محمدعلی فیروزآبادی
مقدمه:
رهبران آمریکایی لاتین در میانه حیات حکومت نوینی که بنیان گذاشتهاند با تهدیدها و چالشهای زیادی روبرو شدهاند. تلاش این گروه از رهبران برای ملی کردن صنعت و گسستن رشتههای اتصال اقتصادشان به غرب به ویژه ایالات متحده، مقاومت شدید دولتها و جناحهای ذینفع را برانگیخته است. حضور طولانی ایالات متحده در ساختار اقتصادی ـ سیاسی این کشورها موجب شده که برنامه اصلاحی دولتهای چپگرای آمریکای لاتین با حوادثی تنش بار همراه شود. از آنجا که ساختار اقتصادی این کشورها سالیان متمادی به نظام تکمحصولی متکی بوده است لذا امروز مهمترین مخالفان دولتهای انقلابی این منطقه را گروه صاحبان سرمایه داخلی و شرکتهای چند ملیتی خارجی تشکیل میدهند. به نظر میآید که این رویارویی در دو کشور بولیوی و ونزوئلا که جزو نخستین خاستگاههای پیروزی چپ در عصر جدید هستند دامنهای گسترده دارد. در حالی که هوگو چاوز درگیر مبارزهای سخت با احزاب مخالف بر سر اصلاح قانون اساسی است ایوو مورالس نیز با جناح ثروتمندان بولیوی بر سر ملی کردن صنایع این کشور دست و پنجه نرم می کند. «ایوو مورالس» رئیسجمهور بولیوی در این گفتوگو از مبارزه داخلی این کشور با الیگارشی و طرحهای براندازانه آمریکا میگوید.
">محمدعلی فیروزآبادی
مقدمه:
رهبران آمریکایی لاتین در میانه حیات حکومت نوینی که بنیان گذاشتهاند با تهدیدها و چالشهای زیادی روبرو شدهاند. تلاش این گروه از رهبران برای ملی کردن صنعت و گسستن رشتههای اتصال اقتصادشان به غرب به ویژه ایالات متحده، مقاومت شدید دولتها و جناحهای ذینفع را برانگیخته است. حضور طولانی ایالات متحده در ساختار اقتصادی ـ سیاسی این کشورها موجب شده که برنامه اصلاحی دولتهای چپگرای آمریکای لاتین با حوادثی تنش بار همراه شود. از آنجا که ساختار اقتصادی این کشورها سالیان متمادی به نظام تکمحصولی متکی بوده است لذا امروز مهمترین مخالفان دولتهای انقلابی این منطقه را گروه صاحبان سرمایه داخلی و شرکتهای چند ملیتی خارجی تشکیل میدهند. به نظر میآید که این رویارویی در دو کشور بولیوی و ونزوئلا که جزو نخستین خاستگاههای پیروزی چپ در عصر جدید هستند دامنهای گسترده دارد. در حالی که هوگو چاوز درگیر مبارزهای سخت با احزاب مخالف بر سر اصلاح قانون اساسی است ایوو مورالس نیز با جناح ثروتمندان بولیوی بر سر ملی کردن صنایع این کشور دست و پنجه نرم می کند. «ایوو مورالس» رئیسجمهور بولیوی در این گفتوگو از مبارزه داخلی این کشور با الیگارشی و طرحهای براندازانه آمریکا میگوید.
* 21 ماه از دوران ریاست جمهوری شما میگذرد. آن تجدید ساختاری را که به بولیویاییها وعده داده بودید در چه وضعیتی است؟
** این برنامه همچنان پیش میرود. البته ضعفهایی دارد و علاوه بر آن با مقاومتهای اپوزیسیون در اردوگاه راستگرایان روبرو است، یعنی همان کسانی که نمیخواهند امتیازهایشان را از دست بدهند. آنها نمیخواهند بپذیرند که مسأله ملیشدن نفت و گاز تمام شده و تضمین شده است و نمیخواهند قبول کنند که قدرت به ملت انتقالیافته و دیگر ملک طلق چند خانواده یا همان الیگارشی نیست. اما من مطمئن هستم که این برنامه را به سرانجام خواهیم رساند. مبارزه سختی در پیش خواهیم داشت اما به همان اندازه انقلابی دموکراتیک، مسالمتجویانه و قانونی خواهد بود.
* اما این مناقشه کمی چهره خشونتآمیز به خود گرفته است...
