ژنرالی که همه به او امیدوارند

کیانی که تربیت یافته مشرف است، در آن زمان یکی از قدرتمندترین مقامات پاکستان شد زیرا ارتش پاکستان دهه‌ها بر این کشور حکومت داشته است و رئیس آن نیز از نفوذ بسیار بالایی برخوردار است و پیش‌بینی می‌شود که احتمالا هر چه بیشتر وی کنترل ارتش را به دست آورد وحتی از مشرف نیز قدرتمندتر شود.

طلعت مسعود، تحلیل‌گر سیاسی پاکستان و ژنرال بازنشسته ارتش، در این خصوص گفت: آرام آرام، ژنرال کیانی رئیس همه چیز خواهد شد. کنترل واقعی ارتش در دستان کیانی خواهد بود. اما محتمل است که علائق و قابلیت‌های ژنرال کیانی طی چند هفته بسیار محدود شوند. دو حزب سیاسی مدنی پاکستان که مخالف پرویز مشرف هستند، وعده داده‌اند که در صورتی که حزب مشرف – حزب مسلم‌لیگ شاخه قاعد – در انتخاب پارلمانی معوقه این کشور که قرار است در هجدهم فوریه برگزار شود، پیروز شود، تظاهرات خیابانی را در سراسر پاکستان برگزار خواهند کرد. این دو حزب، مشرف را که براساس نظرسنجی ها بسیار نامحبوب است، به دستکاری در نتیجه انتخابات متهم کرده‌اند.

در صورتی که تظاهرات خیابانی ناگهان انجام شود، تصمیم سرکوبی آنها به عهده ژنرال کیانی خواهد بود.

طبق گفته‌های تحلیل‌گران پاکستانی و آمریکایی، تصمیم کیانی در این مورد در تعیین حاکم اصلی پاکستان سرنوشت‌ساز خواهد بود. حتی این تصمیم می تواند بر و خیم‌تر شدن اوضاع نیز تاثیر بگذارد.

وفاداری به مشرف

اما پیش‌بینی تحلیل‌گران این است که کیانی تا حدودی به مشرف وفادار باقی بماند. آنها نقطه مقابل این وضع را هم در نظر گرفته و اظهار کرده‌اند که اگر کیانی فعالیت‌های مشرف را مخرب ارتش تشخیص دهد، وی دیگر از مشرف حمایت نخواهد کرد. بروس ریدل، یک مقام پیشین سازمان اطلاعاتی آمریکا (سیا) و کاخ‌ سفید و کارشناس مسائل پاکستان، در ادامه این گزارش گفته است: کیانی تا جایی به مشرف وفادار خواهد ماند که وی مسئولانه عمل کند و امتیازی برای سوءاستفاده ارتش منسجم پاکستان نباشد. در غیر این صورت آنها به کیانی خواهند گفت، خیلی ممنون به خاطر علاقه‌تان به امور امنیتی، این هم بلیت سفر به خارج از کشور! (اخراج وی از کشور ) همان‌طور  که کیانی توانسته است خود را بیشتر در ارتش نشان دهد، ارتش آمریکا و مقامات اطلاعاتی، وی را یک میانه‌روی حرفه‌ای و مایل به غرب که جاه‌طلبی‌های سیاسی کمی دارد، می‌شناسد. اما این واقعیت شناخته شده‌ای است که ریاست جدید ارتش، افسران پاکستانی را نیز تغییر خواهد داد. هنگامی که مشرف در سال 1998 در کودتایی بدون خونریزی قدرت را به دست گرفت، وی به عنوان کسی شناخته شده‌ بود که به سیاست علاقه‌ای ندارد اما وی کودتایی را طراحی کرد و توانست بر کشور حکومت کند. همان‌طور که عدم ثبات بیشتر شده‌ است و مشرف با مشکلات سیاسی شدیدی مواجه است، کیانی نیز به یک شخصیت بسیار مهم برای دولت بوش تبدیل شده ‌است. براساس نظرسنجی افکار عمومی، مشرف برای خردکردن رقیبان غیرنظامی خود و همین‌طور چسبیدن به قدرت، حکومت نظامی بالفعلی را در ماه نوامبر وضع کرد. در همین حال بسیار از پاکستانی‌ها، از مشرف به دلیل ناتوانی در جلوگیری از ترور بی‌نظیر بوتو، نخست‌وزیر پیشین پاکستان، در ماه گذشته انتقاد کردند. مشکل می‌شود به دیدگاه‌های شخصی کیانی پی‌برد: از زمانی که وی فرماندهی ارتش را به دست گرفته ‌است، اجازه انجام هیچ مصاحبه‌ای را نداده ‌است. در اولین اقدامش در سمت ریاست ارتش، وی سال 2008 را سال سرباز نامید که تلاشی بود برای بهبود بخشیدن به وضعیت روانی ارتش، عملی که مقامات ارتش آمریکا آن را تحسین کردند.

