دیپلماسى پنهان در عراق حاکم نمى‌شود

* شما در یکى از حساس‌ترین برهه‌ها، وزارت کشور عراق را برعهده داشتید این سؤال هنوز بدون پاسخ مانده که دولت عراق چه اندازه اقتدار لازم براى اداره امنیت را کسب کرده است؟
**از چهار سال پیش که رژیم بعث سقوط کرد، جرقه ایجاد یک نیروى مسلح مردمى در عراق زده شد. نیروى نظامى ما اکنون در مرحله بازیابى قواى ذاتى است. هر عملیاتى در این ۴ سال براى نیروى نوپاى نظامى یک تجربه بوده است.
در دو عملیات بصره و موصل ما نتایج خوبى گرفتیم، این عملیات ها ما را به توان نیروى نظامى مان براى مواجهه با تهدیدات تروریستى امیدوار کرد.
* در پروسه وفاق داخلى دولت مالکى چه میزان توانسته بر تضادها و شکاف‌هاى قومى و سیاسى فایق بیاید، خود شما که زمانى متصدى امنیت داخلى بودید فکر مى‌کنید تهدید اصلى در حال حاضر از چه ناحیه اى است؟
من هنوز هم معتقدم که معضل عمده ما در حوزه امنیت داخلى به ادامه حیات دو جریان القاعده و صدامیان برمى گردد و زمانى مایه امنیت در داخل عراق تثبیت مى شود که این دو سرچشمه ترورها و خشونت ها خشکیده شود. من در این وسط چندان نگران اختلاف هاى سلیقه اى میان درون ائتلاف یا در روابط دولت با احزاب سیاسى نیستم و فکر مى کنم همه گروه هایى که زمانى داخل حکومت بودند و مدتى قهر کردند، درنهایت به وفاق مى رسند.
* آقاى الزبیدى شما در طول این چند هفته مانند دیگر اعضاى کابینه واکنش خاصى درباره توافقنامه امنیتى دولت مالکى و بوش نشان ندادید. مفهوم این سکوت چیست، جزو مدافعان آن هستید یا منتقدانش؟
تا این لحظه توافقنامه میان دو طرف رد و بدل نشده است، آنچه مطرح شده فقط ۳ تا پیش نویس ازطرف امریکایى ها به ما ارائه شده پس از این نیز یک کمیته ویژه اى در دولت مالکى این ۳ پیش نویس را بررسى مى کند. اما در مجموع هیچ توافقنامه اى بدون تأیید مجلس نمایندگان به اجرا در نخواهد آمد. من به عنوان وزیر دولت تاکنون سندى به عنوان توافقنامه امنیتى رؤیت نکرده ام.
نظام حاکم امروز عراق به اعتبار این که یک نظام منتخب است از پنهان کارى و سیاست دیپلماسى پنهان گریزان است. همه تصمیم ها و سیاست هایش را به صورت شفاف و دموکراتیک اتخاذ مى کند و این تفاوت بارز با نظام هایى است که سیاست خویش را با روش استبدادى و دیکته از بالا پیش مى برند.
* چه تفسیرى از نظر مرجعیت شیعه عراق درباره این توافقنامه دارید که اعلام کرد تا وقتى زنده هستم، این توافقنامه با این مفاد و محتوا امضا نخواهد شد.
**نظر من و همکاران در این باره روشن است، براى ایشان نافذ است و ما با طیب خاطر از دیدگاه ایشان تبعیت مى کنیم.
* اگر موافق باشید به مسائل دوجانبه تهران و بغداد بپردازیم. با سفر اخیر نورى مالکى چه اتفاق تازه اى در همکارى هاى ایران و عراق به وقوع مى پیوندد ؟
**روابط و همکارى امروز تهران و بغداد بر مدار تحولى پیش مى رود که این تحول ۵ سال پیش به وقوع پیوست. در این پروسه ۵ ساله جمهورى اسلامى کمک شایانى به مرحله تثبیت و شکل گیرى حکومت نوین عراق کرد.
عراقى ها این را در خاطرشان ثبت کرده اند که ایرانى ها اولین کشورى بودند که دولت جدید عراق را به رسمیت شناختند، با این اتفاقات اعتماد ویژه اى میان نسل جدید حکومتگران عراق در ایران برقرار شد.
