خویشتنداری در برابر مواضعی غیراصولی
گروه جهان
فرانسه که از اول ماه ژوئیه ریاست دورهای اتحادیه اروپا را عهدهدار میشود به تازگی بر شدت مواضع ضد ایرانی که پس از روی کارآمدن نیکلا سارکوزی، رییسجمهور این کشور شکل تازهای به خود گرفته است افزود. اقداماتی که با واکنشی غیرمعمول به اظهارات ضد صهیونیستی محمود احمدینژاد، رییسجمهور ایران به اوج رسید و بر لزوم بازنگری در سیاست خارجی جمهوری اسلامی در قبال فرانسه تاکید کرد.
دولت جدید فرانسه از همان ابتدا پیرو سیاستهای آمریکا به ویژه در قبال مساله ایران بود و این امر اندکی پس از روی کارآمدن سارکوزی با تغییر تدریجی سیاست خارجی فرانسه نمایان شد.
نگاهی به مواضع جدید پاریس در قبال ایران به روشنی ما را به این نتیجه منتهی میسازد. تازهترین این اقدامات احضار علی آهنی، سفیر کشورمان در فرانسه به وزارت امور خارجه این کشور در اعتراض به اظهارات احمدینژاد درباره رژیم صهیونیستی و ابلاغ مخالفت شدید و خشم دولت فرانسه نسبت به اظهارات آقای احمدینژاد به وی بود.
احمدینژاد در کنفرانسی رژیم صهیونیستی را موجودی پلید خوانده بود که به پایان حیاتش نزدیک است.
ایران نیز در واکنش به اقدام غیر معمول و مواضع غیر منطقی دولت فرانسه و در اعتراض به مواضع غیراصولی این کشور در قبال برنامه هستهای ایران، برنار پولتی، سفیر پاریس در تهران را به وزارت امور خارجه احضار و ناخرسندی جمهوری اسلامی ایران را نسبت به اینکه فرانسه غافل از واقعیتهای موجود بینالمللی، جلوتر از آمریکا حرکت میکند و مواضع تندی علیه ایران اتخاذ کرده به وی ابراز کرد.
از سوی دیگر شاهد بودهایم که فرانسه درصدد اعمال نفوذ در منطقه و گشودن جای پای خود برای دخالت و اعمال نفوذ در منطقه است.
نیکلا سارکوزی در سفر ماه ژانویه (دیماه) خود به امارات متحده عربی خبر از تاسیس یک پایگاه نظامی در ابوظبی داد و گفت که این طرح در سال 2009 عملیاتی خواهد شد. با امضای این توافقنامه، نیروی دریایی فرانسه برای نخستینبار در منطقه نفتخیز خلیج فارس دارای پایگاه خواهد شد. جمهوری اسلامی ایران یکی از سرسختترین مخالفان حضور نیروهای خارجی به خصوص آمریکا در منطقه میباشد و سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در این باره گفته است: ساخت پایگاه نظامی توسط فرانسه در امارات متحده عربی موجب بروز بیثباتی در منطقه خلیج فارس میشود. ما مخالف توسعه نظامی در منطقه هستیم و فکر میکنیم که حضور نیروهای بیگانه نه تنها به ثباط منطقه کمک نخواهد کرد بلکه نتیجه عکس داده و موجب بروز بیثباتی در منطقه خواهد شد.
بنا به توافق امارات و فرانسه در اینباره در این پایگاه دریایی نزدیک به 500 نیرو مستقر خواهد شد.
از دیگر تلاشهای فرانسه برای حضور و اعمال نفوذ در منطقه مانور مشترک نظامی است که بنا به اعلام وزارت دفاع این کشور با حضور نیروهای نظامی فرانسه، امارات و قطر در ماه آینده در خلیج فارس برگزار میشود.
