پایگاه جدید فرانسه در خلیج‌فارس

آرنو دولاگرانژ

استقرار نیروهای فرانسوی در آب‌های خلیج‌فارس و در‌ نزدیکی تنگه‌هرمز، حرکتی است که تا سال ۲۰۰۹ به تحقق خواهد پیوست. کاخ الیزه روز ۱۵ ژانویه تاکید کرد که یک پایگاه دائمی و مشترک بین سه نیروی‌زمینی، هوایی و دریایی ارتش فرانسه تا سال ۲۰۰۹ در ابوظبی تأسیس خواهد شد. در زمان سفر نیکولا سارکوزی به امارات متحده‌عربی، قراردادی غیررسمی در این زمینه بین فرانسه و این کشور به امضا رسید. قرار است این پایگاه، طی این پروژه جاه‌طلبانه، به یک یگان دریایی ویژه نیز تجهیز شود. در مجموع، ۴۰۰ تا ۵۰۰ نفر از نیروهای مسلح فرانسه در این پایگاه که در مرکز رویارویی‌های خاورمیانه قرار دارد حضور خواهند یافت.

تأسیس این پایگاه دائمی به صراحت در مفاد پیمان تدافعی که در سال ۱۹۹۵ بین فرانسه و امارات متحده عربی منعقد شده آمده ‌است. یک منبع دیپلماتیک در این رابطه اظهار داشت: «این یک توافق‌نامه تدافعی بسیار تنگاتنگ است و از توافق‌نامه‌ای که در این رابطه با قطر منعقد شده بسیار کامل‌تر است.»

فرانسه در منطقه خلیج‌فارس به وضوح از یک آستانه ژئوپلیتیکی گذشته‌ است. اکنون مدت بسیار زیادی است که ناوها و کشتی‌های فرانسوی به طور دائم در خلیج‌فارس حضور دارند و در کشورهای امیرنشین لنگر می‌گیرند. به علاوه، یگان‌ها و هواپیماهای فرانسوی نیز به‌طور مرتب در این منطقه به مانورهای نظامی و تاکتیکی می‌پردازند و فرماندهان و مربیان فرانسوی نیز به آموزش‌های ‌نظامی مشغول‌اند: آموزش خلبانان هلیکوپتر در امارات، یگان‌های پلیس در قطر و ...

همین منبع می‌افزاید: «ولی حضور این آموزش‌دهندگان بسته به شرایط کاملاً متغیر است و در واقع به روند دیپلماتیک بستگی دارد. هرگاه قصد داشته‌ ‌باشیم محتاطانه رفتار کنیم تعداد این نیروها را کاهش می‌دهیم. ولی پایگاه مقوله دیگری است؛ زمانی که تعدادی نیرو در یک پایگاه حضور دارند دیگر نمی‌توان تعداد آنان را کاهش داد.» البته درصورت وقوع درگیری، این خطر وجود دارد که این افراد مورد هدف تروریست‌ها قرار گیرند. تأمین ضمانت‌های امنیتی در این زمینه نیز طی مذاکرات آتی بین ابوظبی و پاریس انجام خواهد شد.

در پاریس نظر بر این است که تأسیس این پایگاه به دنبال درخواست‌های امارات صورت‌ گرفته و نه برعکس. امیرنشینان حوزه خلیج‌فارس به منظور محدود نکردن شرکای خود در زمینه خرید تسلیحات و همکاری‌های نظامی تنها به ایالات ‌متحده بسنده نکرده‌اند. فشارهای واشنگتن بسیار شدت‌ یافته: بحرین پذیرای ناوگان پنجم ارتش آمریکا و قطر پذیرای فرماندهی مرکزی ارتش و مرکز عملیات هوایی این کشور شد. در واقع تمامی هواپیماهای نیروهای ائتلاف که عراق و افغانستان را بمباران می‌کنند در این پایگاه مستقر هستند. به علاوه، جدا از تجهیزات هوایی موجود در امارات «شهر الظفره در نزدیکی ابوظبی» و عمان، نباید فراموش کرد که پایگاه‌های بسیار وسیع نیروی زمینی آمریکا در کویت و تعداد ۵۰۰۰ سرباز آمریکایی در پایگاه العدید قطر نیز مستقر شده‌اند.

از طرف دیگر، مقامات اماراتی همواره به سوی پاریس گرایش داشته‌اند تا به سوی کشورهای دیگر. هر ساله مانورهای مشترک بین این دو کشور انجام می‌شود و فرانسوی‌ها بر یک تیپ اماراتی حاضر در کوزوو نظارت دارند. ولی همکاری‌های مشترک میان این دو کشور بیش از هر چیز در حوزه خرید تسلیحات نمود پیدا می‌کند. مسئولان اماراتی هواپیماهای میراژ فرانسه را خریداری کرده‌اند «و همچنین اف ۱۶ آمریکایی در سال ۱۹۹۹» و در حال حاضر تعداد تانک‌های لوکلر این کشور از ارتش فرانسه نیز بیشتر است. هیچ‌ شکی نیست که پاریس امیدوار است این پایگاه بی‌سابقه قراردادهای بسیار خوبی را برای فرانسه به ارمغان آورد.