** راست افراطی در عمل آمادگی پذیرش سرخپوستها را ندارد و به عبارت بهتر از آنها متنفر است. اما من اطلاعاتی در اختیار دارم مبنی بر این که راستگرایان برنامهای برای تشکیل یک اپوزیسیون سیاسی ندارند و از کودتا یعنی از یک کودتای نظامی و حتی از حملات تروریستی میگویند.
* از گروههای شبهنظامی در بولیوی چه اطلاعاتی در دست دارید؟
** ما عکسی در اختیار داریم که در آن سفیر ایالات متحده آمریکا در کنار یکی از شبهنظامیان بولیویایی دیده میشود. این عکس همین چندی پیش در بولیوی گرفته شده است. آن شبه نظامی اینک در زندان است. راستگرایان همان طور که سابقهاش را هم دارند در حال تجهیز و برنامهریزی برای اقدامات و عملیات شبهنظامی هستند. چندی پیش به کنسول ونزوئلا و به خانههای پزشکهای کوبایی حمله بردند و اقدام به اشغال فرودگاه سانتا کروز کردند. ما با دو دسته راستگرایان داخلی و خارجی روبرو هستیم. داخلیها وابسته به گروههای الیکارشیک و به اصطلاح خارجیها دستپرورده سفارت ایالات متحده هستند. «فیلیپ گولدبرگ» سفیر فعلی آمریکا در بولیوی پیش از این سرپرست گروه اعزامی ایالات متحده به کوزوو و قبل از آن دست راست «ریچارد هالبروک» در بوسنی بوده است و از همان زمان هم بود که یوگسلاوی سابق از درون متلاشی شد. ماموریت بوسنی برای شخصیت سیاسی گولدبرگ پوئنهای مثبت زیادی به همراه داشت اما در بولیوی موفق به کسب پوئنی نخواهد شد.
* آیا صحت دارد که میزان سرمایهگذاری در حوزههای صنعتی بولیوی بسیار پایین است؟
** در حال حاضر بزرگترین ضعف و کمبود ما در حوزه انسانی است. متخصصینی که ما به آنها نیاز داریم در وهله اول باید آموزش ببینند. مهمترین مسأله این است که دولت قبل از ملی کردن نفت و گاز کمتر از 300 میلیون دلار (در سال) از گاز درآمد داشت. این درآمد امسال به دو میلیارد دلار رسیده است. در سال 2004 کل ذخیره ارزی کشور کمتر از دو میلیارد دلار بود در حالی که امسال این رقم به پنج میلیارد دلار خواهد رسید. اینها همه واقعیاتی تردید ناپذیر است.
* مخالفان سیاسی شما، شما را به چاوزیسم متهم میکنند. آیا هیچ فاصله و تفاوتی میان شما و پرزیدنت چاوز وجود ندارد؟
** ما تفاوتهایی داریم اما هر دو برای برابری و عدالت و کاهش عدم تقارن موجود میان خانوادهها و قارهها تلاش میکنیم. نقطه مشترک بزرگ ما دموکراسی رهاییبخشی است که ایجاد کردهایم و این دموکراسی به کار سرمایهداری نمیآید. ما طرفدار زندگی و انسانیت هستیم، نه فقط برای آمریکای لاتین بلکه برای همه انسانهای این کره خاکی. ما از یک ژن سرخپوستی مشترک برخورداریم و برای هماهنگی با مادر زمین تلاش میکنیم. سوسیالیسم و مارکسیسم تنها به دنبال حل مشکلات انسانی هستند و کاری با زمین ندارند. اما ما باید در مورد محیط زیست و نجات زمین از وضعیت بدی که دارد حرف بزنیم.
* نظر شما در مورد خطمشی جمهوری اسلامی ایران که با وی یک قرارداد اتمی امضا کردهاید چیست؟
** این قرارداد به مانند دیگر مناسبات اقتصادی و دیپلماتیک بولیوی هرگز بر پایه سیاستی که جهتگیری و هدفش بر ضد دیگران باشد نیست. ما طرفدار فرهنگ زندگی هستیم و هرگز برنامههایی را که این فرهنگ را تهدید کنند دنبال نمیکنیم. برخی کشورها به برنامههای اتمی انتقاد میکنند. اما تنها کشورهایی حق این انتقاد را دارند که خودشان سلاحهای اتمی در اختیار نداشته باشند. آن کشورهایی که خود سراپا مسلح به سلاحهای اتمی هستند با کدام اخلاقیات دیگر کشورها را زیر سئوال میبرند؟ یا همه یا هیچکدام! پیروز جنگها ثروتمندان و بازندگان آن تنها فقرا هستند. تنها کنسرسیومها از جنگ سود میبرند زیرا میتوانند بر سرمایه خود (در جنگ) بیافزایند.