علاوه بر این ما براى تنظیم روابط مان با تهران به چند عنصر بنیادین تکیه مى کنیم، از جمله مرز مشترک ۱۲۰۰ کیلومترى، علایق و مطالبات فرهنگى و تاریخى دو ملت و بسیارى از اشتراکات دیگر. دولت مالکى با این اندیشه به ایران آمد که هنوز بسیارى از زمینه ها و فرصت هاى همکارى میان ما و ایران دست نخورده باقى مانده است.
* در وضع پیچیده امروز عراق، مهم‌ترین مسئله‌اى که شما در میز مذاکره با همسایگان مطرح مى‌کنید چیست؟
**نخستین مسئله مورد توقع و در واقع دغدغه اصلى ما این است که مبادا عراق رو به فراموشى رود. بر این باوریم که خروج از بحران کنونى براى عراقى ها بدون همراهى همسایگان امکانپذیر نیست. همه دوستان ما در منطقه مى دانند که اگر پروسه ثبات داخلى و انسجام ملى در عراق به ثمر برسد، فواید و مزایاى آن عاید کل منطقه خواهد شد. دولت همجوار ما هنوز ابزارها و امکان هاى زیادى براى کمک به امنیت و توسعه عراق در اختیار دارد که ما در مذاکرات مان تلاش مى کنیم آنها را به استفاده از این ابزارها مجاب سازیم.
* برداشت عمومى از مذاکرات تهران این بود که در این سفر آقاى مالکى فقط به مباحث امنیتى بویژه موضوع توافقنامه عراق و آمریکا پرداختند. این تصور درست بود؟
**من چون به عنوان نماینده بخش اقتصادى عراق در تهران حاضر شدم نتایج توافقات اقتصادى سفر را یادآورى مى کنم. ما در این حوزه سندهاى مهمى را امضا کردیم. در فرصت مذاکرات تهران ۳ وزیر اصلى دولت عراق، وزیر برق و نیرو، وزیر دفاع و وزیر دارایى نشست هاى دوجانبه با طرف هاى ایرانى خود برگزار کردند و هر کدام از این نشست ها به یک سلسله توافقاتى منجر شد که اسناد آن امضا شده است.
* پس از سفر آقاى احمدى‌نژاد به بغداد که در اسفندماه صورت گرفت ایران چند اقدام مهم اقتصادى براى کمک به فرایند بازسازى عراق انجام داد. از جمله این اقدام‌ها اعطاى وام یک میلیارددلارى بود. نتایج عینى این اقدام‌ها چه بوده است؟
**در دیدار اخیر تهران، مذاکرات فنى مربوط به بهره بردارى از این تسهیلات را به انجام رساندیم. همچنین تیمى ازمدیران امور انرژى و اجتماعى عراق پیگیر این تصمیم ایران هستند. از این مبلغ ۱۷۰ میلیون به منطقه کردستان اختصاص دارد. در مذاکرات تهران حول ۴ طرح اقتصادى توافق کردیم که دو مورد از این طرح ها به بازسازى راه ها و خطوط مواصلاتى مربوط مى شود و موارد دیگر به ایجاد خطوط برق اختصاص دارد. از توافقات مهم تهران، این بود که براى ایجاد، نیروگاه هاى جدید در عراق بویژه در منطقه میسان و تأسیس مراکز تأمین آب در استان موصل توافق کردیم.
* در حوزه اقتصادى به طور مشخص شما چه عرصه‌هایى را براى سرمایه‌گذارى ایرانى‌ها گشوده‌اید؟
**عراق نیازمند حضور سرمایه گذاران ایرانى است و شرکت هاى ایرانى، بهترین امتیازها و فرصت ها را براى مشارکت در فرایند بازسازى عراق دارند، دو امتیاز عمده طرف هاى ایرانى، یکى اعتماد عمیق عراقى ها به شما است و دوم پیوند دینى و این که مى دانیم ایرانى ها و سرمایه گذارى در عراق را بخشى از وظایف اعتقادى خویش تلقى مى کنند.