به گزارش خبرگزاری رویتر، این مانور نظامی که سپر خلیج نامیده میشود در قلمرو آبهای سرزمینی امارات و آبهای آزاد بینالمللی در نزدیکی تنگه هرمز انجام خواهد شد و در طول آن، نیروهای این سه کشور براساس یک سناریو فرضی با یک دشمن در جزیرهای در نزدیکی تنگه هرمز مقابله خواهند کرد که پایههای نفتی را مورد هدف قرار میدهد.
وزارت دفاع فرانسه اعلام کرد قرار است این رزمایش 23 فوریه تا 5 مارس با مشارکت 1500 سرباز فرانسوی، 2500 سرباز اماراتی و 1300 تن از سربازان قطری در سه حوزه زمین، هوا و دریا برگزار شود و نزدیک به 6 ناو جنگی، 40 هواپیما و دهها زرهی در این رزمایش شرکت خواهند کرد.
یکی دیگر از اقدامات و اظهارات غیرمسوولانه مقامات مسئول فرانسه در قبال ایران از جانب هروه مورن، وزیر دفاع فرانسه صورت گرفت که در اظهاراتی ایران را به تولید سلاح هستهای متهم کرد.
وی مدعی شد کشور متبوعش سرنخهایی اطلاعاتی در دست دارد که نشان میدهند ایران برنامه ساخت سلاح هستهای خود را متوقف نکرده است.
ادعای وی واکنش وزارت امور خارجه کشورمان را در بر داشت. حسینی در پاسخ به این اظهارات نیز با بیان اینکه سیاست ایران در قبال فرانسه و مواضع غیردوستانه این کشور تا به حال خویشتنداری بود تصریح کرد: در صورتیکه این روند ادامه یابد در رویکردمان تجدیدنظر میکنیم.
وزیر دفاع فرانسه در آبان ماه سال جاری نیز ادعا کرده بود که فرانسه مدارکی در اختیار دارد که ثابت میکند برنامههای هستهای جمهوری اسلامی اهدافی نظامی دارند.
این در حالی است که در گزارش سازمان برآوردهای اطلاعاتی آمریکا که برآیند نظر سازمان اطلاعاتی آمریکا است، تاکید شد که ایران از سال 2003 تاکنون به دنبال تولید سلاح هستهای نبوده است اگرچه ایران هرگونه تلاش در این راستا حتی پیش از زمان اعلام شده در این گزارش را رد و تاکید کرده است که هدفش از دنبال کردن برنامه هستهای فقط برآوردن نیازهای انرژی این کشور است.
از دیگر مواردی که اخیرا در برخی گزارشات به آن اشاره شده بود و با توجه به مواضع پاریس در قبال ایران جای تامل دارد، تبدیل پاریس به مکانی برای مباحثات ضدایرانی است.
در برخی از این گزارشات ادعا شده است که پرویز مشرف، و رییسجمهور پاکستان در پاریس دیداری محرمانه با دو تبعیدی ایرانی داشته که در پی ایجاد دولت در تبعید ایران هستند و نیز ادعا شده است که حتی محل دیدار نیز به دستور شخص نیکلا سارکوزی در اختیار مشرف قرار داده شده و رییسجمهوری فرانسه در جریان جزییات دیدارها و فعالیتهای همتای پاکستانی خود بوده است.
چندی پیش نیز خبرگزاری آسوشیتدپرس به نقل از منابع صهیونیستی گزارش داده که مشرف و وزیر جنگ رژیم صهیونیستی در پاریس با یکدیگر ملاقات کردهاند و محور اصلی بحث آنها نیز برنامه هستهای ایران بوده است.
بروز تنش در روابط ایران و فرانسه امر تازهای نیست. از زمان ریاست جمهوری سارکوزی روابط دو کشور با تنش همراه بوده است. سارکوزی خواهان برخورد تندتر اتحادیه اروپا و نیز شورای امنیت علیه برنامه هستهای ایران است.