ارتش پاکستان تلاش کرده ‌است تا با شبه‌نظامیان بجنگد. از سال2001 تاکنون در نتیجه همین حملات ارتش به پایگاه‌های شبه ‌نظامیان، هزار سرباز و افسر پلیس کشته شده‌اند. در تابستان گذشته، چند صد سرباز خود را به شبه ‌نظامیان تسلیم کردند و باعث به وجود آمدن نگرانی شدیدی در میان مقامات ارتش آمریکا شدند. حرکات اولیه سیاسی ژنرال کیانی به عنوان فرمانده ارتش پاکستان، دو ژست کم‌اهمیتی بودند که از آنها به عنوان تلاش در جهت برطرف کردن تنش در حال شکل‌گیری میان دولت پاکستان و احزاب اپوزیسیون مدنی این کشور، تفسیر شده ‌است. این دو اقدام ژنرال اشفق کیانی عبارتند از: وی پس از ترور بوتو در 27دسامبر سال گذشته، سربازهایی را به آرامگاه‌ وی فرستاد تا حلقه‌ گلی را بر روی سنگ قبر وی بگذارند، خود وی نیز با شوهر بوتو دیدار کرد. در دومین حرکت خود، کیانی رهبری نخستین نشست فرماندهان سپاه را به عهده گرفت. در این نشست چندین ژنرال که بر ارتش تسلط دارند، شرکت داشتند. این نخستین بار در 9 سال گذشته بود که مشرف در این نشست شرکت نکرده ‌بود. در طی این نشست ژنرال کیانی بر اتحاد در کشور تاکید کرد.

رسانه خبری دولتی پاکستان به نقل از ژنرال کیانی اعلام کرد: این یکسان‌سازی استراتژی‌های سیاسی،‌ اجتماعی، اجرایی و نظامی است که در دراز مدت جوی از صلح، آرامش و ثبات را موجب خواهد شد. در نهایت آن چه که سرنوشت‌ساز است، اراده ملت و حمایت آنهاست. این گزارش می‌افزاید: ژنرال اشفق کیانی، پسر یک افسر جزء ارتش پاکستان و اهل شهر جهلوم، منطقه بیابانی در استان پنجاب است که به پرورش‌دهنده ژنرال‌های پاکستانی مشهور است. وی در خانواده متوسط ارتشی بزرگ شد و وارد مدرسه نظامی شد و به‌ عنوان فردی وفادار به ارتش شناخته شد. افسران ارتش پاکستان که از مشرف به دلیل خدشه‌دار کردن تصویر ارتش انتقاد می‌کردند، از انتخاب کیانی به ریاست ارتش حمایت کردند. اشفق کیانی چندین بار در آمریکا آموزش نظامی دیده‌ است. وی در فورت بنینگ در ایالت جرجیا آموزش دیده‌است و از کالج فرماندهی ارتش و ستاد کل آمریکا در فورت لیون ورث در ایالت کانزاس فارغ‌التحصیل شده ‌است.

اقدامات دیگر

براساس گفته‌های مقامات بازنشسته ارتش پاکستان، کیانی ریاست ارتشی را بر عهده دارد که در سیاست پاکستان بسیار فعال است و از هم‌پیمان شدن با هر گروه سیاسی امتناع ورزیده است.

وی هنگامی که افسر جزء ارتش بود، به مدت کوتاهی طی اواخر 80 مشاور نظامی بوتو بوده ولی از آن زمان تاکنون خود را از سیاستمداران دور نگه داشته‌است. یک مقام ارشد ارتش آمریکا که با ژنرال کیانی بسیار همکاری داشته‌است ولی به دلیل حساسیت در سیاست پاکستان نخواست که نامش فاش شود، گفته‌است: کیانی در طی دوره‌ای که ریاست ارتش را به عهده داشته، تمایل بسیار کمی از خود برای ورود به سیاست نشان داده ‌است. وی مردی فروتن است که توجه مشخصی به سربازها داشته‌است. هنگامی که کیانی در پاییز گذشته، به ‌عنوان معاون ریاست ارتش منصوب شد، در اولین حرکت خود از خطوط مقدم مناطق قبیله‌ای پاکستان دیدار کرد. هنگامی که وی عید فطر را با سربازان ارتش پاکستانی گذراند، تحسین ارتش آمریکا را برانگیخت و آن‌ها وی را سرباز سربازها نامیدند. وی همچنین یک طرفدار پر و پاقرص گلف است و ریاست انجمن گلف پاکستان را نیز به عهده دارد. این موضوع خیلی خصوصی است ولی باید گفته شود که وی پدر دو فرزند است و زمان زیادی را با خانواده‌اش می‌گذراند.

هنگامی که ژنرال کیانی در نشست‌ها حضور پیدا می‌کند، بیشتر از صحبت کردن، گوش می‌دهد. وی آن قدر آرام صحبت می‌کند که حتی یکی از مقامات پیشین آمریکا از طرز صحبت ‌کردن وی گله کرد و گفت: انگار او زیر لب سخن می‌گوید ولی این مقام آمریکایی مطمئن است که ژنرال‌ کیانی توانایی رهبری جنگ علیه شورشی‌گری را دارد. این مقام پیشین ارشد آمریکا پیش‌بینی کرده ‌است که ارتش پاکستان به رهبری کیانی به نسبت زمان ریاست مشرف بهتر عمل می‌کند. وی دلیل این گفته‌اش را این می‌داند که هنگامی که مشرف هم ریاست ارتش را بر عهده داشت و هم رئیس‌جمهور پاکستان بود، بیشتر حواسش به سوی سیاست پرت می‌شده است. وی ژنرال کیانی را به دلیل استفاده از آموزش‌ها و تاکتیک‌های ضدشورشی‌گری جدید که می‌تواند در سرکوب شورشیان در مناطق قبیله‌ای موثر باشد، ستود.

تحلیل‌‌گران پاکستانی نیز پیش‌بینی کرده‌اند که با توجه به آشوب مداوم سیاسی در کشور به هر اندازه که ژنرال‌ کیانی پیشرفت‌هایی در ارتش به دست بیاورد، نادیده انگاشته خواهد شد.

ممکن است ژنرال کیانی برای پایان دادن به بی‌ثباتی در پاکستان، معامله بسیار بزرگ و خوبی را با احزاب سیاسی مدنی این کشور داشته باشد. البته انتظار می‌رود که این معامله به حاکمیت ارتش خاتمه دهد.