موانع توافقنامه امنیتی بغداد - واشنگتن

*کسانی که سفر آقای مالکی را زیر نظر داشتند، معتقد بودند که این سفر با هدف تشریح موافقتنامه امنیتی بغداد- واشنگتن برای مقامات ایرانی و مساله ادعایی دخالت ایران در عراق به تهران صورت می گیرد. آیا سفر آقای مالکی با این اهداف انجام شد؟
**همانطور که می دانید این دیدار سومین دیدار آقای مالکی از تهران بود. به نظرم اهمیت بزرگ دیدار اخیر ایشان به شرایط حساس کنونی برمی گردد. می دانید که این دیدار بعد از طرح «اجرای قانون» در عراق که در واقع دربرگیرنده عملیات نیروهای پلیس و امنیتی عراق در شهر بصره، شهرک صدر و موصل انجام گرفت، بود. آقای نخست وزیر در این دیدار ابعاد این عملیات و موفقیت های بزرگی که دولت عراق در این عملیات به دست آورده بود را برای مقامات ایرانی تشریح کرد. آقای مالکی درخصوص طرح توافقنامه امنیتی عراق و امریکا نیز یک سری توضیحات دادند و طرف ایرانی را از این توافق مطمئن ساختند. بنابراین نفس دیدار که در بالاترین سطح سیاسی انجام شد، بسیار مهم بود. آقای مالکی در این دیدار با رهبر معظم انقلاب، آقای رئیس جمهور، آقایان لاریجانی، جلیلی، متکی واژه‌یی دیدار داشتند.
*یعنی توضیحات آقای مالکی برای مقام های ایرانی متقاعدکننده بود؟
**البته اینکه توضیحات آقای مالکی برای طرف های ایرانی قانع کننده بوده یا خیر باید از مقامات ایرانی سوال کرد. اما ما مسائل مربوط به این توافقنامه را توضیح دادیم و تاکید کردیم که این توافقنامه بدون موافقت آحاد ملت عراق، مجلس نمایندگان، شورای امنیت ملی عراق و مرجعیت دینی امضا نخواهد شد و توافقنامه یی در کار نخواهد بود. در ضمن ما تاکید کردیم که این توافقنامه علیه هیچ کدام از کشورهای همجوار نخواهد بود بلکه به نفع آن کشورها و ملت های آنها خواهد بود. ما تاکید کردیم که عراق برای هیچ عملیات نظامی علیه کشورهای منطقه پایگاه نخواهد شد. ما هیچ گاه اجازه نمی دهیم عراق به صحنه تسویه حساب های دیگر کشورها تبدیل شود. کما اینکه ما توضیح دادیم که اگر حاکمیت و قدرت در دست نیروهای عراقی نباشد و اگر عراق از بند هفتم اساسنامه سازمان ملل خارج نشود و بسیاری از مسائل دیگر مورد توافق قرار نگیرد، این توافقنامه مطمئناً امضا نخواهد شد.
*من می خواهم بدانم واکنش مقامات ایرانی به این توضیحات شما چه بود؟
**به هر حال مقامات ایرانی نسبت به این توافقنامه حساس بودند و وضعیت چگونگی انجام آن برای آنها مبهم بود. ما به طور بسیار روشن و صریح توضیح دادیم اما اطلاعی درباره واکنش آنها نداریم.
*ایران از ایجاد 14 پایگاه نظامی امریکا آن هم به مدت 99 سال نگران است...
**چه کسی گفته است که این مساله در توافقنامه آمده است؟
*یعنی این مساله در توافقنامه نیامده است؟
**من متاسفم که برخی حرف ها در رسانه ها بیان می شود. این حرف ها و موضع گیری های رسانه یی اصلاً درست و دقیق نیست. در این توافقنامه بحثی درباره این مساله که شما گفتید، نشده است.
نه قرار است پایگاهی ایجاد شود و نه چیز دیگری. البته در توافقنامه این موضوع وجود داشت که براساس وضعیت فعلی نیروهایی امریکایی و نیروهای چند ملیتی در عراق تصمیماتی گرفته شود که ما قبول نکردیم.
* پس چنین موضوعی وجود داشت اما شما نپذیرفتید؟
**خیر، چنین مساله یی وجود نداشت. ما بدون به دست آوردن حاکمیت کامل و بدون در نظر گرفتن منافع ملت و منافع منطقه هیچ گاه توافقنامه یی را امضا نخواهیم کرد. البته ما فکر می کنیم علت اینکه ایران تا این حد نسبت به توافقنامه حساس است به مسائل بین ایران و امریکا برمی گردد.