برنارد کوشنر، وزیر خارجه فرانسه، در دوره آغاز کارش لفاظیهای تندی را علیه تهران در پیش گرفت، به گونهای که حتی جنگ علیه جمهوری اسلامی را در شرایطی موجه دانست. وی سال گذشته در مصاحبه با یک شبکه تلویزیونی در اظهاراتی غیرمسئولانه گفت: جهان باید خود را برای احتمال جنگ با ایران بر سر برنامه هستهای این کشور آماده کند.
سخنان وی با واکنشهای بینالمللی روبرو شد. پس از مدتی تنشها کاهش یافت و جمهوری اسلامی با همان خویشتنداری که سخنگوی وزارت امور خارجه به آن اشاره کرده است، اجازه بسط یافتن تنشهای موجود را نداد.
از همین رو به نظر میرسد که این بار نیز تهران همین منطق خویشتنداری را در قبال فرانسه دنبال کند. اما آیا این اندازه خویشتنداری لازم است؟ آیا فرانسه پس از آمریکا خصمانهترین سیاستها را در قبال ایران دنبال نمیکند؟
جالبتر اینکه پاسکال آندرهآنی، سخنگوی وزارت امور خارجه فرانسه اظهار کرد، سفیر پاریس در تهران که از سوی وزارت خارجه ایران احضار شده بود، سخنان ضدصهیونیستی محمود احمدینژاد را محکوم کرده است.
آیا سفیر یک کشور خارجی در موقعیتی قرار دارد که اظهارات رییسجمهور کشور پذیرنده را محکوم کند؟
آیا این اقدام هم شایسته خویشتنداری از جانب ایران و آیا بهتر نیست چنین سفیری عنصر نامطلوب تشخیص داده و نسبت به اخراج وی از کشور اقدام شود فرانسه باید در قبال این مواضع پاسخگو باشد.
اگرچه از زمانی که سارکوزی در فرانسه روی کار آمده رابطه ایران و فرانسه تیره شده اما مواضع اخیر این کشور از جمله احضار بیمورد سفیر ایران از سوی دولت فرانسه بیسابقه بوده است.
با توجه به کاهش محبوبیت دولت نیکلا سارکوزی برخی احتمال اینکه سیاست داخلی فرانسه در چنین اقدامی نقش داشته باشد را نفی نکرده و تاکید میکنند که ممکن است، او در پی جلبنظر و رای حامیان اسراییل به ویژه جامعه یهودی فرانسه باشد که در این کشور صاحب نفوذ زیادی هستند. برخی نیز گرمشدن روابط فرانسه با آمریکا و اسرائیل را دلیل این امر میدانند و با توجه به اینکه بعد از کنار رفتن تونی بلر از نخستوزیری انگلیس، دولت جدید فرانسه به ریاست سارکوزی در تلاش است نقش از دست رفته انگلیس را برای آمریکا بازی کند، تا جایی که عدهای میگویند که سارکوزی علاقمند است نشان دهد که به رغم منافع اقتصادی کشورش در ایران، او درصدد اتخاذ مواضعی تند علیه تهران است. در عین حال فرانسه با شور و حرارت مساله تحریم ایران را در شورای امنیت دنبال میکند اگرچه سفیر این کشور در آمریکا گفته است: راضی کردن همه به اعمال تحریم تهران کار آسانی نیست و هنوز هم برای رسیدن به یک اجماع با مشکلاتی مواجه هستیم. نماینده فرانسه در سازمان ملل نیز اذعان کرده است که روند تصویب قطعنامه به مانع برخورد کرده است چرا که برخی اعضا تاکید میکنند باید منتظر ماند تا گزارش محمد البرادعی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی درباره پاسخهای ایران به سوالات آژانس منتشر شود.
این نشان از آن دارد که گزارش مثبت البرادعی از نتیجه نهایی روند پاسخگویی ایران به ابهامات و سوالات آژانس میتواند تاثیر عمدهای بر روند تصویب قطعنامه در شورای امنیت بگذارد.
