نظام سیاسی، پاسدار انتخابات

دکتر عماد افروغ

این یک واقعیت جا افتاده است که در مباحث جامعه‌شناسی سیاسی است که اصحاب قدرت مستقر، منافعی در نتایج انتخابات دارند و بر این اساس، خواسته یا ناخواسته، مستقیم یا غیرمستقیم می‌کوشند تا به گونه‌ای انتخابات را مطابق با منافع خود جهت دهند و در اینجاست که نقش رهبران یک نظام سیاسی در تضمین سلامت کامل رقابت انتخاباتی برجسته می‌شود، به این معنا که این رهبران نظام سیاسی هستند که باید اطمینان خاطر را درباره صحت انتخابات برای جناح‌ها به وجود آورند. در واقع نکته‌ای که رهبر معظم انقلاب دیروز در دیدار جمعی از اقشار مختلف قم با ایشان، تاکید کردند و درباره رعایت اخلاق انتخاباتی هشدار دادند کاملا جدی است و فرموده ایشان مبنی بر اینکه در 28 سال گذشته انتخابات سالمی داشته‌ایم تاکید مجددی است بر اینکه هشتمین دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی نیز همچون سال‌های گذشته باید در صحت کامل برگزار شود.

از سویی دیگر ابراز نگرانی‌هایی که درباره انتخابات صورت می‌گیرد فرآیند درون سیستمی است و تا جایی قابلیت استماع دارد که پای بیگانگان را به میان نکشد. در آستانه سالگرد انقلاب اسلامی نباید فراموش کرد که شعار ما استقلال، آزادی و جمهوری اسلامی بوده و این استقلال ما، به اعتراف همه دولت‌ها استقلال مثال‌زدنی بوده است و نباید اجازه داد که نفوذ بیگانگان این استقلال را مخدوش کند. اینکه رئیس‌جمهوری آمریکا در ادامه سیاست‌های میلیتاریستی خود و به قصد ایجاد خدشه در اذهان عمومی، در صف‌آرایی‌های داخلی ما دخالت کرده و انگشت حمایت بر جمع خاصی می‌گذارد، نه شعارهای آن جمع، بلکه استقلال ما را نشانه گرفته است و ساده‌انگاری است اگر که فرض کنیم جورج بوش با آن شناسنامه و جایگاه سیاسی‌اش در جهان برای سرنوشت ما دلسوزی به خرج می‌دهد. در واقع خود این دخالت و حمایت، سرنخ را به دست مردم و گروه‌هایی که به صورت جمعی حمایت می‌شوند می‌دهد تا راه را از چاه تشخیص دهند.

موضوع دیگری که معمولا در آستانه انتخابات بروز می‌کند، تخریب‌هایی است که از سوی جناح‌ها یا اشخاص علیه جناح یا شخص رقیب صورت می‌گیرد. متأسفانه در این زمینه آسیب‌هایی را شاهد هستیم و این آسیب‌ها هم در عرصه عمومی و غیررسمی و هم در عرصه رسمی نمود پیدا می‌کند.

برای ممانعت از بروز این اتفاق در آستانه انتخابات، در وهله اول نظام سیاسی باید پاسدار باشد و اگر کسی قصد تخریب داشت با او برخورد کند؛ به این معنا که نظام سیاسی نباید در این حوزه، موضع دوگانه اتخاذ کند؛ یعنی اینکه هر جا تخریب به نفعش بود کوتاه بیاید و هر جای که تخریب به ضررش بود به شدت برخورد کند و این طور نباشد چیزی که برای دیگران مذموم است برای ما ممدوح شود.

چه بسا اینکه تخریب گاه در شکل‌های مرموزانه‌ای هم صورت می‌گیرد که از عهده برخورد برای مردم عادی خارج است و اصحاب قدرت هستند که باید با آن برخورد کنند و وظیفه پاسداری از سلامت انتخابات را به عهده گیرند. تمرکز نامزدها صرفا برای معرفی خودشان و بی‌توجهی مردم به تخریب‌ها باید تبدیل به فرهنگ شود.

این فرهنگ باید نهادینه شود که اگر نامزدی پیش از معرفی خود به تخریب رقیب بپردازد مردم خود به خود از وی رویگردان شوند و با چنین فرهنگی است که سلامت انتخابات تضمین می‌شود. در این میان نقش رسانه ملی در تامین فرصت‌های برابر و منصفانه برای نامزدهای قانونی دوچندان می‌شود ولی واقعیت موجود تا رسیدن به این نقش مطلوب فاصله دارد.