راهکارهاى عملى مقابله با «فتنه»

* در نوع الگوهاى غرب در برخورد با اسلام، فیلم فتنه داراى چه شاخصه‌هایى است که اینگونه بازتاب پیدا کرد؟

** فیلم فتنه از لحاظ کیفیت ساخت ضعیف و کوتاه و به لحاظ محتوا هتاکانه است. این فیلم که هدف اصلى حرکت خود را اهانت به پیامبر و تمسخر برخى از احکام اسلامى قرار داده است به این علت بیشتر مورد توجه قرار گرفته که مستقیماً آیاتى از قرآن را ذکر کرده و لبه تیز اهانت هاى خود را متوجه این آیات شریفه نموده است. این اهانت مستقیم به قرآن کریم هرچند از سوى برخى از مخالفان اسلام در غرب بى سابقه نبوده ولى موج تبلیغاتى حامیان این فیلم سبب شد تا واکنش جدى مسلمانان برانگیخته شود.

* این فیلم مشخصاً به چه نکاتى اشاره دارد و طیف حامیان آن چه کسانى هستند؟

** این فیلم به آیات جهاد و آیاتى که مرزبندى بین مسلمانان و اهل کتاب را مطرح مى کند حمله کرده است؛ خصوصاً در چند مورد در این فیلم شاهد ذکر آیاتى هستیم که در آنها به یهودیت اشاره شده است. این امر نشان مى دهد که گزینش کنندگان و طراحان این فیلم گرایشى جدى به فعالان افراطى یهودى و صهیونیستى داشته اند. پخش گسترده نسخه هاى متعددى از این فیلم در اینترنت و حمایت برخى مقامات رسمى پارلمان هلند از ساخت و پخش این فیلم نشان دهنده وجود برنامه ریزى براى اهانت به قرآن کریم و پیامبر اسلام است.

* سازندگان فیلم به دنبال ارسال چه پیامى به مخاطبان خود بوده‌اند؟

** از جمله نکاتى که براى مسلمانان و خصوصاً نخبگان جهان اسلام قابل توجه مى باشد این است که برخى دستورات اخلاقى و اجتماعى قرآن کریم که ضامن سلامت جامعه مى باشند در این فیلم مورد حمله قرار گرفته است. حمایت اسلام از خانواده، مخالفت قرآن با روابط نامشروع اخلاقى، مخالفت با همجنس بازى و دستوراتى از این قبیل اشاره کرد که به شهادت محققان و اساتید علوم اجتماعى و انسانى ضامن حفظ سلامت و استوارى پایه هاى یک جامعه هستند، در این فیلم مورد حمله قرار گرفته و سازندگان کوشیده اند چنین نمایش دهند که مخالفت اسلام با این معضلات نوعى عقب ماندگى و مخالفت با تمدن را ترویج مى‌کند.

* در یکى ـ دو ماه اخیر چندین حرکت با صبغه اسلام ستیزى یا هتک اعتقادات مسلمانان به جریان افتاده است. چه تحلیلى از این زنجیره حوادث دارید و آیا مى‌توان این توهین‌ها را در ارتباط با یکدیگر دانست؟

** از دو جهت مى توان به این مسئله توجه کرد؛ یکى برنامه ریزى از پیش طراحى شده اى است که براى مقابله با اسلام از دستاویزهاى مختلفى استفاده مى کند که هر از چند گاهى به یکى از این اشکال خود را نشان مى دهد. مسئله دوم ترس مخالفان اسلام از اوج گیرى گرایش به اسلام در غرب است در همین فیلم فتنه هم شاهد بودیم که سازندگان فیلم رشد سریع اسلام در هلند را خطرى بزرگ معرفى مى کنند و افزایش مساجد و مراکز اسلامى و روى آوردن زنان و جوانان به مظاهر و اعمال اسلامى را خطرى براى جامعه هلند ارزیابى مى کنند. ترس از گرایش به اسلام باعث شده است که مخالفین اسلام دست به چنین فعالیت هاى زشت و ناپسندى بزنند حال آن که چنین اقداماتى شاید باعث تخریب ذهنیت برخى از افراد ناآگاه نسبت به اسلام شود اما نخواهد توانست مانعى در برابر رشد اسلام ایجاد کند.

* برهه سیاسى امروز چه ویژگى‌هایى دارد که این حوادث به صورت مکرر رخ مى‌دهد؟

** در یک تحلیل کلان مى توانیم بیدارى اسلامى و رشد اعتماد به نفس دینى مسلمانان را به عنوان عاملى ذکر کنیم که باعث شده است غرب، اصلى ترین رقیب و مانع اصلى در برابر جهان گشایى خود را اسلام بپندارد. از این رو است که در سال هاى اخیر شاهد تقابل هاى جدى تر و برنامه ریزى شده ترى با اسلام هستیم.

* راهکارها و منطق مقابله با این حرکت چه باید باشد؟

** راهکارهاى فراوانى وجود دارد. ابتدایى ترین راهکار اعلام انزجار و مخالفت با چنین اقداماتى است اما به هیچ وجه کافى نیست. مهم تر از اعلام انزجار اطلاع رسانى صحیح و تبلیغ مناسب و درست اعتقادات اسلامى خصوصاً براى اقشار ناآگاه جامعه غرب است. در اولویت هاى مقابله با چنین اقداماتى باید به زدودن تصویر خشونت آمیزى اندیشید که دشمنان اسلام مى کوشند از اسلام تصویر کنند. علاوه بر این ارائه چهره حقیقى اسلام از طریق محصولات فرهنگى نیز مى تواند راهکار مناسبى براى مقابله با این توهین ها باشد. هنرمندان و اصحاب فرهنگ وظیفه اصلى را در این حیطه عهده دار مى باشند. در جبهه سیاسى از آنجایى که بسیارى از این توهین ها به مدد برخى جریان هاى سیاسى ضداسلامى صورت مى گیرد، شایسته است سیاستمداران جهان اسلام، رهبران و کارگزاران دولت هاى اسلامى و همه افرادى که تأثیر و نقشى در سیاست بین المللى دارند، با ابراز مخالفت و برداشتن گام هایى عملى در این جهت، همراهى خود را با ملل مسلمان و امت اسلامى نشان دهند. در جبهه اقتصادى نیز تحریم، کاهش رابطه وخوددارى از مصرف کالاهاى کشورهایى که از چنین توهین هایى حمایت مى کنند، مى تواند اقدامى تنبیهى و علاوه بر آن هشدارآمیز باشد تا سیاستمداران غربى به خوبى درک کنند که اهانت به مقدسات اسلامى در همه زمینه ها براى آنها هزینه ساز خواهد بود.