کارشناسان سیاسی میگویند که تلاش غرب بویژه آمریکا، فرانسه و انگلیس برای صدور قطعنامه سوم شورای امنیت علیه فعالیتهای هستهای جمهموری اسلامی ایران نوعی فرار به جلو محسوب میشود.
به گفته این کارشناسان، غربیها از بیم مثبت بودن گزارش آژانس در خصوص برنامههای هستهای ایران، تلاش دارند پیش از ارایه این گزارش، قطعنامه سوم را به تصویب برسانند.
شاید همین امر باعث شود دولت سارکوزی اقدام یکجانبه اتحادیه اروپا علیه ایران را جدیتر از گذشته دنبال کند. با این حال دورنمای روشنی را برای این سیاست نیز نمیتوان متصور بود. حتی اقدامات یک جانبه فرانسه در تحریم ایران نیز با مشکلاتی روبهرو است. مبادلات تجاری ایران با فرانسه بالغ بر چهار میلیارد یورو است و حضور شرکتهایی نظیر توتال و رنو از نقاط ضعف دولت فرانسه در برابر ما و از نقاط قوت دیپلماسی اقتصادی ما در برابر فرانسویهاست. انتظار میرود وی با عدم جلب حمایت اروپاییها مجبور به تغییر موضع و جبران اشتباهاتش در این خصوص شود.
روزنامه هرالدتریبیون در مطلبی با عنوان ایران قابل چشمپوشی نیست، نوشت: در حالی که سارکوزی قصد متوقفکردن فعالیتهای هستهای ایران را دارد، کشورهای همسایه و شرکتهای فرانسوی مخالف اعمال تحریم علیه ایران هستند. این شرکتها به شدت نگران منافع تجاری و اقتصادی خود در ایران هستند و بر این باورند که شرکتهای آسیایی و چینی جایگاه آنها را در این خصوص خواهند گرفت. شرکتهای انرژی فرانسه نمیتوانند از ذخایر گازی ایران چشمپوشی کنند.
اروپا برای کاهش وابستگی به منابع گازی روسیه به ایران نیاز دارد. آلمان، اتریش و ایتالیا نیز روابط تجاری محکمی با ایران دارند.
به طور کلی در چند کلام میتوان مواضع خصمانه پاریس علیه ایران را تشویق اعضای اتحادیه اروپا به تحریمهای خارج از چارچوب شورای امنیت، توصیه به شرکتهای اروپایی در خصوص عدم همکاری با ایران، نادیده گرفتن توافقات ایران با آژانس، اتهام به ایران مبنی بر دستیابی به سلاح هستهای، تخریب فضای همکاری ایران با آژانس و انحراف افکار عمومی از مسیر همکاری ایران نام برد.
سیاستهای تندی که پس از روی کار آمدن دولت سارکوزی از سوی فرانسه شاهد بودهایم حتی لزوم تجدیدنظر جدی در روابطمان با پاریس را مطرح میکند. علی آهنی سفیر ایران در فرانسه در گفتوگویی با رادیو بینالمللی فرانسه گفته است: آنچه که ما از فرانسه انتظار داریم اتخاذ سیاستی مستقل و پرهیز از ایجاد این برداشت است که این کشور دنبالهرو آمریکا است. چنین برداشتی در راستای منافع فرانسه نیست زیرا فرانسه در ایران جایگاه و احترام خود را دارد. وی افزود: از همینرو برخی مواضع تند تعدادی از مقامات فرانسوی در این خصوص به تصویر فرانسه در ایران خدشه وارد آورده است و امیدوارم این سیاست مورد تجدیدنظر قرار گیرد زیرا فرانسه میتواند نقش مثبتی در جهت حل این مساله پیچیده داشته باشد و ما امیدواریم در رسیدن به این هدف بتوانیم با فرانسه به نوعی همکاری دست یابیم.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
