پس از پیروزی انقلاب اسلامی، رابطه کشورهای عربی حاشیه خلیجفارس با ایران تحت تأثیر فشارهای کشورهای غربی با یک نوع تنشهایی همراه بوده است. شعار «گفتوگوی تمدنها» و «سیاست تنشزدایی» آقای خاتمی نیز نتوانست این تنشها را به فرصت تبدیل کند. شورای همکاری خلیجفارس که همواره از ابتدا بدون کرسی ایران برگزار میشد این بار با دعوت رسمی از دکتر احمدینژاد به عنوان میهمان برگزار گردید.
پیشنهادات دوازدهگانه رئیسجمهور ایران به شورای همکاری خلیجفارس میتواند مبدأ تحولاتی در رابطه ایران با کشورهای همسایه عربی گردد. برخی کارشناسان این اقدام را حلقهای از سلسله حلقههای سیاست فعال ایران در عرصه سیاست خارجی ارزیابی میکنند. درخشش منطق ایران در سازمان ملل و دانشگاه کلمبیا و به محاکمه کشاندن نظام سلطه، اقتدار ملت ایران را نشان داد و به دنبال آن سفر ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه به ایران برای اولین بار در تاریخ روسیه و ایران انجام گرفت. اینگونه تحولات، روح امید در میان ملتهای مسلمان دمید. شکست اجلاس آناپولیس نیز سران کشورهای عربی را به این حقیقت رهنمون ساخت که دیگر آمریکا توانایی مقابله با ملتها را ندارد. تنها راه، ارتباط صمیمانه دولتها و ملتهای منطقه است؛ امروز ایران اسلامی به عنوان محور صلح و امنیت در منطقه مطرح است و از این جایگاه پیشنهادات مهمی را به سران کشورهای حوزه خلیجفارس ارائه کرده است. به همین مناسبت متن کامل سخنرانی رئیسجمهور ایران در کنفرانس دوحه تقدیم خوانندگان محترم میشود:
...خداوند را سپاسگزار و خرسندم که در نشست برادرانم حضور یافتهام. همچنین از دعوت برادرم جناب آقای شیخحمدبن خلیفه آل ثانی امیر دولت قطر تشکر میکنم.
عالیجنابان
مشترکات دینی، تاریخی، جغرافیایی و فرهنگی ما فرصتهای بسیار خوبی را در تحکیم و توسعه روابط برادرانه فراهم آورده است.
همه ما مفتخریم که پیامبر عظیمالشان ما پرچمدار توحید و یگانهپرستی، رحمت و رافت، دفاع از مظلوم و کرامت انسانی و برادری است و کتاب ما قرآن و قبله ما کعبه است.
عالیجنابان
ما همسایگان یکدیگریم و هزاران سال در کنار هم زندگی کرده و خواهیم کرد و روابط ملتهای ما روابط دیرینه و مبتنی بر دوستی و برادری است. همچنین ما دوستان و دشمنان مشترک داریم و در خوشیها و ناخوشیها و غمها و شادیها با یکدیگر شریک هستیم.
اقتضای همه این خصوصیان قدرشناسی و شکر این نعمت الهی و توسعه و تعمیق روابط همهجانبه و دوستیها و برادریهاست.
جمهوری اسلامی ایران همواره منادی همدلی و همکاری با کشورهای منطقه و همسایگان بوده است و در این مسیر، مستقیم و پایدار باقی خواهد ماند.
ما خواهان صلح و امنیت پایدار مبتنی بر عدالت و محبت و بدون دخالت عوامل بیگانه هستیم.
همچنین ما خواهان تعالی، پیشرفت و رفاه هرچه بیشتر همه ملتهای منطقه هستیم و پیشرفت هر یک از کشورهای منطقه را پیشرفت خود میدانیم.
عالیجنابان فرصت را غنیمت شمرده و با هدف تقویت روابط برادرانه و توسعه همکاریها پیشنهاداتی ارائه میکنم:
1- تاسیس سازمان همکاریهای اقتصادی
با توجه به توانمندیهای بالای هفت کشور حاضر، تاسیس سازمان همکاریهای اقتصادی با هدف فعالتر نمودن روابط اقتصادی و سرمایهگذاریهای مشترک و متقابل در صنعت، کشاورزی، انرژی و حملونقل میتواند در خدمت ملتهای منطقه باشد.
2- لغو روادید با هدف تسهیل رفت و آمد شهروندان بین 7 کشور
این امر فرصتهای بسیار خوبی را برای رفت و آمد شهروندان و تعاملات اقتصادی و فرهنگی و تقویت روابط دوستی بین ملتها ایجاد خواهد کرد.
3- اجازه تملک اموال غیرمنقول
این امر علاوه بر افزایش امنیت سرمایهگذاری، شهروندان ما را تشویق به سرمایهگذاری درازمدت و پایدار خواهد کرد. جمهوری اسلامی از هماکنون پذیرای برادران خود خواهد بود.
