تاریخ معاصر

قیام پانزدهم خرداد ماه 1342 جایگاهی ویژه در تاریخ انقلاب اسلامی دارد تا جایی که معمار و بنیانگذار جمهوری‌‌اسلامی از آن واقعه به عنوان مبدا انقلاب یاد کرد.
قیام شجاعانه خردادیان در اوج قدرت رژیم پهلوی ـ که تحت حمایت آمریکا در مقابل مردم مسلمان ایستاده و ایران را به پایگاه امن بیگانگان تبدیل کرده بود ـ نقطه آغازین انقلابی بود که سرنوشت ایران، منطقه و کشور‌‌های اسلامی را در مسیر‌‌های دیگری رقم زد. سه ویژگی اصلی قیام 15 خرداد که برگرفته از اندیشه دینی و تجربیات تاریخی ملت ایران بود، حکایت از آغاز حرکتی متفاوت در تاریخ معاصر ایران در آن مقطع سرنوشت‌‌ساز داشت. دینی بودن انقلاب، حضور گسترده مردم و رهبری مرجعیت شیعه که در پیوند با یکدیگر وقایع بزرگی نظیر قیام تنباکو، نهضت مشروطیت و نهضت ملی شدن نفت را قبلا رقم زده بودند، این بار در صدد برپایی انقلاب اسلامی و پی‌‌ریزی نظام دینی برآمدند. پیش از این دشمن توانسته بود حرکتهای بزرگ و سرنوشت سازی نظیر نهضت مشروطیت را با راندن و حذف رهبر دینی، کمرنگ ساختن گرایش‌‌‌های دینی و نهایتا منزوی و سرکوب کردن مردم با شکست مواجه سازد.
نهضت ملی شدن نفت تجربه دیگری بود که به کودتای آمریکایی ـ انگلیسی 28 مرداد 1332 منجر شد و خفقانی جهنمی را بر ایران اسلامی حاکم کرد. گسترش نفوذ آمریکا و اسرائیل در ایران و نقشه خانمان برانداز حاکم کردن اعضای فرقه ضاله بهائیت و تفکر گمراه‌کننده آنان بر ارکان و افکار جامعه اسلامی زنگ خطری بود برای تمامیت و حیات اسلام در ایران و منطقه.
عزم شوم غارتگران برای نابودی اسلام و استقلال سیاسی، فرهنگی و اقتصادی ایران، نقطه آغاز سلطه بر منطقه بود، لذا ایران و اهالی خدا‌‌باور آن می‌بایست میان ذلت و افتخار یکی را بر‌‌می‌‌گزیدند. در گزینش بین زندگی ننگین و مرگ افتخارآفرین، پیروان مکتب حسینی شهادت را برگزیدند. رهروان سالار سر جدای کربلا، ندای فرزند حسین را شنیدند که در عصر عاشورا 1342 و در لحظات غربت اسلام و اسلامیان در ایران اسیر در چنگال استکبار می‌خروشید:
«اینها با اساس کار دارند، با اساس اسلام و روحانیت مخالفند، اینها نمی‌‌خواهند این اساس موجود باشد... اسرائیل نمی‌‌خواهد در این مملکت قرآن باشد. اسرائیل نمی‌‌خواهد در این مملکت احکام اسلام باشد، اسرائیل نمی‌‌خواهد در این مملکت دانشمند باشد... مملکت ما، اسلام ما در معرض خطر است.
و بدین‌گونه قیام آغاز شد، شب‌‌پرستان، روح خدا را شبانه دستگیر کردند و حسینیان که روح خدا را تجسم استقلال و شرف خود می‌‌دانستند این جسارت را تاب نیاوردند و رهایی او را خواستار شدند. دشمن که قصد نابودی این مثلث مقدس (اسلام، مردم، رهبری) را داشت پس از رهبر، مردم مسلمان را هدف گرفت و در 15 خرداد کربلایی دیگر برپا کرد و کربلا که مبداء تجدید حیات اسلام شده بود، مبداء تاریخ جدید ایران نیز قرار گرفت و ایرانی دیگر متولد شد.
این شماره ایام به مناسبت‌‌‌‌‌های سالگرد قیام 15 خرداد و رحلت جانسوز رهبر قیام و نهضت اسلامی اختصاص به بررسی وجوه مختلف شخصیت این مرد بزرگ و آن نهضت با شکوه دارد. امیدواریم که دستگیر ما در روز جزا و نزد شهداء و امام شهداء باشد.
در این شماره از همکاری بی‌شائبه موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی^ره نیز بهره‌‌مند بودیم که از آن عزیزان صمیمانه سپاسگزاریم. چشم انتظار خاطرات، نامه‌‌‌ها، انتقادات، پیشنهاد‌‌ها، عکسها و اسناد تاریخی از سوی شما عزیزان برای رفع کمبود‌‌ها و اشتباهات و غنا بخشیدن به صفحات ایام هستیم.