گروه سیاسی: در حالی که زمان بررسی پرونده هستهای ایران تا دهم شهریورماه به تعویق افتاده است، نشانهها از تلاش زود هنگام آمریکا و متحدانش علیه فعالیتهای هستهای تهران حکایت دارد. در این میان چین به عنوان رئیس دورهای شورای امنیت بیش از گذشته در مورد برنامههای هستهای ایران اظهارنظر میکند و جورج بوش و ولادیمیر پوتین ـ روسای جمهوری آمریکا و روسیه ـ در جریان ملاقات اخیر خود در مورد ارسال پیامی مشترک به ایران به تفاهم رسیدهاند. وانگ گوانگیا، سفیر چین در سازمان ملل، هفته گذشته ضمن تاکید بر ادامه روند دیپلماتیک برای حل مساله هستهای ایران تصریح کرد: اکنون زمان مناسبی برای به جریان افتادن دور جدید تحریمها علیه ایران نیست.
با این حال وی افزود: با توجه به برخی تردیدها در برنامههای هستهای ایران انجام نوعی تعلیق ضروری است. این در حالی است که زلمای خلیلزاد همتای آمریکایی گوانگیا در شورای امنیت از آغاز گفتوگوها در خصوص قطعنامه سوم خبر میدهد. خبرگزاری یونایتدپرس به نقل از گوانگیا که در جریان «پانزدهمین برنامه عملیاتی برای ایران» در جمع خبرنگاران سخن میگفت، مینویسد: «چین با اعمال تحریمها علیه ایران به بهانه عدم پایبندی به تحریمهای گذشته شورای امنیت مخالف است.» اظهارات سفیر چین در حالی مطرح میشود که خلیل زاد ضمن متهم کردن تهران به دخالت در امور عراق بار دیگر درخواست تکراری تعلیق عملیات غنیسازی در تهران را مطرح کرده است. از سویی دیگر نمایندگان ایران و آژانس بینالمللی انرژی اتمی برای تدوین طرحی عملیاتی به منظور رفع ابهامات موجود در مورد فعالیتهای هستهای ایران در فرجهای 60 روزه به توافق رسیدهاند. اما گوانگیا تاکید دارد مواضع خود را به عنوان نماینده پکن مطرح میکند نه رئیس شورای امنیت. وی بر این عقیده است که باید از عدم نقض پیمان منع اشاعه تسلیحات هستهای و ماهیت صلحآمیز فعالیتهای هستهای اطمینان حاصل کرد و افزود: در این مورد با دیگر اعضاء همکاری میکنیم.
سفیر چین در پاسخ به این سوال که پرونده ایران به جای شورای امنیت در آژانس بینالمللی انرژی اتمی بررسی دبیر کل موتلفه اسلامی در گفتوگوی اخیرش به ایسنا گفته، بالا بردن سطح رفاهی عامه مردم و به خصوص قشر کم درآمد مولفه گفتمان این جریان در انتخابات مجلس هشتم است. به رغم آنکه طبقه بازاریان به عنوان یک طبقه پرنفوذ در جامعه ایران همچنان برای حفظ جایگاه خود در ساختار سیاسی تلاش میکنند ولی مشخص نیست که ستاره اقبال این طبقه تا چه زمان پابرجا خواهد بود. اگر روزی اقتصاد بازار به معنای واقعی کلمه در ایران حاکم شود، بسیاری از بازاریان ایران ورشکست خواهند شد و پایگاه طبقاتی خود را از دست خواهند داد. در صورت عدم وقوع چنین اتفاقی نیز بازاریان نمی توانند حفظ دیپلماتیک و در شورای امنیت بررسی شود. گوانگیا در بخش دیگری از سخنان خود با هدف تعدیل مواضع چین گفت: عناصر قطعنامه تخریبی شورای امنیت از ابتکارهای دیپلماتیک اتحادیه اروپا و آژانس بینالمللی انرژی اتمی حمایت میکند. وی با اشاره