژاپن در اقیانوس آرام وارد آسمان ژاپن شده است.
سخنگوی وزارت امور خارجه ژاپن نیز با تایید این مطلب گفت: «در پی بروز این حادثه، 22 فروند جنگنده ژاپنی، بمبافکن روسی را تعقیب کردهاند. در پی این اقدام مقامات ژاپنی شکایت رسمی خود را در این باره به سفارت روسیه در توکیو تحویل داده و از دولت روسیه خواستند تا تحقیقاتی را در اینباره انجام دهد.»
این در حالی است که نیروی هوایی روسیه اعلام کرد: «تمامی هواپیماهای نیروی هوایی روسیه همانطور که تعیین شده بود مطابق قوانین بینالمللی عملیات خود را انجام دادهاند و به هیچوجه حریم هوایی ژاپن را نقض نکردهاند.
روسیه رکورد فروش تسلیحات نظامی را در 2007 شکست
از سوی دیگر و بنا به اظهارات سرگئی ایوانوف، معاون نخستوزیر روسیه، صادرات تسلیحات نظامی این کشور به ارزش هفت میلیارد دلار در سال 2007 رکورد جدیدی را به ثبت رسانده است.
صادرات تسلیحاتی روسیه از سال 2000 تقریبا دو برابر شده و در سال 2006 به رکورد 5/6 میلیارد دلار رسید و در سال 2007 نیز از مرز هفت میلیارد دلار گذشت. این شاخصها بیانگر موقعیت روسیه در میان صادرکنندگان تسلیحات است.
صنعت هوایی و تولید جنگندهها به اولویت اول روسیه در سال 2007 تبدیل شد و این کشور موفق شد تولید جنگندههای TU-160 و TU-95 که از نوع بمبافکنهای استراتژیک با قابلیت حمل موشکهای هستهای هستند را در دستور کار خود قرار دهد. قرار است از این بمبافکنها به عنوان «نیروهای بازدارنده استراتژیک» استفاده شود.
هدف اصلی آمریکا روسیه است، نه ایران
همچنین در رابطه با برنامه استقرار موشک آمریکا در اروپای شرقی سابق، روسیه میگوید؛ با احتساب این نکته که ایران هیچ تهدید بالقوه موشکی نیست، هدف اصلی آمریکا از استقرار سیستم دفاع موشکی در لهستان و جمهوری چک، احتمالا باید زرادخانه هستهای روسیه باشد.
به باور کارشناسان مسایل بینالمللی، انتخاب کشورهای چک و جمهوری لهستان برای استقرار سپر دفاع موشکی آمریکا بهطور تصادفی صورت نگرفته است. کارشناسان میگویند دلیل انتخاب این کشورها که از اقمار سابق اتحاد جماهیر شوروی بودهاند، این است که این دو کشور از بدو عضویت در اتحادیه اروپا، بیشتر اهداف آمریکا را دنبال کردهاند تا سیاستهای خارجی اتحادیه اروپا، و همچنین مکررا از مواضع آمریکا در قبال جنگ عراق و نیز برخورد با کوبا حمایت کردهاند.
اروپای شرقی با پذیرش طرح سپر موشکی به دنبال ایفای نقش در ترتیبات جهانی و هدف آن کشاندن روسیه به یک مسابقه تسلیحاتی است.
واکنش آمریکا و ناتو به نگرانی پوتین
از سوی دیگر سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در واکنش به اظهارات پوتین که گفته بود مسکو به اقدام واشنگتن در ذخیرهسازی تسلیحات پاسخ خواهد داد، ادعا کرد که برنامه سپر موشکی این کشور، آنتیتز مسابقه تسلیحاتی دوره جنگ سرد است.
تام کیسی اظهار کرد: «مطمئنا این برنامه آنتیتز انواع ذخیرهسازی تسلیحات است که در گذشته شاهد آن بودهاید.»
وی در ادامه با اشاره به برنامه سپر دفاع موشکی آمریکا گفت: «این یک سامانه کوچک و محدود است و ماهیت آن مطلقا هیچگونه تهدید برای منافع استراتژیک روسیه یا نیروهای استراتژیک این کشور محسوب نمیشود.»
وی همچنین ادعا کرد: «مطمئنا ما به کار با دولت روسیه به شکلی خوب در این نوع موضوعها ادامه میدهیم و همچنین تلاش میکنیم تا مانع از تکثیر سلاحهای هستهای در جاهایی همچون کره شمالی و ایران شویم.»
همچنین سخنگوی ناتو نیز گفت: «ناتو و روسیه دارای اماکن و کانالهایی برای گفتوگو به شکل مفید و دوستانه هستند و نباید وارد صحبتهای داغ غیرضروری بشویم. این سازمان از روسیه خواسته است تا لحن خود را تغییر دهد.»
برخی از تحلیلگران نظامی این برنامه دفاع موشکی را بهخاطر برخی از تشابهاتش با برنامه استراتژیک دفاعی آمریکا بهنام مستعار «جنگ ستارگان» که در زمان ریاست جمهوری رونالد ریگان پیشنهاد شده بود «فرزند جنگ ستارگان نامیدهاند.»
پوتین در اجلاس مونیخ سال گذشته پیشنهاد استفاده مشترک از پایگاه رادار در شهر قبله در جمهوری آذربایجان را داده بود و این پیشنهاد که از سوی آمریکا مورد قبول واقع نشد میتواند تاییدی بر آن باشد که هدف واقعی سیستم موشکی آمریکا، روسیه است. در همین رابطه برخی کارشناسان معتقدند اگر تصمیم روسیه مبنیبر رهبری جهان در تولید تجهیزات نظامی جدی باشد و آمریکا نیز همچنان بر تصمیم خود مبنیبر استقرار سیستم سپر موشکی در اروپای شرقی پافشاری کند دیری نخواهد پایید که جهان با تولید روزافزون سلاحها و جنگافزارهای فوق پیشرفته مواجه میشود و این امر صلح جهانی را تهدید میکند.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