* آیا همین مساله، بستری فراهم نکرد که آقای نوری المالکی موضوع مذاکره امریکا و ایران درباره عراق که ناتمام مانده است را با مقامات ایرانی در میان بگذارد؟
**ما با مقامات ایرانی مساله ادامه مذاکرات امریکا و ایران را مطرح کردیم، خواهان این بودیم که دور جدیدی از گفت وگوها صورت بگیرد چون ما معتقد هستیم تنها راه درست برای رسیدن به نتایج مثبت و قابل لمس این است که گفت وگو بین ایران و امریکا تداوم یابد. ما در همه دیدارهایی که با مسوولان ایرانی و امریکایی داریم همواره روی این نکته تاکید می کنیم و در تلاش هستیم که به زودی دور جدیدی از دیدارها و مذاکرات صورت بگیرد.
* آیا مقامات تهران موافقت خود را برای ادامه مذاکرات با امریکا اعلام کردند؟
**قرار است خبر آن را به زودی اعلام کنند.
*خبر چه چیزی را اعلام کنند؟
**ایرانی ها معتقد هستند راه درست گفت وگو و مذاکره است اما ایرانی ها نسبت به نتایجی که در مذاکرات قبلی داشته اند تحفظ دارند که نتایج عملی چه بوده است و آیا به نتیجه یی رسیده ایم یا خیر؟، ایرانی ها تحفظاتی داشته اند اما به ایرانی ها اعلام کردیم که چون مشکل ایران و امریکا خیلی بزرگ است و فاصله بین دو کشور زیاد است، متصور نیست که تمام مسائل در دو یا سه جلسه حل و فصل شود و بتوانند به یک توافق نهایی برسند. ما معتقدیم راه روشن و شفاف نزدیکی دیدگاه ها به اعتمادسازی دوجانبه نیاز دارد زیرا ما متوجه شده ایم که مشکل بین ایران و امریکا این است که دو طرف اعتمادی به هم ندارند. راه طولانی در پیش داریم که ما معتقدیم راه درستی است.
* آیا ایرانی ها قول مساعدی دادند که دوباره با امریکا مذاکره کنند یا فقط راه مذاکره را تایید کردند؟
**قول مساعد داده اند و ما هم دیدیم که در این مساله جدی هستند. اشکال آنها به نتایج به دست آمده است. ما به ایرانی ها گفتیم که عصای سحر آمیز نداریم که در یک شبانه روز همه چیز را تغییر بدهیم. ما تلاش خودمان را می کنیم که دو طرف دیدگاه هایشان به هم نزدیک شود.
* پس ایران قول داده که در گفت وگو با امریکا حاضر شود؟
**بله، قول دادند و در انجام این مذاکرات هم جدی هستند.
* بحث دیگر درباره مساله ارائه ادعای اسناد دخالت ایران در عراق بود. آیا چنین چیزی در این سفر مطرح شد؟
**ما با کشورهای هم جوار مشکل دیگری نداریم که بگوییم اسناد و مدارک دخالت آنها را در عراق در دست داریم. ما نمی خواهیم مسائل را در این سطح مطرح کنیم. ما همواره و به طور کلی از کشورهای هم جوار مانند ایران، سوریه و سایر کشورها درخواست می کنیم که از آنجایی که نیروهای امنیتی، پلیس و ارتش به سطحی نرسیده اند که بتوانند امنیت کشور را به طور کامل تامین و تضمین کنند، با ما همکاری کنند و در کنار ما باشند و به ما کمک کنند تا مرزهای خود را با عراق حفظ کنند و اجازه ورود سلاح یا افراد به طور غیرقانونی به عراق را ندهند. بنابراین در این سطح نبود که ما بخواهیم اسناد یا مدارک ارائه کنیم.
* پس تیمی که آقای مالکی برای بررسی اسناد دخالت تشکیل داد چه بود؟
**از نظر ما بهتر این است که میان دو کشور کمیته ها و کمیسیون های مشترکی تشکیل شود تا مسائل دو طرف و مسائلی که باعث بروز مشکلات بین دو کشور ایران و عراق می شود مورد بررسی قرار گیرد.
* شما تشکیل این کمیسیون را پیشنهاد دادید؟
**کمیته امنیتی بین دو کشور تقریباً از دو هفته پیش تشکیل شد و بیشتر از دو هفته پیش هیاتی از عراق به تهران آمد و توافق هم شد که گفت وگوها میان دو کشور در خصوص مسائل امنیتی و مشکلاتی که در این خصوص ممکن است میان دو کشور بروز کند ادامه داشته باشد تا به راه حل هایی دست یابند.
* یعنی تشکیل کمیسیون امنیتی مشترک دو کشور از نتایج تشکیل تیم تحقیقاتی بود که از طرف آقای نوری المالکی تعیین شد؟
**خیر، ربطی ندارد. دیدگاه ما به طور کلی این است که بین دو کشور باید کمیسیون های امنیتی تشکیل شود و مسائل فی مابین که با مسائل امنیتی مرتبط است مورد بررسی و تصمیم گیری قرار گیرد.