به مذاکرات محمد البرادعی مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی و خاویر سولانا مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا با مقامات ایرانی افزود: گمان میکنم اکنون باید توجه بیشتری به روند دیپلماتیک معطوف کرد. وی تاکید کرد که پکن در مورد ایران یا هر کشور دیگری اعتقاد دارد تحریم رویکرد صحیحی نخواهد بود. این در حالی است که چین تاکنون به دو قطعنامه پیشین شورای امنیت علیه ایران رأی مثبت داده است. یونایتدپرس به نقل از وی در پاسخ به سوالی مبنی بر حمایت پکن از قطعنامه بعدی علیه ایران مینویسد: معتقدیم آژانس ناظر مسائل منع اشاعه هستهای است. بنابراین آژانس باید نقش اصلی را ایفا کند و من همواره از دوستان خود در شورای امنیت میپرسم چرا شورای امنیت نقشآفرینی کند؟
وی در ادامه اظهارت خود از ارائه پاسخ شفاف به این سوال خودداری کرد و گفت: «معتقدیم نباید دستور کارمان را فراموش کنیم، شورای امنیت قطعنامههایی را تصویب کرد و هر اقدامی که شورا انجام میدهد جایگزین آژانس نیست بلکه در جهت تقویت نقش آن است و ما میتوانیم از جانب آژانس بینالمللی انرژی اتمی اقدام کنیم.»
مذاکرات حساس
اظهارات سفیر چین در حالی بیان میشود که علیاصغر سلطانیه نماینده ایران در آژانس بینالمللی انرژی اتمی مذاکرات 20 تیرماه تهران با آژانس را حساس و سرنوشتساز توصیف میکند. خبرگزاری ایرنا به نقل از سلطانیه که در حاشیه کنفرانس بینالمللی سوسیالیستهای پارلمان اروپا در بروکسل سخن میگفت، مینویسد: با ارجاع پرونده هستهای ایران به شورای امنیت، اتحادیه اروپا عملاً از تصمیمگیریها کنار گذاشته شد. وی ضمن درخواست از نمایندگان مردم اروپا برای احیای نقش از دست رفته این اتحادیه گفت: آنها باید تلاش کنند دخالتهای شورای امنیت فوراً متوقف شده و پرونده در چارچوب آژانس بینالمللی انرژی اتمی قرار بگیرد. سلطانیه با اشاره به سفر قریبالوقوع معاون امور پادمان، رئیس سیاستگذاری و روابط بینالملل، مشاور حقوقی و رئیس بخش پارلمان ایران در آژانس به تهران به منظور تدوین طرحی عملیاتی برای رفع ابهامات برنامههای هستهای این امر را نشانه عزم سیاسی و حسننظر جمهوری اسلامی در یافتن راهحل مسالمتآمیز برای برونرفت از وضعیت فعلی و حل نهایی مساله از طریق گفتوگو عنوان کرد. در همین حال سوسیالیستهای پارلمان اروپا نیز تاکید کردند تنها راه برای حل مشکل کنونی پرونده هستهای ایران گفتوگو است. این در حالی است که زلمای خلیلزاد میگوید: در حال حاضر یک مسیر دوسویه مبنی بر دیپلماسی و تشویق تهران به همکاری در قبال آژانس اتخاذ شده است و باید از طریق تصویب تحریمهای بیشتر، ایران را به همکاری ترغیب کرد. با این وجود سعود الفیصل وزیر امور خارجه عربستان بار دیگر بر حل مسالمتآمیز مساله هستهای ایران تاکید میکند. خبرگزاری ایرنا به نقل از وی مینویسد: شورای همکاری خلیج فارس امیدوار است موضوع هستهای ایران دور از تنش و جنجال در فضایی آرام و از طریق راههای سیاسی و دیپلماتیک حل و فصل شود.