4- سرمایهگذاری مشترک در منابع نفت و گاز به صورت دو و چندجانبه
منابع عظیم نفت و گاز به ویژه منابع مشترک فرصت مناسبی برای توسعه برادریها از طریق کار مشترک است. بدون تردید این قدم مهمی در تحکیم روابط پایدار و عادلانه به حساب میآید.
5- برنامهریزی در برقراری تجارت آزاد بین کشورها
این موضوع مهم در بیانیه قبلی شورای همکاری نیز آمده است. جمهوری اسلامی ایران آمادگی خود را برای مشارکت در توسعه تجارت آزاد با برادران و همچنین تاسیس مناطق آزاد تجاری با سرمایهگذاریهای مشترک اعلام میدارد.
6- تامین آب و گاز مورد نیاز برادران
جمهوری اسلامی ایران آمادگی خود جهت تامین آب آشامیدنی و همچنین گاز مورد نیاز کشورهای برادر را اعلام میدارد.
7- فعال نمودن کریدور شمال به جنوب
این کریدور نقش بسیار مهمی در توسعه تجارت و تقویت روابط و بسط صلح و امنیت منطقه دارد.
جمهوری اسلامی ایران آمادگی خود در فعال نمودن کریدور شمال به جنوب را اعلام میدارد و امکان استفاده از خطوط ریلی و جادهای خود را فراهم و تسهیل خواهد کرد. همچنین آمادگی خود را جهت انتقال انرژی از همین مسیر یا سرمایهگذاری مشترک کشورهای منطقه اعلام میدارد.
8- توسعه گردشگری
با توجه به جاذبههای فراوان زیارتی و گردشگری، معرفی این جاذبهها و تشویق شهروندان جهت دیدار از کشورهایمان و ایجاد تسهیلات لازم بسیار مفید و راهگشاست.
9- تعاون در کمک به کشورهای اسلامی و کشورهای ضعیف
اگر توانهای سیاسی و اقتصادی ما مجتمع شود آیا شاهد این همه اجحاف اجانب به ملتهای اسلامی در فلسطین، سودان و یا سومالی خواهیم بود و اگر منابع مالی راکد در بانکهای غربی، در یک بانک مشترک و یا در بانک توسعه اسلامی متمرکز شود آیا شاهد هیچگونه فقیری در کشورهای اسلامی و یا دوست خواهیم بود و یا هیچ پروژه توسعهای بدون پشتوانه میماند.
10- تاسیس سازمان همکاریهای امنیتی
امنیت کشورهای ما به یکدیگر گره خورده است و ناامنیهای احتمالی در هر جای منطقه بر امنیت سایر کشورها اثر خواهد گذاشت. کشورهای منطقه توانایی کافی برای حفظ امنیت منطقه را دارند.
همه باید تلاش کنیم که منطقه ما عاری از هرگونه تنش باشد و از انتقال هر نوع چالش و ناامنی توسط بیگانگان جلوگیری نمائیم. برای تحقق این هدف و توسعه همکاریهای امنیتی که میتواند در هر سطحی آغاز گردد انعقاد پیمان امنیتی و تاسیس سازمان همکاریهای امنیتی را پیشنهاد مینماید.
11- مبادلات آموزشی، علمی، فنآوری و پژوهشی
مبادلات علمی میتواند سرعت پیشرفت کشورهایمان را چند برابر نماید. جمهوری اسلامی ایران با توجه به دستآوردهای بسیار ارزشمند در تمام زمینههای صنعتی، کشاورزی، پزشکی و سلامت، انرژی و فنآوریهای نو آمادگی توسعه همکاریهای سازنده در این بخش را اعلام مینماید و میتواند دانش و فنآوریهای نوین را طبق موازین جهانی از طریق آموزش کارشناسان و دانشمندان کشورهای همسایه در اختیار آنان قرار دهد.
12- همکاری در صیانت از محیطزیست خلیجفارس و دریای عمان
حیات ما به دوام حیات طبیعی ما بستگی دارد. صیانت از طبیعت و تنوع زیستی ضروری و بلکه واجب است. میتوان طی سازوکاری این ماموریت مهم را به صورت مشترک انجام داد.
برادران عزیز
بدون تردید هر نوع اقدامی که منجر به ایجاد پیوندهای قویتر بین دولتها و ملتهای این منطقه شود به حفظ و تقویت صلح و امنیت و دوستی در منطقه ما و جهان کمک خواهد کرد. ما میتوانیم هماهنگ و با کمک هم خلیجفارس را برای همیشه خلیج صلح، دوستی و برادری اعلام نمائیم. از همه عالیجنابان و دبیر شورا دعوت مینماید که در اجلاس مشترکی در تهران تمام زمینههای همکاری را مورد گفتگو و تفاهم قرار دهیم.
بار دیگر ضمن قدردانی مجدد از میهماننوازی گرم و صمیمانه برادرم شیخ حمد بن خلیفه آل ثانی امیر دولت قطر از خداوند متعال توفیق خدمت به ملتها و سلامتی همگان را مسئلت میکنم.»