به کجا چنین شتابان؟!

این در حالی است که سال‌ها پیش از این یعنی از بدو انقلاب اسلامی روابط ایران و مصر قطع شده بود. در آن برهه و در تاریخ دهم اردیبهشت سال 58 حضرت امام خمینی(ره) که پرچم مبارزه با رژیم صهیونیستی را بار دیگر برافراشته بود، در پیامی خطاب به وزیر خارجه وقت پیمان مصر و اسرائیل را خائنانه توصیف کردند و به دولت وقت دستور دادند، روابط دیپلماتیک خود را با دولت مصر قطع کند. حتی حضرت امام(ره) در پیامی دیگر از دولت‌های اسلامی درخواست کردند که روابط خود را با مصر قطع کرده و این کشور را به جای خود بنشانند. سخنان حضرت امام(ره) ناظر به قرارداد کمپ‌دیوید اول بود که به تازگی میان قاهره و تلاویو بسته شده بود. از آن تاریخ به بعد یعنی از سال 1980 روابط دیپلماتیک ایران و مصر قطع شد خصوصا که مصر در اقدامی که هدفی جز مقابله با ملت ایران نداشت، میزبانی شاه مخلوع را هم پذیرفته بود. مصر که تا زمان جمال عبدالناصر رهبری جهان عرب را در مقابله با اسرائیل بر عهده داشت و در تمامی جنگ‌ها علیه رژیم صهیونیستی پیشتاز بود، پس از مرگ عبدالناصر و جایگزینی انور سادات به جای وی به ناگاه تغییر موضعی 180 درجه داد و کشوری که تا چندی قبل در مبارزه با اسرائیل پیشگام بود، در عادی‌سازی روابط با این کشور هم پیشگام شد.

در آن مقطع و طی معاهده کمپ دیوید روابط قاهره- تل‌آویو برقرار شده و مصر کشوری لقب گرفت که قبح رابطه با رژیم صهیونیستی را شکست. پس از آنکه خالد اسلامبولی هم در اقدامی انقلابی سادات را به قتل رساند، حسنی مبارک جایگزین وی شد و عملا این روند ادامه پیدا کرد.

اما سخنان احمدی‌نژاد در خصوص برقراری رابطه با مصر در حالی بیان شد که مصر مشی سابق خود را در خصوص رابطه با اسرائیل به هیچ وجه تغییر نداده بود و دلایلی که امام راحل(ره) با توجه به آنها دستور به قطع رابطه با این کشور داده بودند، کماکان باقی بود.

آغاز رفت و آمدها

در این میان مصر هم بدش نمی‌آمد که پس از سال‌ها روابط خود را با ایران از سر گیرد. از این روی رفت و آمد مقامات دو طرف در سطوحی نه چندان بالا آغاز شد. چندی قبل عباس عراقچی معاون وزیر امور خارجه به مصر سفر کرد و معاون وزیر خارجه مصر هم به تهران آمد. تهران و قاهره برای کاهش تنش‌های اقتصادی هم دست به کار شدند و دو کشور گفت‌وگوهایی در این زمینه داشتند و حتی رشید محمد رشید، وزیر تجارت مصر در گفت‌وگو با علی اکبر محرابیان، وزیر صنایع و معادن ایران گفت: «در آینده ما شاهد آغاز فاز جدیدی در روابط اقتصادی خواهیم بود.» تمامی این تلاش‌ها برای برقراری رابطه با قاهره در حالی صورت می‌گیرد که مصر دیگر به هیچ وجه قدرت سابق خود را ندارد و جایگاه خویش را به عنوان اولین کشور عربی به عربستان واگذار کرده است و حتی برای به دست آوردن جایگاه دوم هم به اردن تنه می‌زند. افزون بر این حسنی مبارک هم کماکان به عنوان یکی از دوستان صمیمی صهیونیست‌ها محسوب می‌شود و حتی در پی زمینه‌سازی برای جانشینی فرزندش جمال مبارک است. دولت مصر گروه‌ها و احزاب اسلام‌گرا نظیر اخوان‌المسلمین را به شدت تحت فشار قرار داده و عرصه را بر این احزاب و گروه‌ها به غایت تنگ کرده است. شاید حوادث اخیر غزه یکی از بارزترین شواهد نزدیکی مصر به اسرائیل باشد. در حالی که مردم غزه به شدت در تنگنا قرار داشته و به واسطه محاصره صهیونیست‌ها از تمامی امکانات زندگی محرومند، مصر به دستور مبارک تمامی سعی خود را برای بستن گذرگاه رفح که در حرکتی خودجوش توسط مردم فلسطین باز شده بود، به کار بست. از سوی دیگر قاهره هنوز هم در برهه‌های مختلف بر مواضع خصمانه خود علیه ایران تأکید داشته و در مسائلی نظیر عراق و لبنان جمهوری اسلامی را متهم به بحران‌سازی می‌کند. در چند روز گذشته هم که رئیس مجلس به مصر سفر کرد و با حسنی مبارک ملاقات کرد تا نخستین ملاقات مقامات عالی‌رتبه دو کشور پس از 30 سال انجام پذیرد. سنت شوم برقراری روابط با مصر در حالی توسط مجلس و دولت نهم پایه‌گذاری شد که حتی دولت اصلاحات هم اجازه برقراری رابطه با مصر را به خود نداده بود. فارغ از این، محققا برقراری رابطه با این کشور مخالفت صریح یا دستور حضرت امام(ره) تلقی می‌شود و امید است که مجلس و دولت اصول‌گرا در این تصمیم خود تجدیدنظر کنند و باب مذاکره با دولت حامی رژیم صهیونیستی را تا تغییر سیاست‌هایش در قبال برخی مسائل، همچنان بسته نگه دارد. (فردا)