افشین مظاهری
اشاره:
رسانههای جهان در پایان فاز اول سفر خاورمیانهای بوش که دیدار از اسرائیل و سرزمینهای فلسطینی را شامل میشد همان خطوطی که کاخ سفید به عنوان اهداف این سفر ترسیم کرده بود یعنی کمک به پیشبرد روند به اصطلاح صلح خاورمیانه و ایجاد کشور متصل فلسطین قبل از سال 2009 میلادی را دنبال کردند.
این در حالی است که بوش در ضمن دیدارش از اسرائیل در گفتگو با یکی از شبکههای تلویزیونی این رژیم اذعان کرد پیشبینی نمیکند قبل از آن که دوران ریاست جمهوری او به پایان برسد صلح در خاورمیانه برقرار شود.
کشور فلسطین به گونهای که بوش از آن سخن میگوید اگر زمینه ایجادش فراهم شود کشوری خواهد بود که تحمیلاش به فلسطینیان جز به زور قدرت نظامی و فشار سیاسی از سوی ایالات متحده، اسرائیل، قدرتهای اروپایی و رژیمهای وابسته عرب ممکن نخواهد بود. در این بین نقش حاکمیت خودگردان فلسطینی به ریاست محمود عباس چیزی جز اقدام به عنوان عوامل بومی تبدیل سرزمینهای اشغالی به کشوری تحتالحمایه غرب نخواهد بود.
">افشین مظاهری
اشاره:
رسانههای جهان در پایان فاز اول سفر خاورمیانهای بوش که دیدار از اسرائیل و سرزمینهای فلسطینی را شامل میشد همان خطوطی که کاخ سفید به عنوان اهداف این سفر ترسیم کرده بود یعنی کمک به پیشبرد روند به اصطلاح صلح خاورمیانه و ایجاد کشور متصل فلسطین قبل از سال 2009 میلادی را دنبال کردند.
این در حالی است که بوش در ضمن دیدارش از اسرائیل در گفتگو با یکی از شبکههای تلویزیونی این رژیم اذعان کرد پیشبینی نمیکند قبل از آن که دوران ریاست جمهوری او به پایان برسد صلح در خاورمیانه برقرار شود.
کشور فلسطین به گونهای که بوش از آن سخن میگوید اگر زمینه ایجادش فراهم شود کشوری خواهد بود که تحمیلاش به فلسطینیان جز به زور قدرت نظامی و فشار سیاسی از سوی ایالات متحده، اسرائیل، قدرتهای اروپایی و رژیمهای وابسته عرب ممکن نخواهد بود. در این بین نقش حاکمیت خودگردان فلسطینی به ریاست محمود عباس چیزی جز اقدام به عنوان عوامل بومی تبدیل سرزمینهای اشغالی به کشوری تحتالحمایه غرب نخواهد بود.
قرار بود کنفرانس آناپولیس در ماه نوامبر نقطه آغازین حرکت در راستای اجرایی شدن پروسه صلح باشد اما پیششرط ایهود اولمرت، نخستوزیر اسرائیل برای مذاکره پیرامون راهکارهای برقراری صلح پایدار بین اسرائیل و فلسطینیان مهار گروههای جهادی فلسطینی چون حماس و جهاد اسلامی است که کماکان با راکت شهرکهای صهیونیستنشین را از غزه هدف قرار میدهند.
اولمرت تاکنون بارها هشدار داده که مادامی که دولت خودگردان گروههای مبارز فلسطین را مهار نکرده در جهت اجرایی کردن هیچیک از توافقات دو طرف حرکت نخواهد کرد. این پیامی آشکار برای عباس با این مضمون است که باید برای خلع سلاح مخالفان اشغالگری اسرائیل در سرزمینهای فلسطینی وارد عمل شود.
اولمرت در ضمن دیدار اخیر بوش از اسرائیل سعی کرد نظر او را نسبت به تداوم عملیات نظامیان اسرائیلی علیه نیروهای مقاومت همزمان با پیشرفت مذاکرات جلب کند. این تلویحا بدان معنا است که نباید امیدی به روی آوردن دولت عباس به راهکارهای آشتیجویانه در قبال حماس که هماکنون کنترل نوار غزه را در دست دارد، داشت.
عباس هر آنچه در توان داشته برای تامین نظر اسرائیلیها و آمریکاییها انجام داده است. براساس یکی از گزارشهای اخیر پلیس امنیت اسرائیل (شینبت) نیروهای امنیتی دولت خودگردان از ماه نوامبر تاکنون بیش از 4500 فعال حماس را در کرانه باختری بازداشت کردهاند.
حماس طی ماههای اخیر دولت خودگردان را به سرکوب گسترده نیروها و نهادهای وابسته به این جنبش متهم کرده و این رویکرد را در مغایرت با تلاشهای برخی کشورهای عرب برای میانجیگری بین حماس و فتح و تشکیل دولتی ائتلافی دانسته است.
اسرائیل هم پس از نشست آناپولی بر اقدامات سرکوبگرانه خود دوش به دوش نیروهای امنیتی دولت خودگردان افزوده است. این اقدامات بیاعتباری دولت خودگردان را به علت همکاری آشکار نیروهای امنیتیاش با نظامیان اسرائیلی به سطحی بیسابقه رسانده است.
بازداشتشدگان در این عملیات در برابر دادگاههای نظامی قرار میگیرند و آنچنان که میش دین، از گروههای حقوق بشر اسرائیلی اعلام کرده 7/99 درصد آنها در این دادگاهها مجرم شناخته میشوند. روند رسیدگی به اتهامات در دادگاه به زبان عبری انجام میشود بیآن که مترجمانی کارآمد در جلسات دادگاه حضور داشته باشند. تقریبا نیمی از 9 هزار فلسطینیای که در زندانهای اسرائیل دوران محکومیت خود را پشت سر میگذارند در چنین دادگاههایی محاکمه شدهاند.
اسرائیل طی یک سال اخیر تقریبا هر روز دست به انجام عملیات نظامی در منطقه تحت کنترل حماس زده در حالی که این رژیم ادعا دارد از اوت سال 2005 میلادی از نوار غزه خارج شده است.
صائب عریقات، مذاکرهکننده ارشد فلسطینیان هفته گذشته و در آستانه سفر بوش به خاورمیانه از تشدید حملات ارتش اسرائیل علیه فلسطینیان خبر داده بود. اولمرت در واکنش به اظهارات عریقات تایید کرد به نیروهای اسرائیلی دستور داده شده حملات خود را علیه نوار غزه در واکنش به موشکپرانی حماس به شهرکهای جنوب اسرائیل تشدید بخشند.
خواستههای اسرائیل
اسرائیل خواستار تبدیل کشور مستقل فلسطین در آینده به محدودهای غیر نظامی شده که حتی نیروهای امنیتی داخلیاش هم برای تامین نیازهای تسلیحاتی خود محدودیتهایی خواهند داشت. اولین مسئولیت دولت چنین کشوری امن کردن فضای داخلی برای اسرائیل خواهد بود. چگونگی تحقق این هدف قرار است توسط ژنرال جیمز جونز، فرستاده ویژه ایالات متحده و در چارچوب توافق سهجانبه بوش، اولمرت و عباس قبل از برگزاری نشست آناپولیس تبیین شود.
اسرائیل همچنین بر واگذاری حق پرواز بدون محدودیت هواپیماهای اسرائیلی بر فراز قلمرو کشور مستقل فلسطین و حق نظارت بر ترددهای مرزی فلسطینیان به این رژیم تاکید دارد. تلآویو همچنین خواستار استقرار نیروهای بینالمللی در کرانه باختری و در طول گذرگاه رفح است.
تا آنجا که به استقرار نیرویی بینالمللی در کرانه باختری مربوط میشود غربیها و بویژه فرانسه که خواستار احیای نقش خود در خاورمیانه است به مشارکت در این طرح رغبت نشان دادهاند. مارک اوته، نماینده اتحادیه اروپایی در خاورمیانه در اینباره گفته این اتحادیه فعلا ترجیح میدهد فقط شنونده باشد و به بررسی واکنش طرفهای ذینفع در قبال این طرح بپردازد.
نیکلا سارکوزی، رئیسجمهور فرانسه در مراسم افتتاحیه نشست اعطاکنندگان کمکهای مالی به دولت خودگردان در پاریس به صراحت اعلام کرد از طرح استقرار نیروهای بینالمللی در کشور مستقل فلسطین با هدف کمک به نیروهای امنیتی دولتی در زمان و شرایط مناسب حمایت میکند. عباس از اظهارات سارکوزی استقبال کرد و توضیح داد قبلا با کلیات این طرح موافقت کرده است.
اسرائیلیها سعی کردهاند با پیشزمینه طرح بوش برای تشکیل کشور مستقل فلسطین با وسط کشیدن پای طرفهای خارجی بیش از پیش از فراهم آمدن زمینه مهار حماس اطمینان حاصل کنند. زیپی لیونی، وزیر امور خارجه اسرائیل ماه گذشته در نشست وزرای امور خارجه کشورهای عضو ناتو در بروکسل، پایتخت بلژیک خواستار ایفای نقش ناتو در تامین امنیت اسرائیل در صورت موافقت تلآویو به مصالحه با فلسطینیان و واگذاری بخشی از اراضی اشغالی به آنها شد.
این روند به آن معنا است که واشنگتن و تلآویو به دنبال استفاده از همه ظرفیتهای موجود برای مهار حماس و تحمیل دیدگاههای رژیم صهیونیستی به ملت فلسطین با ایجاد نگاهی مثبت نسبت به تشکیل کشور مستقل فلسطین در جامعه بینالمللی و بویژه در جهان عرب هستند.